MİSALÎ, Üzeyir Yükselce

(d. 1931 / ö. ?)
Memur emeklisi, halk şâiri
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Üzeyir Yükselce olan Misalî, 1931 yılında Sivas'ın Gürün ilçesinin Aksu Mahallesi'nde dünyaya gelmiştir. Babası Gürün'ün önemli esnaflarından Dokumacı Osman Efendi, annesi ise Elif Hanım’dır. İlkokula mahallesindeki Kurultay İlkokulunda başlamış ancak okulunu ekonomik problemler dolayısıyla Kangal’a göç ettikleri için oradaki Havuz Köyü İlkokulunda tamamlayabilmiştir (Öz 2002: 89).

1948 yılında ailesiyle birlikte tekrar Gürün’e göç eden Üzeyir Yükselce askere gidene kadar otel kâtipliği yapmıştır. Askerlik vazifesini 1958 yılında Sakarya'da tamamlayan Üzeyir Yükselce, askerden döndükten sonra Gürün İlçe Özel İdare memurluğuna atanmıştır. 1982 yılında buradan emekli olmuştur. Emekli olduktan sonra Gürün’de ağaçlandırma faaliyetleri ile ilgilenen bir derneğin kurulmasında ve Gökpınar’daki alabalık tesislerinin hayata geçirilmesinde önemli rol oynamıştır. Dernek kurulduktan sonra 2. başkanlık görevini de üstlenen Yükselce, evli ve 5 çocuk (Erdal, Eray, Orbay, Osman ve Şazimet) babasıdır. Eşinin ismi Naile’dir. Halen Gürün'ün Kirazlık mahallesinde ikamet etmektedir (Kaya 2009/4: 157).

Üzeyir Yükselce'nin şiir ile tanışması ilginç bir olay ile başlamıştır. Yükselce'den edinilen bilgiye göre bir gün halasının oğlu ile ekin biçerlerken öğle vakti sıralarında azıklarını yemek için oturdukları esnada oraya gelen bir tazı yemek dolu azıklarını alır ve kaçar. Halasının oğlu da azıklarını alıp kaçan tazının peşine düşer. Halaoğlu ne kadar kovalasa da tazıyı yakalayamaz. Yükselce bu olay üzerine hemen o esnada halasının oğluna bir şiir yazar ve okur. Şiiri can kulağı ile dinleyen halasının oğlu "Amma güzel şiir yazmışsın ha! Aynı âşık misali" der. Üzeyir Yükselce bu tarihten itibaren şiir yazmaya başlar ve kendisine halasının oğlundan duyduğu Misalî mahlasını verir.

Şiirlerini hece ölçüsüyle ve dörtlüklerle yazan Misalî'nin üç yüzün üzerinde şiiri bulunmaktadır. Şiirlerinin muhtevası geniştir. Hemen her konuda şiir yazabilmektedir. Özellikle memleketi Gürün için kaleme aldığı şiirlerde samimi bir üslup dikkat çeker. Memleketinde kullanılan yöresel söyleyiş ve ifadeler, lakaplar, yer ve şahıs adları şiirlerinde sık sık karşımıza çıkar. Çoğunlukla destan nazım şeklini kullanır. Şiirlerinde kullandığı dörtlük sayısı bu bakımdan fazladır. Gerek hece ölçüsünde gerekse şiirde kullandığı durak ve ayak yapılarında zaman zaman hataya düşmüştür. Geleneğin birçok unsurunu taşıyamayan Misalî, Sivas ve çevresinde yoğun bir şekilde bilinen Yaralı Mahmut ve Bey Böyrek hikâyelerini bilmektedir. Söz konusu hikâyeleri herhangi bir enstrüman ile değil, masal formatında anlatmaktadır.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Öz, Mehmet Ali (2002). Gürünlü Şâirler. Sivas: Dilek Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 23.03.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÜNAYAR, Günayar Erdoğand. 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2YALINAYAK, Ramazan Şimşekd. 25.09.1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İSYANÎ, İsmail Elçioğlud. 1848 - ö. 1944Doğum YeriGörüntüle
4Tuncer, Cengizd. 1931 - ö. 8 Temmuz 1981Doğum YılıGörüntüle
5Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010Doğum YılıGörüntüle
6Seber, Cemal Süreyad. 1931 - ö. 09 Ocak 1990Doğum YılıGörüntüle
7CERRAHÎ, Behzat Tokdemird. 1919/1925 - ö. ?MeslekGörüntüle
8HÜSNÎ, Hasan Hüsnî Efendid. ? - ö. 1829MeslekGörüntüle
9FİGANÎ, İbrahim Okurd. 15.03.1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
10KARACAKIZ, Selma Vurald. 1959 - ö. 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ZAKİRÎ, Zakir Tekgüld. 01.01.1960 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12EHMED SADAHLId. 1931 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FAKİRÎ, Üzeyir Ustad. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Madde AdıGörüntüle
15Lokman, Üzeyird. 22 Ağustos 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle