Lütfi Özkök

(d. 1923 / ö. 2017)
Fotoğrafçı, Çevirmen, Şair
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Romanya'dan İstanbul'a göç eden Kırım kökenli Tatar bir ailedendir. Annesi Emine Devletşah Hanım, babası balıkçı Mehmet Muradasıl'dır. İlköğrenimini Feriköy’de; ortaöğrenimini Vefa Lisesi, Saint Jean d ’Arc Koleji ve Taksim Liselerinde tamamladı. 1943'te inşaat mühendisliği öğrenimi için Viyana'ya gitti. Burada Alman romantiklerin şiirlerini inceledi. Türkiye'nin Nazi Almanya'sı ile diplomatik ilişkileri kesmesi üzerine Türkiye'ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne devam etti. 1949'da aldığı bir bursla Paris'e gitti. Sorbonne'da tekstil öğrenimi gördü. Paris'te tanıştığı Anne-Marie Juhlin ile evlendi ve İsveç'e yerleşti. 1951'den itibaren Stockholm'de fotoğrafçılık ve çevirmenlik yapmaya başladı. Stockholm Şehircilik Bürosunda maketçilik yaptı. Dört bölümlük belgesel türünde kısa film çekti. Belgeselleri İsveç'te televizyon kanallarında gösterildi. Amerika ve Avrupa'nın çeşitli şehirlerinde yazar ve şairlerin fotoğraflarından oluşan sergiler açtı. Fotoğrafını çektiği sanatçıların fotoğrafları Lütfi Özkök Objektifinden Nobel Ödüllü Edebiyatçılar isimli bir kitapta toplandı. İsveç Yazarlar Birliği ve PEN Kulüp üyesi olan Özkök, üç çocuk babasıdır.

Sabahattin Kudret Aksal ile birlikte iki sayılık Sokak dergisini çıkardı. İlk şiiri 1940'ta Sokak dergisinde yayımlandı. Varlık, Yeditepe, Beş Sanat, Yenilik, Türk Dili, İnsanlık, Hamle ve Dost gibi dergilerde de şiir ve çevirileri yayımlandı. Çevirileri ile İsveç ve Türk edebiyatları arasında köprü oluşturdu. Orhan Veli Kanık, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Nâzım Hikmet, Oktay Rifat gibi şairlerin şiirlerini İsveççeye çevirdi. 1986'da Meksika'da Belediye İşçileri Federasyonu Sanat Ödülü'nü, 1993'te Stockholm Şehri Onur Ödülü'nü, 1996'da İsveç Akademisi Ödülü'nü ve 2000'de Rinkeby Kitap Fuarı Ödülü'nü aldı. Şiirlerinde gerçeküstücülüğe bağlı kaldı.

Kaynakça

Yalçın, M. (Ed.) (2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Işık, İ. (2009). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. Ankara: Elvan Yayınları.

Kurdakul, Ş. (Ed.) (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: FATMAYEŞİL
Yayın Tarihi: 31.08.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Brödet och Karleken (Ekmek ve Aşk)Bonniers Yayınevi / Varşova1953Çeviri
Çağdaş İsveç ŞiiriYeditepe Yayınları / İstanbul1973Antoloji
İçimizdeki SılaYeditepe Yayınevi / İstanbul1978Şiir
Vindarnas vägBonnier / Stockholm1984Şiir
Toplu ŞiirlerCem Yayınevi / İstanbul1989Şiir
1945 Sonrası İsveç Şiiri AntolojisiYapı Kredi Yayınları / İstanbul1996Antoloji
Kardan DüşlerYapı Kredi Yayınları / İstanbul1998Çeviri

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Aziz Aktulgad. 1901 - ö. 27 Haziran 1973Doğum YeriGörüntüle
2PÎRÎZÂDE, Mehmed Sâhib Efendid. 1674 - ö. 1749Doğum YeriGörüntüle
3HASÎB, Uşşâkîzâde Seyyid İbrahimd. 1664 - ö. 1724Doğum YeriGörüntüle
4KURBANÎ, Kurban Ali Piroğlu Kılıçd. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ŞEMSİ/ŞEMSİ YASTIMAN, Mehmet Galipd. 10.07.1923 - ö. 10.07.1994Doğum YılıGörüntüle
6Özdemir Asafd. 11 Haziran 1923 - ö. 28 Ocak 1981Doğum YılıGörüntüle
7İdil, A. Mümtazd. 11 Temmuz 1952 - ö. 15 Mayıs 2017Ölüm YılıGörüntüle
8İSMAİL/AZERİ, İsmail Cengizd. 1928 - ö. 2017Ölüm YılıGörüntüle
9Ateşoğlu, Mehmetd. 1926 - ö. 26 Temmuz 2017Ölüm YılıGörüntüle
10Ali Akçekend. 17 Şubat 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Erdem, Ali Nailid. 17 Şubat 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ataç, Nurullahd. 9 Ağustos 1898 - ö. 17 Mayıs 1957MeslekGörüntüle
13Halit Kıvançd. 18 Şubat 1925 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Pirhasan, Barışd. 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Şenol, Memduhd. 26 Eylül 1945 - ö. 23 Aralık 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RİYÂZÎZÂDE, Riyazîzâde Abdullatif b. Lütfî Efendid. 1602-03 - ö. Şubat-Mart 1668Madde AdıGörüntüle
17ÇÖREKÇİZÂDE LÛTFÎd. 1806 - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
18LÜTFÎ, Lutfullah Efendid. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle