Madde Detay

Ahmed-i Harirî'nin isminin geçtiği ilk kaynak Ahdî'nin Gülşen-i Şuarâ adlı tezkiresidir. Bu esere göre de Ahmed-i Harirî Bağdatlıdır. Gelibolulu Mustafa Âlî ve Ahmed-i Harîrî'nin yolları Bağdat'ta kesişti. Âlî,  Künhü'l-Ahbâr'da bildirdiğine göre 1586 yılında Bağdat’a hazine defterdarı olarak gittiğinde otuz kadar şair, kendisine kaside, tarih ve gazel sunar. Âlî'yi karşılamaya gelen Bağdatlı şairler Tarzî, Ahdî, Kelâmî, Aklî, Hurremî, Seyyid Feyzî, Rûhî ve Harîrî'dir. Harîrî de Âlî'yi karşılamaya gelen­lerin arasında yer aldığına göre Bağdatlı olmalıdır. Âlî'nin haber verdiği bu sanat hadisesinin yansımasını Budinli Hisâlî, Metâliü'n-Nezâir adlı eserinde gösterir. Hisâlî eserinde, Âlî'nin Kerbelâ konulu ga­zeline nazire yazan yirmi kadar Osmanlı şairinin matlaını bir araya geti­rirken Âlî'nin ve Harîrî’nin şiirlerinin matlalarını verir.

Meh-i şehr-i hilâfet mihr-i burc-ı evliyâyuz biz

Eser yiller gibi vâdî-neverd-i Kerbelâyuz biz (Âlî Efendi)

Reh-i aşk içre gerçi sûretâ hor u hakîrüz biz 

Velî manîde ey dil bir şeh-i gerdûn-serîrüz biz  (Ahmed-i Harîrî)  (Kaya 2003: 881)

Mevlana Efdal-i Isfahanî'nin hizmetinde bulunan Ahmed-i Harîrî, mantık, kelâm, heyet, hendese, muamma, aruz ve kafiye konularında bilgi sahibi idi. Kendinden önce yazılmış kasidelerdeki muğlak anlamları çözmede usta idi. Arapça, Farsça ve Türkçe şiir yazmaya da muktedir biridir. Ahdî, tezkiresinde Ahmed-i Harirî'den Farsça bir kıtayı kaydediyor. Ahdî'ye göre beyitleri "muhakkikâne" ve "âşıkâne" dir. (Solmaz 2013:202).

Kaya, Bilge (2003). Hisâlî, Hayatı, Eserleri ve Metâli'ü'n-Nezâir Adlı Eserinin Birinci Cildi (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdi, Gülşen-i Şuara. Ankara: AKM Yay.