Süleyman Uluçamgil

(d. 28 Mart 1944 / ö. 21 Temmuz 1964)
Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Süleyman Uluçamgil, Kıbrıs’ın İngiliz sömürgesi olduğu dönemde Girne'nin Dağyolu (Fota) köyünde dünyaya geldi. Ailesinin, İngiliz sömürge yönetiminin bastırmaya çalıştığı Türklük bilincine sahip olması dolayısıyla sorunlar yaşaması Uluçamgil’de küçük yaşlarda sömürgecilik karşıtlığının oluşmasını sağladı. İngiliz idaresinin baskılarını yaşayan şair, 1960’ta Rumlarla birlikte kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1963’teki Kanlı Noel olaylarıyla yıkıldığını da gördü. Liseyi Lefkoşa’da okuyan Uluçamgil, üniversite eğitimine İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde başlamış; fakat Aralık 1963’ten itibaren Rumların Kıbrıs Türklerine karşı tedhiş faaliyetlerini arttırması üzerine vatan savunması için eğitimini yarıda bırakarak gizlice Kıbrıs’a dönmüştür. Erenköy bölgesinde bir Rum tuzağının patlamasıyla şehit düşmüştür (Atun 2010: 110, Deliceırmak 1998: XI).

Kıbrıs Türk edebiyatında “Ulusal Direniş Dönemi (1960-1974)” (Atun 2010: IV) şairlerinden olan Uluçamgil, lise öğrencisiyken yoğun olarak şiir yazmaya başlamış, şehit düşene kadar yazma uğraşısını devam ettirmiştir (Deliceırmak 1998: XI). Şiirleri tematik açıdan “vatan şiirleri” ve “bireysel temalı şiirler” olarak gruplandırılabilir (Şen 2016: 93). “Ölüm” şiirinde “Oysa ki dökülen yapraklara şiir yazmaktı/Düşündüğüm” (Deliceırmak 1998: 268) diyerek bireysel içerikli şiirler yazmak istediğini vurgulayan şairi, yaşadığı dönemin koşulları bu tip şiirlerinin yanında toplumsal şiirler de yazmaya itmiştir. Şair bu noktada şiirin toplumsal varlığı korumada bir araç olduğunu ve şiirin var olması için öncellikle millî varlığın korunması gerektiğini düşünmüştür (Serdar 2000: 63). Uluçamgil’in “vatan şiirleri” altında değerlendirilebilecek şiirlerinde hamasî bir üslûp görülmektedir ve bunlarda sömürgecilik karşıtlığı, Rum terörüne karşı duruş, vatan, millet, bağımsızlık, Anavatan (Türkiye) sevgisi konuları işlenmiştir (Şen 2016: 93, Yeniasır-Gökbulut 2018: 141). Ölüm, aşk, tabiat gibi konuları işlediği bireysel şiirlerindeyse Garip akımının etkisindedir. Bu etkiye bağlı olarak şairin tüm şiirlerinde biçimsel bir serbestlik görülmektedir. Şiirleriyle diğer eserlerinde günlük konuşma dilinden ve kimi zaman Kıbrıs ağzından yararlanmıştır (Şen 2016: 105-106).

Uluçamgil’in yarım kalmış eserleri olan "Dillerin Ucundan" romanıyla "Saray Gibi" piyesinde Kıbrıs Türk halkını realist bir şekilde yansıttığı görülmektedir. Uluçamgil, bu eserlerinde de İngiliz sömürge yönetimini eleştirmiştir (Şen 2018: 169-175; Yeniasır-Gökbulut 2018: 144).

Kaynakça

Atun, Suna (2010). Kıbrıs Türk Edebiyatı. Gazimağusa: Samtay Vakfı Yayınları.

Deliceırmak, Orbay (1998). Süleyman Uluçamgil-Bütün Eserleri. KKTC: Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınları.

Serdar, Gülgün (2000). Şairlerimiz Şiirlerimiz-Geçmişten Günümüze Kıbrıs Türk Şiiri. Lefkoşa.

Şen, Can (2016). “Kıbrıslı Şair Süleyman Uluçamgil’in Şiirlerinde Garip Akımının Etkisi”. Kıbrıslı Şehit Şair Süleyman Uluçamgil. ed. Can Şen. İstanbul: Kesit Yayınları. 87-107.

Şen, Can (2018). “Kıbrıslı Şehit Şair Süleyman Uluçamgil’in Saray Gibi Adlı Yarım Kalan Piyesi Üzerine Bir İnceleme”. Kıbrıs Türk Edebiyatı ve Edebiyatçıları-Üçüncü Uluslararası KIBATEK Kıbrıs Türk Edebiyatı ve Edebiyatçıları Sempozyumu Bildirileri. C. 1. (Haz. İsmail Bozkurt vd.). Lefkoşa: Kıbrıs Türk Edebiyatı Araştırma ve Tanıtma Projesi Yayını. s. 165-175.

Yeniasır, Mustafa ve Gökbulut, Burak (2018). “Süleyman Uluçamgil’in Gözüyle Kıbrıs’ta İngiliz Sömürge Yönetimi”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (40). s.139-148.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ŞEN
Yayın Tarihi: 19.02.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Süleyman Uluçamgil - Bütün EserleriKKTC Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınları / KKTC1998Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Hikmet Afif Mapolard. 19 Mayıs 1919 - ö. 5 Mart 1989Doğum YeriGörüntüle
2KADİR GEDİKHANLIOĞLU, Kadir İzcid. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
3TÜRKMENOĞLU, Bahri Durbilmezd. 01.07.1944 - ö. 14.05.1998Doğum YılıGörüntüle
4Mücahit Mümind. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Halide Edip -Adıvard. 1882 - ö. 9 Ocak 1964Ölüm YılıGörüntüle
6ZARALI HALİL, Halil İnced. 1906/1917? - ö. 15.01.1964Ölüm YılıGörüntüle
7FEYZİ MİRZAOĞLUd. 1896 - ö. 1964Ölüm YılıGörüntüle
8AYVANSARÂYÎ, Hâfız Hüseyind. ? - ö. 1 Temmuz 1787MeslekGörüntüle
9ZEYNEL, Zeynel Abidin Makasd. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Tuncel Altınköprüd. 06 Ocak 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Serpil Gülgûnd. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Rıza Beşerd. 1922 - ö. 16 Temmuz 2011Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HAYRÎ, Süleymân Hayrîd. 1844 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle
15KERÎMÎ, Süleymân Kerîmî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
16FEHMÎ, Süleymân Paşa-zâde İbrâhim Fehmî Beyd. ? - ö. 1853Madde AdıGörüntüle