Madde Detay
Necdet Rüştü Efe
Yalçın Tekin, Cımbız, Yalçın Tevfik, Türk Ozan, N. R., N. R. E., N. R. Efe
(d. 1900 / ö. 24 Eylül 1969)
Şair, Yazar, Gazeteci
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Fatma Meliha Hanım ve Rüştü Hakkı Bey’in oğlu olarak İstanbul’un Şehzadebaşı semtinde dünyaya geldi. Mekteb-i Saadet’te başladığı eğitim hayatına Fatih Numune Mektebi’nde devam etti. 1921’de Vefa Lisesi’nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde başladığı öğrenimini yarıda bıraktı. Çeşitli kurum ve kuruluşlarda öğretmenlik, bankacılık, sigortacılık, kâtiplik ve müfettişlik görevlerinde bulundu. 1953-1960 arasında Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı'nda şube müdürü olarak çalıştı. 1960’tan sonra serbest gazetecilikle uğraşan yazar, geçirdiği beyin kanaması neticesinde 24 Eylül 1969’da vefat etti. Kabri, Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır.
Akbaba, Papağan, Karikatür gibi döneminin önemli mizah dergi ve gazetelerinde yayımladığı manzum ve mensur çalışmalarıyla tanınmaktadır. Kolay nazmetme kabiliyeti sayesinde hece ve aruzla çok sayıda şiir ve manzum hikâye kaleme almış, iş hayatı vesilesiyle gezip gördüğü yerleri eserlerine konu etmiştir. Sade bir anlatımı tercih eden Necdet Rüştü şiirlerinde genellikle aşk, özlem, ölüm, kadın, vatan sevgisi ve Atatürk konularını işlemiştir. Demokrat Köylü ve Âşığın Sazından adlı şiir kitapları hiciv mahiyetindedir. Romanlarının dördü de manzum olup hikâyeleriyle benzer muhteva özelliklerine sahiptir. Bu türlere ait eserlerinde özellikle aşk, kadın, ihanet ve aile gibi konuları ele almıştır. Komedi başlığı altında topladığı oyunları kadın-erkek münasebetleri üzerinedir. Özellikle 1960 yılından sonra çocuklara yönelik eserler yazmaya başlayan Necdet Rüştü, oyundan hikâyeye, mizahi fıkradan masala pek çok türde kaleme aldığı çocuk edebiyatı kapsamındaki eserlerinde eğlendirerek öğretme amacını gütmüştür. Türk Nüktecileri adlı kitabı, Efe'nin yaşamöyküsünün yanı sıra nükteci olmaları ile tanınmış kişilerle alakalı nükte ve anıları içermektedir. “Mazi Kalbimde Bir Yaradır”, “Sarı Yapıncak”, “Daktilo” ve “Batan Gün Kana Benziyor” bestelenen şiirlerindendir.
Kaynakça
Aydemir, Fikri (2008). Necdet Rüştü Efe Hayatı, Sanatı, Eserleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Dural, Güngör ve Fethi Okutan (2003). "Efe, Necdet Rüştü". Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. C. 3. s. 256.
Necatigil, Behçet (1991). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (14. Baskı). İstanbul: Varlık Yayınları. s. 113.
Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "Efe, Necdet Rüştü". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. C. 1. s. 367-368.
