Madde Detay

Kırgızistan’ın Isık-Köl İli Tüp İlçesinde dünyaya gelen Aman Saspayev, 8 yaşındayken (1937’de) ailesi ile birlikte Çin’e göç eder. Kulca şehrinde Uygur ve Kazak okullarında eğitim alır. 1945-47 yıllarında İnkilabi Şarkiy Türkistan gazetesinde çalışır. 1949-52 yılları arasında Kulca şehrindeki Bilim Yurdu okulunda öğretmen olarak göreve başlar. 1952-56 yılları arasında Pekin Merkezi Milletler Üniversitesinde Çin Filolojisi üzerine eğitim alır. 1956’da Üzümcü’de Halk Yayını gazetesinin Kırgız bölümünde çalışır. 1962’de Kırgızistan’a döner ve 1966’ya kadar Santaş köyünde işçi olarak çalışır. 1967-1988 yılları arasında Kırgızistan Yazarlar Birliğinin Isık-Köl Bölge Edebiyat Danışmanı olarak görev yapar.

1971-73 yılları arasında Moskova’da Gorki Edebiyat Enstitüsünde eğitim alır. Aman Saspayev uzun zaman üzerinde çalıştığı ve 55.000 kelimeden oluşan Çince-Kırgızca Sözlüğü 2003’te yayınlar. Uzun yıllar çalıştığı Kasım Tınıstanov Isık-Köl Devlet Üniversitesinde profesör unvanı ile görev yaparken 2015’te ölür.

Yazarlık hayatına Çin’de başlayan ve Kırgız edebiyatının son devir yazarlarından birisi olan Aman Saspayev’in öyküleri, gerek teknik kuruluş ve gerekse anlatı bakımından Kırgız öykücülüğünde kendine mahsus bir yer tutar. Yazarın ilk öyküleri Çin’den Kırgızistan’a döndükten sonra 1966’da Gülkayır (Ebegümeci) adıyla yayımlanır. İlk öykülerinden itibaren sembolik bir dil kullanan Aman Saspayev, olay öykücülüğünden daha çok durum öykücülüğüne yönelmiştir. Bu sebeple olsa gerek öykülerdeki kişiler dünyası sıradan insanlar, nesneler veya varlıklardan oluşmuştur.

Moskova’da okumasına rağmen Çin yazarlarından ve Çehov’dan etkilendiğini söyleyen Aman Saspayev, öykülerinde sade bir dil ve üslup kullanırken, devrin genel kabul gören Sovyet sistemi ve ideolojisini yansıtmamaya özen gösterirken, Partorg ya da daha sonraki adıyla Too Çabalekeyi (Dağ Kırlangıcı) adıyla yayınlanan romanında ise Sovyet sistemini kolhoz yönetimi üzerinden anlatır.

Öykülerinde Manas destanından, eski Yunan mitolojisinden ve eski Hint masalından esinlenmeler dikkati çeker.