SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAYDAR, Haydar Tezeld. 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2EMÎN/ÂRİF, Tokadî Şeyh Mehmed Emîn Efendid. 1664-65 - ö. 12 Eylül 1745Doğum YeriGörüntüle
3ŞEMSÎ, Şemseddîn Sivasîd. 1520 - ö. 1597Doğum YeriGörüntüle
4ABBAS CEBRAYILOVd. 1902 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hasan Fehmi Eged. 1902 - ö. 1978Doğum YılıGörüntüle
6Kemal Edip Kürkçüoğlud. 1902 - ö. 14 Nisan 1977Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Emin Erişirgild. 1891 - ö. 07 Şubat 1965Ölüm YılıGörüntüle
8Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Ölüm YılıGörüntüle
9Refik Halit Karayd. 15 Mart 1888 - ö. 18 Temmuz 1965Ölüm YılıGörüntüle
10MEHMET/KAZOĞLU MEHMETd. 1925 - ö. ?MeslekGörüntüle
11YAKUP YAZARELd. 1928 - ö. 1985MeslekGörüntüle
12MEHMED DERVİŞd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 11.07.1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SIRRÎ, Muharrem Hilmi Kösetürkmend. 1878 - ö. 1964Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DAĞSEVER, Bekir Dağseverd. 01.01.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FEYZÎ, Mehmed Ali Feyzî Efendid. 1836 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MÜNŞÎ, Menteş-zâde Alid. ? - ö. 1733-34Madde AdıGörüntüle
18MEDHÎ, Medhî Çelebi, İlyas Beyd. ? - ö. Ocak-Şubat 1603Madde AdıGörüntüle