ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ RIZA TAÇLId. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ŞEMSÎ, Şemseddin Karamand. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KIZILTUĞ, Ali Kızıltuğd. 1944 - ö. 13.12.2017Doğum YeriGörüntüle
4MERYALI/BİBER, Fatma Biberd. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HAYRANÎ, Ziya Kayad. 01.01.1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RÜSTEM, Rüstem Bostancıd. 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
8TUTAKLI İHSÂNd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9SÜLEYMAN ERDOĞMUŞd. 1924 - ö. 11.09.2013MeslekGörüntüle
10MUHARREM ERTAŞd. 1913 - ö. 03.12.1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ARİFE DOĞANd. 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12BÜLENT, Bülent Altayd. 1974 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13İMAMVERDİ MUSTAFAYEVd. 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14HASAN ERDOĞANd. 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ŞAKİR/ŞAKİRÎ, Bekird. 1933 - ö. 1993Madde AdıGörüntüle