Madde Detay
Tarık Mümtaz Göztepe
(d. 1893 / ö. 24 Ocak 1977)
Asker, Gazeteci, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbul’da doğan Tarık Mümtaz Göztepe (Yazganalp) Bahriye Miralayı Mümtaz Bey’in oğludur. (Payas-Duman, 2014: 969). Harbiye’yi bitirdikten sonra Teğmen olarak Osmanlı Ordusu’na katıldı. Göztepe, 1924'te Damat Ferit Paşa’nın yaverliğini yapmak ve Kuva-yı İnzibatiye’ye dâhil olmak sebepleriyle 150’likler listesine eklendi. 1927'de vatandaşlıktan çıkarıldı (Halıcı, 1998: 92). Mütarekeden sonra çıkardığı Ümit gazetesind ve çeşitli dergilerde Ulusal Kurtuluş Hareketi aleyhine yazdığı yazılar da bu listeye dâhil edilmesinde önemli rol oynadı (Karaca, 2004: 63). Göztepe, önce Silistre’ye, daha sonra Berlin’e ve nihayetinde Padişah Vahdettin’in bulunduğu San Remo’ya geçerek Vahdettin’in ölümüne kadar (1926) burada ikamet etti (Halıcı, 1998: 63).Vahdettin’in ölümünden sonra Şam’a geçen Göztepe, burada Çerkesce, Arapça, Türkçe ve Fransızca’dan oluşan Març, Hamra gibi gazetelerle, Musavver Sahra isimli haftalık edebî bir dergi yayınladı. Bir süre sonra Antakya gazetesinin başına geçti daha sonra Karagöz adlı gazeteyi çıkardı. Bu yayın faaliyetlerinin ilk dönemlerinde TBMM aleyhine yazılar yazan Göztepe, daha sonra tam tersi bir tutum takınarak Antakya’nın Türkiye’ye katılmasını destekleyen yazılar kaleme aldı (Halıcı, 1998: 95). 28 Haziran 1938'de TBMM tarafından çıkan aftan sonra yurda dönen Göztepe, Modern Türkiye dergisinde, Yeni Sabah, Zafer, Yeni İstanbul, Tasvir ve Yeni Köylü gibi gazetelerde çalıştı. Bu tarihten sonra Hatay’da Hacivat-Karagöz, İskenderun’da Ayyıldız ve Ankara’da Kadı Emmi gazetelerinde yazılar yazdı. (Payas-Duman, 2014: 972). 24 Ocak 1977’de İstanbul’da öldü.
Padişah Vahdettin hakkında iki eser, Gazi Osman Paşa'yı anlatan bir eser ve İmam Şamil'in efsanevi hayatı hakkında önce tefrika hâlinde yayınlanan bir eser kaleme alan yazar, 1933 yılından sonra Milli Mücadeleyi destekleyenler safında yer almış özellikle Çizgiler ve Bilgiler adlı güncesinde, Hatay Albümü adlı eserinde bu tavrını kesin olarak göstermiştir (Payaslı-Duman,2014: 967). Yazarın İstanbul'un Fikir ve İşadamları adlı eserinin ise bazı kaynaklarda adı geçmesine rağmen baskısı bulunamamaktadır.
Kaynakça
Halıcı, Şaduman (1998). Yüzellilikler. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Karaca, Emin (2004). 150’likler. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Payaslı, Volkan- Olcay, Özkaya Duman (2014). “Bir Yüzelliliğin Halep Gezi Notlarından Günceler: Tarık Mümtaz Yazganalp (Göztepe), Turkish Studies. Volume 9/4. Ankara. 967-983.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ATLIYayın Tarihi: 17.05.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 17.05.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Çizgiler ve Bilgiler | - / Halep | 1936 | Gezi Yazısı |
| Hatay Albümü | Ülkü Matbaa / İstanbul | 1940 | Hatıra |
| Gazi Osman Paşa İstanbul Kollarında | Sinan Matbaası / İstanbul | 1946 | Biyografi |
| Osmanoğullarının Son padişahı Vahideddin Gurbet Cehenneminde | Sebil Yayınları / İstanbul | 1968 | Hatıra |
| Dağıstan Aslanı İmam Şamil | Sebil Yayınları / İstanbul | 1969 | Biyografi |
| Osmanoğullarının Son Padişahı Vahideddin Mütareke Gayyasında | Sebil Yayınları / İstanbul | 1969 | Hatıra |
| Ulu Camilerimiz | Bedir Yayınevi / Ankara | 1973 | İnceleme |
| İstanbul\'un Fikir ve İş Adamları | - / - | - | İnceleme |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | REŞÂD, V. Mehmed | d. 1844 - ö. 1918 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Nurullah Ataç | d. 9 Ağustos 1898 - ö. 17 Mayıs 1957 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Reşat Enis Aygen | d. 1 Haziran 1909 - ö. 10 Ocak 1984 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ALİ RIZA, Ali Rıza Karsavuran | d. 1893 - ö. 04.12.1959 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ŞEMŞİR KURBANOĞLU | d. 1893 - ö. 10.02.1980 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | KARABABA, Battal Karababa | d. 1893? - ö. 1954 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | İSMAİL TOPRAK | d. 1911 - ö. 1977 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Mustafa Niyazi Ispartalı | d. 1912 - ö. 8 Mart 1977 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | MAHMUT TÜRKTEN | d. 1909 - ö. 1977 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | İsmail Gerçeksöz | d. 1925 - ö. 4 Nisan 1980 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Halil Recai Öğdevin | d. 1871 - ö. 1955 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Selami Münir Yurdatap | d. 1910 - ö. 27 Ocak 1987 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Ömer Lütfi Fikri | d. 1872 - ö. 7 Ekim 1934 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Ali Paşa | d. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Mehmet Akif Ersoy | d. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Tarık Tufan | d. 05 Haziran 1973 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | M. Turhan Tan (M. Samih Fethi) | d. 1885 - ö. 25 Aralık 1939 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Nazım Hikmet Ran | d. 20 Kasım 1901 - ö. 3 Haziran 1963 | Madde Adı | Görüntüle |