KAYGULU HALİL EFENDİ

(d. ?/1759 - ö. ?/1818)
tekke şairi
(Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kaygulu Halil Efendi, 1759 yılında Bursa, Orhaneli'de doğmuş olup Orhan Gazi devri emirlerinden Kaygulu Bey’in soyundandır. Şiirlerinde Şeyh Kaygulu mahlasını kullanmıştır. Celveti tarikatına mensuptur. Usul bakımından Kadirî, meşrep itibarı ile Üveysi idi. Uzun yıllar Bursa’da Deveciler Kabristanı yanındaki dergâhında şeyhlik yapmıştır. 1818 yılında Bursa’da vefat etmiş ve bu dergâha defnedilmiştir (TDEA 1982: 33).

Tasavvufi şiirlerini ve ilahilerini topladığı üç küçük Divan’ı taş basma olarak yayımlanmıştır. (bs. tarihsiz, 1856, 1857) Hâdi’l-uşşak (1857) ve Mezburatü’-hakâyık-ı Kaygulu Sultan (tarihsiz). Ayrıca Valâyetnâme adlı bir mensur eseri vardır (TDEA 1982: 233). Vasfi Mahir Kocatürk tarafından hazırlanan Tekke Şiiri Antolojisi adlı çalışmada ilahisi yer almaktadır (Kocatürk 1969: 450). Tespit edilen bu şiirinden hareketle dilinin oldukça sade ve anlaşılır olduğu görülmektedir.

Kaynakça

Kocatürk, Vasfi Mahir (1969). Tekke Şiiri Antolojisi, Türk Edebiyatında Dinî ve Tasavvufi Şiirler. Ankara: Edebiyat Yay. 

"Kaygulu Halil Efendi" (1982). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopesi. C. 5. İstanbul: Dergâh Yay. 233.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÖZDE TEKİN
Yayın Tarihi: 16.12.2014
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

İlahi

Bu virandan bir gün ola,

Gidem ağlayı ağlayı.

İçem ecel şerbetini

Yudam ağlayı ağlayı…

 

Güvenme gel bu fenaya,

Sevinme sen bu dünyaya,

Hor bakma bunda ednaya,

Ne dem ağlayı ağlayı.

 

Eyleme buna sen sevda,

Düşme gurur ile derde,

Tenim türab olur yerde,

Yatam ağlayı ağlayı.

 

Şeyh Kaygulu ola viran,

Var mı bu cihanda duran

Konar geçer bir gün kervan,

Gidem ağlayı ağlayı…

Kocatürk, Vasfi Mahir (1969). Tekke Şiiri Antolojisi, Türk Edebiyatında Dinî ve Tasavvufi Şiirler. Ankara: Edebiyat Yay. 450.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAYRETÎ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1614Doğum YeriGörüntüle
2NECMÎ, Necmeddin Efendid. ? - ö. 1570Doğum YeriGörüntüle
3NESÎB, Gazzî-zâde Mustafa Nesîb Efendid. 1722-1723 - ö. 24.10.1787Doğum YeriGörüntüle
4KÂMİL, Enderunlu Hasan Kâmil Beyd. 1759-60 - ö. 1786-87Doğum YılıGörüntüle
5SA'ÎD, Fethî-zâde Sa'dullâh Sa'îd Efendid. 1759 - ö. 1831Doğum YılıGörüntüle
6MÜŞTÂK, Müştâk Baba, Bitlislid. 1759 - ö. 1832Doğum YılıGörüntüle
7NECÎB, İbrahim Beyd. 1763-64 - ö. 1818-19Ölüm YılıGörüntüle
8ZİYÂ, Gürcü Yûsuf Ziyâeddin Paşad. ? - ö. 1818-19Ölüm YılıGörüntüle
9KEMTERd. ? - ö. 1818Ölüm YılıGörüntüle
10DIMIŞKÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11FAHRÎ, Mehmedd. ? - ö. 1735Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SÂDÎ, Seyyid Mehmedd. 1774 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NÛRÎ, Osman, Hanyevîd. 1767 - ö. 1815Madde AdıGörüntüle
14Salâhî, Salâhaddînd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.Madde AdıGörüntüle