Madde Detay

1242/1826 yılında Kayseri'de doğmuştur. Zıllî-zâde diye anılan meşhur sülaleden, Kayseri müftüsü Hacı Mehmed Efendi’nin oğludur. Kayseri medrese ve mekteplerinde okumuş, öğrenimini tamamladıktan sonra devlet memurluğunda bulunmuş, 1868’de Arazi Başkâtipliğine tayin edilmiştir. 1873’te Kapdan-ı Deryâ Kayserili Ahmed Paşa’nın isteği üzerine İstanbul’a giderek onun özel kâtipliğine geçmiştir. Ahmed Paşa ile birlikte Ruscuk ve Varna’ya gitmiş, Paşa’nın 1879’da hastalanıp İstanbul’a dönmesi ile Hacı Emîn Efendi de önce İstanbul’a, oradan da Kayseri’ye dönmüştür. Bir müddet Kayseri’de bazı devlet memurluklarında çalıştıktan sonra 1889’da Kayseri ve 1891’de Girit’teki Hanya hastanesi müdürlüklerinde bulunmuş, 1894’te emekli olarak memleketine dönmüştür. Hacı Emîn Efendi, zannedildiğinin aksine hacca gitmemiştir. Çok dolaşmış, çok yer görmüş, yüksek dereceli devlet memuriyetlerinde bulunmuş, bilgili ve saygın kişiliği nedeniyle Hacı Emîn Efendi olarak tanınmıştır. 1323/1905 yılında Kayseri'de vefat etmiştir.

Dîvânçe'si Ahmet Emin Güven tarafından Latin harflerine çevrilmiş ve Erciyes Üniversitesi tarafından 1994 yılında basılmıştır. Hacı Emîn Efendi’nin aruzla yazılmış şiirlerinin yanı sıra hece ile yazılanları da vardır.

Güven, Ahmet Emin (1994). Zıllî-zâde Hacı Emin Efendi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay.

Güven, Ahmet Emin (2000). Kayseri’de Yazma Mecmualar ve Muhtevâlarından Seçmeler. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay.

Gazel

Gönül bir şûha mâildir değil hiç kâbil-i teshîr

Ümîd eyler visâl-i ni’metiyle olmayı dil-sîr

Dağılmış sû-be-sû mâr-ı siyeh şeklinde gîsûlar

Virüp yek nazrada dehşet kılur üftâdesin dil-gîr

Şeb-i yeldâ gibi zülfin hayâl-i dilde dâimken

Nasıl ‘uşşâkının boynu olur vâreste-i zincîr

Hezâran nâz u istiğnâ ile teşrîfe meyl itse

Ziyâ-yı mihr-i hüsni bezm-i rindânı kılur tenvîr

Emîn olmaz gönül bast-ı merâmın ‘arz-ı hâl ile

Mürüvvet itse de hâlim şifâhen eylesem takrîr

(Güven, Ahmet Emin (2000). Kayseri’de Yazma Mecmualar ve Muhtevâlarından Seçmeler. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay. 111.)