Lütfi Özkök

(d. 1923 / ö. 31 Ekim 2017)
Fotoğrafçı, Çevirmen, Şair
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Romanya'dan İstanbul'a göç eden Kırım kökenli Tatar bir ailedendir. Annesi Emine Devletşah Hanım, babası balıkçı Mehmet Muradasıl'dır. İlköğrenimini Feriköy’de; ortaöğrenimini Vefa Lisesi, Saint Jean d ’Arc Koleji ve Taksim Liselerinde tamamladı. 1943'te inşaat mühendisliği öğrenimi için Viyana'ya gitti. Burada Alman romantiklerin şiirlerini inceledi. Türkiye'nin Nazi Almanya'sı ile diplomatik ilişkileri kesmesi üzerine Türkiye'ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne devam etti. 1949'da aldığı bir bursla Paris'e gitti. Sorbonne'da tekstil öğrenimi gördü. Paris'te tanıştığı Anne-Marie Juhlin ile evlendi ve İsveç'e yerleşti. 1951'den itibaren Stockholm'de fotoğrafçılık ve çevirmenlik yapmaya başladı. Stockholm Şehircilik Bürosunda maketçilik yaptı. Dört bölümlük belgesel türünde kısa film çekti. Belgeselleri İsveç'te televizyon kanallarında gösterildi. Amerika ve Avrupa'nın çeşitli şehirlerinde yazar ve şairlerin fotoğraflarından oluşan sergiler açtı. Fotoğrafını çektiği sanatçıların fotoğrafları Lütfi Özkök Objektifinden Nobel Ödüllü Edebiyatçılar isimli bir kitapta toplandı. İsveç Yazarlar Birliği ve PEN Kulüp üyesi olan Özkök, üç çocuk babasıdır.

Sabahattin Kudret Aksal ile birlikte iki sayılık Sokak dergisini çıkardı. İlk şiiri 1940'ta Sokak dergisinde yayımlandı. Varlık, Yeditepe, Beş Sanat, Yenilik, Türk Dili, İnsanlık, Hamle ve Dost gibi dergilerde de şiir ve çevirileri yayımlandı. Çevirileri ile İsveç ve Türk edebiyatları arasında köprü oluşturdu. Orhan Veli Kanık, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Nâzım Hikmet, Oktay Rifat gibi şairlerin şiirlerini İsveççeye çevirdi. 1986'da Meksika'da Belediye İşçileri Federasyonu Sanat Ödülü'nü, 1993'te Stockholm Şehri Onur Ödülü'nü, 1996'da İsveç Akademisi Ödülü'nü ve 2000'de Rinkeby Kitap Fuarı Ödülü'nü aldı. Şiirlerinde gerçeküstücülüğe bağlı kaldı.

Kaynakça

Yalçın, M. (Ed.) (2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Işık, İ. (2009). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. Ankara: Elvan Yayınları.

Kurdakul, Ş. (Ed.) (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: FATMAYEŞİL
Yayın Tarihi: 31.08.2019
Güncelleme Tarihi: 07.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Brödet och Karleken (Ekmek ve Aşk)Bonniers Yayınevi / Varşova1953Çeviri
Çağdaş İsveç ŞiiriYeditepe Yayınları / İstanbul1973Antoloji
İçimizdeki SılaYeditepe Yayınevi / İstanbul1978Şiir
Vindarnas vägBonnier / Stockholm1984Şiir
Toplu ŞiirlerCem Yayınevi / İstanbul1989Şiir
1945 Sonrası İsveç Şiiri AntolojisiYapı Kredi Yayınları / İstanbul1996Antoloji
Kardan DüşlerYapı Kredi Yayınları / İstanbul1998Çeviri

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VECDÎ, Abdülbâkîd. ? - ö. 3 Mayıs 1661Doğum YeriGörüntüle
2AZÎZ, Kilârî Azîz Efendid. ? - ö. 1727-28Doğum YeriGörüntüle
3ŞEBÂBÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HAMİT, Hamit Budakd. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hıfzı Topuzd. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Şükrü Enis Regüd. 1923 - ö. 19 Mart 1976Doğum YılıGörüntüle
7A. Mümtaz İdild. 11 Temmuz 1952 - ö. 15 Mayıs 2017Ölüm YılıGörüntüle
8Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017Ölüm YılıGörüntüle
9Tayfun Talipoğlud. 01 Ocak 1962 - ö. 21 Mart 2017Ölüm YılıGörüntüle
10Mehmet Gönençd. 1973 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Abdullah Mahir İzd. 28 Ocak 1895 - ö. 9 Temmuz 1974MeslekGörüntüle
12Hayrettin Geçkind. 24 Ocak 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Metin Önal Mengüşoğlud. 17 Mayıs 1947 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Melih Cevdet Andayd. 5 Temmuz 1331/1915 - ö. 28 Kasım 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fazlı Yalçınd. 1947 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16LÜTFÎ, Ahmet Lütfi Efendid. ? - ö. 1712Madde AdıGörüntüle
17Nazım Hikmet Rand. 20 Kasım 1901 - ö. 3 Haziran 1963Madde AdıGörüntüle
18RİYÂZÎ-ZÂDE, Riyazî-zâde Abdullatif b. Lütfî Efendid. 1602-03 - ö. Şubat-Mart 1668Madde AdıGörüntüle