Yıldırım, Tahsin (2006). Edebiyatımızda Müstear İsimler. İstanbul: Selis Kitaplar. s. 145.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. ESENGÜL SAĞLAM CANYayın Tarihi: 07.01.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 07.01.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Ahenk | Numune Matbaası / İstanbul | 1920 | Şiir |
| 23 Nisan Şiirleri | - / İstanbul | 1923 | Şiir |
| Bir Damla Gözyaşı | Kitâbhâne-i Sûdî / İstanbul | 1924 | Şiir |
| Aşkın Gözü | İktisat Matbaası / İstanbul | 1928 | Roman |
| Dirilen Aşk | İktisat Matbaası / İstanbul | 1928 | Roman |
| Gazi’nin Destanı | Türk Gençliği Neşriyat Yurdu / İstanbul | 1929 | Şiir |
| Kadın Asker Olursa | Akşam Kitaphanesi / İstanbul | 1933 | Tiyatro |
| Türk Çocuklarının Ülküleri | Ülkü Matbaası / İstanbul | 1934 | Şiir |
| Niyet Manileri: 100 Fal | Muallim Ahmet Halit Kitaphanesi / İstanbul | 1934 | Diğer |
| Yürekler Acısı | Ülkü Matbaası / İstanbul | 1937 | Hikâye |
| Zavallı Kadınlar | Cemal Azmi Basım ve Kitabevi / İstanbul | 1938 | Diğer |
| Pinti | Ülkü Basımevi / İstanbul | 1938 | Çeviri |
| Robenson Krüzoe | Ülkü Basımevi / İstanbul | 1938 | Çeviri |
| Yurdum ve Sevgilim | Ülkü Basımevi / İstanbul | 1939 | Şiir |
| Tanyeri | Türk Hava Kurumu-Alaeddin Kıral Basımevi / Ankara-İstanbul | 1942 | Tiyatro |
| Çadır Fahişesi | - / İstanbul | 1943 | Roman |
| Bahçe | Kenan Matbaası / İstanbul | 1944 | Şiir |
| Nisan Yağmuru | - / İstanbul | 1944 | Roman |
| Altın Bilezik | Ülkü Basımevi / İstanbul | 1947 | Tiyatro |
| Gönül Masalları | Vakit Matbaası / İstanbul | 1950 | Hikâye |
| Mecnun Gibi | Ege Matbaası / İstanbul | 1953 | Şiir |
| Âşığın Sazından | Güneş Matbaası / Ankara | 1954 | Şiir |
| Demokrat Köylü | Güneş Matbaası / Ankara | 1954 | Şiir |
| Salla Kuyruğunu Söyle Buyruğunu | Ülkü Yayınevi / İstanbul | 1963 | Hikâye |
| Kırmızı Bereli Kız | Ülkü Yayınevi / İstanbul | 1963 | Masal |
| Billûr Papuçlar | Ülkü Yayınları / İstanbul | 1963 | Diğer |
| Nasrettin Hoca | Çocukkalbi Kitabevi / İstanbul | 1964 | Fıkra |
| İstanbul Gezisi | Millî Eğitim Yayınevi / İstanbul | 1965 | Hikâye |
| Kavgacı Bobi | Özyürek Yayınevi / İstanbul | 1968 | Hikâye |
| Türk Nüktecileri | Nebioğlu Yayınevi / İstanbul | 1968 | Derleme |
| Amerika'dan Mektup | Özyürek Yayınevi / İstanbul | 1968 | Hikâye |
| Bir Fırtınalı Gün | Özyürek Yayınevi / İstanbul | 1968 | Hikâye |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | HAKKI, Seyyid Üsküdarî Yusuf Hakkı Efendi | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Ahmet Hamdi Tanpınar | d. 23 Haziran 1901 - ö. 24 Ocak 1962 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Çetin Altan | d. 22 Haziran 1927 - ö. 22 Ekim 2015 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | FAHRÎ, Ali Karabulut | d. 1900/1901 - ö. 06.08.1975 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | CEMAL AĞA | d. 1900\'lerin başı - ö. 2001 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Ahmed Rıfat Moralı | d. 8 Temmuz 1900 - ö. 6 Mayıs 1977 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | SEYFİ, Seyfeddin Gökçe | d. 1885 - ö. 27.10.1969 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Kadircan Kaflı | d. 1889 - ö. 1969 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | M. Salih San | d. 1919 - ö. 25 Haziran 1969 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Rânâ İslam Değirmenci | d. 21 Temmuz 1966 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Sadri Ertem | d. 1898/9? - ö. 13 Kasım 1943 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Ahmet Duran | d. 1974 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Neyzen Tevfik | d. 24 Mart 1879 - ö. 28 Ocak 1953 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | İsak Ferera | d. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | İsmail Hakkı Paşa | d. 1839-40 - ö. 18 Ocak 1913 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | İrfan Yalçın | d. 23 Nisan 1934 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Selahattin Akdağ | d. 01 Nisan 1966 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | KULFANİ/ÜNYELİ KULFANİ/OZAN KULFANİ, Mustafa Uğur Alan | d. 22.05.1948 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |