ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridze

(d. 1907 / ö. 1987)
çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Gürcistan'ın Ahıska ili Roketi köyünde 1907 yılında yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ekvtime Davlaşeridze küçük yaşlarda âşıklığa ve saza merak salar. Doğup büyüdüğü çevrede âşıklık yaygın ve canlıdır. Akrabası olan Âşık Niko'nun saz ve söz meclislerine katılıp çıraklığını da yapmıştır. Geçimini âşıklık ve çiftçilik yaparak sağlamıştır. 1987 yılında vefat etmiştir (Hacılar 2007: 36).

Gürcüce, Türkçe ve Ermenice şiir söyleyebilen Ekvtime, bölgesinde yaşayan çağdaşlarıyla birlikte çok sayıda program yapmış, mesleğini icra etmiştir. Âşık Niko, Lebisli Âşık Balabey, Hırtızlı Âşık Hamza, Borçalılı Âşıklar Sadık Sultanov, Âşık Şamil, Âşık Süleyman, Âşık Şahhasan, Hüseyin Saraçlı, Âşık Ahmed Sadahlı bunlardan bazılarıdır. Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan coğrafyasında sevilen ve ilgi gören bir âşıktır. Mahlas olarak "Didari" ismini kullanmaktadır: "Didari eline alanda sazı/El saza deyende eyler çataçat". Eto, Ekvtime isminin kısaltılmışıdır (Hacılar 2007: 39).

Bölgesindeki âşık makamlarını/havalarını çok iyi bilir. Sesi de güzeldir. "Eşref Bey", "Heyder Bey", "Köroğlu" gibi kahramanlık konulu, "Şah İsmail" gibi aşk ve kahramanlık konulu, "Kerem ile Aslı", "Tahir ile Zühre", "Yaralı Mahmut", "Celal ile Sayad Selvinaz" gibi aşk konulu hikayeleri saz ve söz meclislerinde anlattığı rivayet edilmektedir. Âşık edebiyatı türlerinin hemen hepsinde eserler vermiştir.

Divanı, hem bir atışma, hem muamma, hem dudak değmez örneğidir. Eserlerinde Azerbaycan Türkçesi etki alanında yaşadığı için Azerbaycan Türkçesi ağız özellikleri vardır.

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşık - Şairler. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 10.10.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1IŞIĞI, Emrah Ahıskalıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ŞİVĞA, Luka Beridzed. 1838 - ö. 1906Doğum YeriGörüntüle
3GÂMIZÎ ALİ BABAd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4MANSUR, Eyüp İncid. 1907 - ö. 15.03.1991Doğum YılıGörüntüle
5Galip Naşit Arıd. 1907 - ö. 10 Kasım 1973Doğum YılıGörüntüle
6AFACAN, Sakine Şahind. 1907 - ö. 1971Doğum YılıGörüntüle
7Malik Akseld. 1903 - ö. 15 Şubat 1987Ölüm YılıGörüntüle
8Cemil Meriçd. 12 Aralık 1916 - ö. 13 Haziran 1987Ölüm YılıGörüntüle
9Neriman Hikmetd. 22 Aralık 1912 - ö. 31 Ekim 1987Ölüm YılıGörüntüle
10ÇAVUŞ, Mustafa Sarıkayad. 1912 - ö. ?MeslekGörüntüle
11DEDEKİŞİ HÜSEYN OĞLU ELİYEVd. 1878 - ö. ?MeslekGörüntüle
12SÜLEYMAN, Süleyman Uysald. 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ZİYYEDİN HÜSEYN OĞLU İSMAYILOVd. 1927 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞİVĞA, Luka Beridzed. 1838 - ö. 1906Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15OZAN İNCİ, Şükran Gürçayırd. 1973 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SITKI, Hasand. 1858 - ö. 1936Madde AdıGörüntüle
17GÖZÜBENLİ, Mustafa Önderd. 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MAHZÛNÎ/MAHZÛNÎ ŞERİF, Şerif Cırıkd. 17.11.1939 - ö. 17.05.2002Madde AdıGörüntüle