Süleyman Uluçamgil

(d. 28 Mart 1944 / ö. 21 Temmuz 1964)
Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Süleyman Uluçamgil, Kıbrıs’ın İngiliz sömürgesi olduğu dönemde Girne'nin Dağyolu (Fota) köyünde dünyaya geldi. Ailesinin, İngiliz sömürge yönetiminin bastırmaya çalıştığı Türklük bilincine sahip olması dolayısıyla sorunlar yaşaması Uluçamgil’de küçük yaşlarda sömürgecilik karşıtlığının oluşmasını sağladı. İngiliz idaresinin baskılarını yaşayan şair, 1960’ta Rumlarla birlikte kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1963’teki Kanlı Noel olaylarıyla yıkıldığını da gördü. Liseyi Lefkoşa’da okuyan Uluçamgil, üniversite eğitimine İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde başlamış; fakat Aralık 1963’ten itibaren Rumların Kıbrıs Türklerine karşı tedhiş faaliyetlerini arttırması üzerine vatan savunması için eğitimini yarıda bırakarak gizlice Kıbrıs’a dönmüştür. Erenköy bölgesinde bir Rum tuzağının patlamasıyla şehit düşmüştür (Atun 2010: 110, Deliceırmak 1998: XI).

Kıbrıs Türk edebiyatında “Ulusal Direniş Dönemi (1960-1974)” (Atun 2010: IV) şairlerinden olan Uluçamgil, lise öğrencisiyken yoğun olarak şiir yazmaya başlamış, şehit düşene kadar yazma uğraşısını devam ettirmiştir (Deliceırmak 1998: XI). Şiirleri tematik açıdan “vatan şiirleri” ve “bireysel temalı şiirler” olarak gruplandırılabilir (Şen 2016: 93). “Ölüm” şiirinde “Oysa ki dökülen yapraklara şiir yazmaktı/Düşündüğüm” (Deliceırmak 1998: 268) diyerek bireysel içerikli şiirler yazmak istediğini vurgulayan şairi, yaşadığı dönemin koşulları bu tip şiirlerinin yanında toplumsal şiirler de yazmaya itmiştir. Şair bu noktada şiirin toplumsal varlığı korumada bir araç olduğunu ve şiirin var olması için öncellikle millî varlığın korunması gerektiğini düşünmüştür (Serdar 2000: 63). Uluçamgil’in “vatan şiirleri” altında değerlendirilebilecek şiirlerinde hamasî bir üslûp görülmektedir ve bunlarda sömürgecilik karşıtlığı, Rum terörüne karşı duruş, vatan, millet, bağımsızlık, Anavatan (Türkiye) sevgisi konuları işlenmiştir (Şen 2016: 93, Yeniasır-Gökbulut 2018: 141). Ölüm, aşk, tabiat gibi konuları işlediği bireysel şiirlerindeyse Garip akımının etkisindedir. Bu etkiye bağlı olarak şairin tüm şiirlerinde biçimsel bir serbestlik görülmektedir. Şiirleriyle diğer eserlerinde günlük konuşma dilinden ve kimi zaman Kıbrıs ağzından yararlanmıştır (Şen 2016: 105-106).

Uluçamgil’in yarım kalmış eserleri olan "Dillerin Ucundan" romanıyla "Saray Gibi" piyesinde Kıbrıs Türk halkını realist bir şekilde yansıttığı görülmektedir. Uluçamgil, bu eserlerinde de İngiliz sömürge yönetimini eleştirmiştir (Şen 2018: 169-175; Yeniasır-Gökbulut 2018: 144).

Kaynakça

Atun, Suna (2010). Kıbrıs Türk Edebiyatı. Gazimağusa: Samtay Vakfı Yayınları.

Deliceırmak, Orbay (1998). Süleyman Uluçamgil-Bütün Eserleri. KKTC: Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınları.

Serdar, Gülgün (2000). Şairlerimiz Şiirlerimiz-Geçmişten Günümüze Kıbrıs Türk Şiiri. Lefkoşa.

Şen, Can (2016). “Kıbrıslı Şair Süleyman Uluçamgil’in Şiirlerinde Garip Akımının Etkisi”. Kıbrıslı Şehit Şair Süleyman Uluçamgil. ed. Can Şen. İstanbul: Kesit Yayınları. 87-107.

Şen, Can (2018). “Kıbrıslı Şehit Şair Süleyman Uluçamgil’in Saray Gibi Adlı Yarım Kalan Piyesi Üzerine Bir İnceleme”. Kıbrıs Türk Edebiyatı ve Edebiyatçıları-Üçüncü Uluslararası KIBATEK Kıbrıs Türk Edebiyatı ve Edebiyatçıları Sempozyumu Bildirileri. C. 1. (Haz. İsmail Bozkurt vd.). Lefkoşa: Kıbrıs Türk Edebiyatı Araştırma ve Tanıtma Projesi Yayını. s. 165-175.

Yeniasır, Mustafa ve Gökbulut, Burak (2018). “Süleyman Uluçamgil’in Gözüyle Kıbrıs’ta İngiliz Sömürge Yönetimi”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (40). s.139-148.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ŞEN
Yayın Tarihi: 19.02.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Süleyman Uluçamgil - Bütün EserleriKKTC Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınları / KKTC1998Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Hikmet Afif Mapolard. 19 Mayıs 1919 - ö. 5 Mart 1989Doğum YeriGörüntüle
2İncila Çalışkand. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
3Alev Alatlıd. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4Saffet Uysald. 1944 - ö. 26 Kasım 2008Doğum YılıGörüntüle
5Rıfkı Melûl Meriçd. 1901 - ö. 22 Ocak 1964Ölüm YılıGörüntüle
6Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Ölüm YılıGörüntüle
7Halide Edip -Adıvard. 1882 - ö. 9 Ocak 1964Ölüm YılıGörüntüle
8ABDÜLHAK MİHRÜNNİSAd. 1864 - ö. 1943MeslekGörüntüle
9Pınar Çekirged. 15 Ekim 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Mustafa Necati Karaerd. 2 Nisan 1929 - ö. 15 Mart 1995MeslekGörüntüle
11Yusuf Atılgand. 27 Haziran 1921 - ö. 9 Ekim 1989Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Evren Kuçlud. 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Göksel Altınışık Ergurd. 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FEHMÎ, Süleymân Paşa-zâde İbrâhim Fehmî Beyd. ? - ö. 1853Madde AdıGörüntüle
15SÜLEYMAN, Süleyman Temeltaşd. 1911 - ö. 1990Madde AdıGörüntüle
16SÜLEYMAN BEY, Sûfî Mehmed Paşa-zâded. ? - ö. 1688Madde AdıGörüntüle