Madde Detay

Asıl adı Ali Akber'dir. Şamahı’da 27 Cemaziyelevvel 1244/5 Aralık 1828 tarihinde doğmuştur. Babasının adı Namaz’dır. Gâfil, Şamahı’da medrese tahsili almış, tarrâhlık (desencilik) yapmış ve hayatını Şamahı’da geçirmiştir. 25 Ramazan 1309/23 Nisan 1892 tarihinde Şamahı’da ölmüştür (Köçerli 2005: 98).

Gâfil'in 19. yüzyılın ikinci yarısında Şamahı’da mevcut bulunan Beytü’s-Safâ adlı şiir meclisinin müdavimlerinden olduğu bilinmektedir. Köçerli, şiir söylemekte özel bir yeteneğe sahip bulunmamakla beraber, şiirden anlayan biri olduğunu yazar (2005: 98). Gâfil’den bahseden kaynaklar hep şiirlerinin çok azının elde olduğunu yinelemekle beraber, yine Köçerli’nin kitabına aldığı “Olmaz” redifli gazeli dışında bir örnek vermemektedirler.

Ceferzade, Ehmed, S. Geniyev, M. İsmayılova (hzl.) (1999). Şirvan’ın 350 Şairi. Bakü: Ünsiyyet.

Garayev, Nesreddin (hzl.) (1987). Poetik Meclisler. Bakü: Yazıçı Yay.

Geniyev, Seyfeddin (2010). Beytüs-Sefa Edebi Meclisi. Bakü: Elm ve Tehsil Yay.

Köçerli, Firidun Bey (2005). Azerbaycan Edebiyyatı. C. 2. Bakü: Avrasya Pres Yay.

Gazel

Mana ol dilber-i âhû-nigeh müddetdi râm olmaz

Ne bir vaslı mana makdûr ne de ömrüm tamâm olmaz

Gönül ol dilber-i hôd-gâmdan geç kâma yetmekden

Niçün nâ-kâmlıkdan yahşi hîç âlemde kâm olmaz

Habîbüm Ka’be-yi kûyunda sergerdân olan âşık

Dolanup başuna kurbânun olsa bî-makâm olmaz

Gönül olsa müyesser vasl-ı dilber nakd-i cândan geç

Ki bâzâr-ı muhabbetde bu sevdâlar müdâm olmaz

Harâm olmuş eğer kan dökmek ey meh lîk uşşâkın

Gözün kurbânı dök kanın helâlündür harâm olmaz

Ola her mülk-i dil kim leşker-i gamzen güzergâhı

Düşer revnakdan aslâ onda kânûn u nizâm olmaz

Verüp cânâna cân Gâfil gel imdi sen de bir ad al

Ki ehl-i aşk nâmından sivâ âlemde nâm olmaz

(Köçerli, Firidun Bey (2005). Azerbaycan Edebiyyatı. C. 2. Bakü: Avrasya Pres Yay. 98.)