SÜRAYİ, Gabrail Demirçov

(d. 1882 / ö. 1972)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Gabriel Demirçov 1882 yılında Gürcistan'ın, Trialet bölgesi, Gülbend köyünde doğmuştur. Asuri veya Aysoru etnik kimliğine mensuptur. Okur yazarlığı yoktur. Saz ve söz ustası Âşık Coğabi (Sefil Mağdalanov)'dir. Kato adlı bir kıza aşık olduğu fakat ailesi müsaade etmediği için bu kızla evlenemediğini, başka bir kızla evlendiğini şiirlerinden öğrenmekteyiz.1972 yılında Gülbend'de vefat etmiştir (Hacılar 2007: 43).

Sürayi mahlasını kullanmıştır. Yaşadığı dönemde Trialet bölgesinin saz ve söz meclislerinin süsü, bezeği olan Gabrail Demirçov, usta-çırak ilişkisi içinde Urum etnik kimliğindeki Âşık Coğabi (Sefil Mağdalanov)'dan saz ve söz dersleri almış ve geleneği öğrenmiştir. Âşıklık geleneğine vukufiyeti ve hitap ettiği çevre itibari ile kendisi Urum etnik kimliğine mensup şair olarak bilinse de kendisi Asuri/ Aysoru etnik kimliğine mensuptur. Kendisinin de on iki aşığa ustalık yaptığı bilinmektedir (Hacılar 2007: 43). "Neylerem ele hemdemi salam verip almasın/ Ahtarıp göynüm evini gizlin sırrım bilmesin/ Dili meni inandırıp göynü özge olmasın/ Doğru vefadarım ola hem güle hem güldüre" dizesinde olduğu gibi şiirlerinde zamandan şikayet, sevgiliye övgü ve sevgilinin vefasızlığı, tabiatın güzelliği, dünyanın geçiciliği gibi konuları işlemiştir (Hacılar 2007: 44). Meshet- Cevaheti- Vardziya bölgelerinin aranılan, şöhretli âşıklarındandır. Kuzeydoğu Anadolu ve Kafkasya coğrafyasında kullanılan âşık makam/ havalarını bilmekte ve başarıyla icra etmektedir. Divan, güzelleme, muhammes, geraylı, koşma gibi bölgede kullanılan tür ve şekillerin tamamına ait şiirleri vardır. Bölgesinde yetişen âşık ve şairlere ait şiir ve hikayeler hakkında derinlemesine bilgi sahibidir ve çok geniş bir repertuvara sahiptir. Türkçe'nin yanı sıra Gürcüce şiirler de meydana getirmektedir. Şiirleri Terekeme-Azerbaycan Türkçesi ağız özellikleri taşımaktadır.

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşıq - Şairleri.  Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 20.11.2018
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1LELEOĞLU/MİSKİNOĞLU, Allahverdi Miskin Oğlud. 1850\\\'ler - ö. 1960Doğum YeriGörüntüle
2ZİYYEDİN HÜSEYN OĞLU İSMAYILOVd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NURETTİN KURBANOVd. 1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Hüseyin Cavidd. 22 Ekim 1882 - ö. 1944Doğum YılıGörüntüle
5Kâzım Karabekird. 23 Temmuz 1882 - ö. 26 Ocak 1948Doğum YılıGörüntüle
6Celal Nuri İlerid. 15 Ağustos 1882 - ö. 2 Kasım 1938Doğum YılıGörüntüle
7Ziya Ünseld. 1915 - ö. 6 Mart 1972Ölüm YılıGörüntüle
8ERBİL/ERBİLÎ, Mustafa Erbild. 1907 - ö. 1972Ölüm YılıGörüntüle
9Hikmet Birandd. 1906 - ö. 1972Ölüm YılıGörüntüle
10PERİŞAN (PERİŞAN ALİ), Ali İspird. 1944 - ö. 11.02.2013MeslekGörüntüle
11ZAMANÎ/KIL MEHMET, Mehmet Kıld. 1872 - ö. ?MeslekGörüntüle
12REMZANÎ, Hacı Sadık Oytund. 1937 - ö. 22.06.1979MeslekGörüntüle
13ALYOŞA BAYRAMLId. 1972 - ö. 1990Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14OZAN İNCİ, Şükran Gürçayırd. 1973 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KULAM HÜSEYN ESEDOVd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GÖZÜBENLİ, Mustafa Önderd. 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HÜDÂMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18FEYZİ MİRZAOĞLUd. 1896 - ö. 1964Madde AdıGörüntüle