Harid Fedai

Ahmet Peykan
(d. 12 Ekim 1930 / ö. 13 Ekim 2017)
Şair, Araştırmacı, Edebiyat ve Kültür Tarihçisi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmet Harid Fedai, 12 Ekim 1930 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefke şehrinde doğdu. Lefkoşa Türk Lisesi'ndeki eğitiminin ardından Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nden mezun oldu. Ankara'daki eğitiminin ardından İstanbul Üniversitesi Türkoloji Bölümü'nde tahsil gördü. Türk Öğretmen Koleji'nde öğretmenlik ve müfettişlik görevlerinde bulundu. 1960-1962 yılları arasında Kıbrıs Radyosu'nda program amirliği yaptı. Bu görevinin yanında Lefke Sancak Radyosu müdürü olarak çalıştı. Türk Mukavemet Teşkilatı bünyesinde Kıbrıs Türklerinin Millî Mücadelesinde görevler aldı. BRTK televizyonunun kurucu müdürlüğünü yaptı. Kıbrıs Girne Amerikan Üniversitesi'nde koordinatör olarak görevini sürdürdü. Öte yandan Türk Dil Kurumu'nda haberleşme üyesi olarak yer aldı. Lefke ve Girne Amerikan Üniversitelerinde görev aldı. 2000 yılından ömrünün son zamanlarına kadar Doğu Akdeniz Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde dersler verdi. Kıbrıs Türk kültürü ve edebiyatına dair birçok çalışma yapan Harid Fedai'nin makaleleri Yeni Kıbrıs, Söz, Varlık, Kültür Sanat gibi pek çok dergide yayımlandı. 13 Ekim 2017 tarihinde 87 yaşında Kıbrıs'ta vefat etti. Kabri Lefkoşa'da bulunmaktadır.

Kültür ve edebiyat tarihçiliği alanındaki eserleri ve Kuzey Kıbrıs Türklüğünün tanıtılmasındaki çabalarıyla öne çıkan Harid Fedai, uzun yıllar İngiliz yönetimi altında yaşayan Kıbrıs Türk kültürünün edebî ve kültürel birikimleri hakkında birçok eser vermiştir. Ahmet Peykan takma adıyla yayımladığı taşlamaları, gazete ve dergiler arasında kalmıştır (Karakartal, Fedai, Aktaş, 2012: 523). Harid Fedai edebî çalışmalarından çok araştırma kitaplarıyla öne çıkmıştır. Âşık Kenzî Divanı çalışmasıyla Türkiye'de tanınırlığı artan Fedai'nin eserlerinin birçoğu KKTC ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından yayımlanmıştır. Harid Fedai şiirlerini Koza (1997) adıyla kitaplaştırmıştır. Şiirlerinde yoğun olarak Türk halk kültürü ve divan edebiyatı unsurlarından beslenen Fedai, gelenek ve modern edebiyat arasında bir sentez oluşturur. Ahmet Üngüder, Harid Fedai'nin şiirlerindeki dil kullanımı ile ilgili şunları kaydeder: "Yahya Kemal Beyatlı gibi, sözcüklerin ses ve anlam değerlerinden müzikalite anlamında faydalanmıştır. Kıbrıs’ta I. ve II. Yeni şairlerinin, serbest veznin etkisinde şiirler kaleme alınırken, Harid Fedai’nin bir yandan halk ve divan şiirinden, bir yandan da adı geçen Yeni Türk Edebiyatı şairlerinden beslenerek bir sentez kurması, onu Kıbrıs’taki geleneği reddeden veya ondan uzaklaşan diğer şairlerden ayırmaktadır." (Üngüder 2016: 243) Kıbrıs Türk kültürü ve edebiyatı konusunda geniş bir yelpazede eserler veren ve bu konu ile alakalı birçok çalışmada kaynak eser olarak kullanılan çalışmalara imza atan Fedai, dünyanın birçok yerinde konferanslara, sempozyumlara katılarak akademik çalışmalarını sunmuştur.

Kaynakça

Karakartal, Oğuz; Fedai, Harid; Aktaş, Abdullah (2012). "Kültür ve Medeniyet / Edebiyat".TDV İslâm Ansiklopedisi. C. 41. B. 28. s. 522-525.

Üngüder, Ahmet (2016). "Harid Fedai'nin Koza Adlı Şiir Kitabında Divan ve Halk Şiirinin İzleri". Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. S. 26. s. 241-254.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜRHAN ÇOPUR
Yayın Tarihi: 25.03.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kıbrıs'ta Masum Millet OlayıKKTC Milli Eğitim Yayınevi / İstanbul1986Araştırma
Kıbrıs Müftüsü Hilmi Efendi-ŞiirlerKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / Lefkoşa1987Araştırma
Kıbrıslı Âşık Kenzî DivanıKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / Lefkoşa1989Araştırma
Ruh-i MecruhKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / İstanbul1993Araştırma
Fethiyye-i Cezire-i Kıbrıs-Pirî EfendiK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara (Türk Tarih Kurumu Basımevi)1997Araştırma
Kıbrıs Sanayi MektebiK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara1997Araştırma
Lefkoşa MevlevihanesiK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara1997Araştırma
KozaAbo Basım / İstanbul1997Şiir
Kıbrıs Tarihi-Ziver BeyK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara1999Araştırma

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂSIM, Kıbrıslıd. ? - ö. 19.yy.Doğum YeriGörüntüle
2Osman Güvenird. 14 Şubat 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RÂCİ, Mehmed Râci Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Bilge Karasud. 1930 - ö. 14 Temmuz 1995Doğum YılıGörüntüle
5DÖNDÜ KÜÇÜKd. 1930 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6GÜLLÜHANd. 1925-1930 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Müzeyyen Hançercid. 8 Haziran 1939 - ö. 28 Ocak 2017Ölüm YılıGörüntüle
8AYDIN BABA, Aydın Karasüleymanoğlud. 01.01.1943 - ö. 30.01.2017Ölüm YılıGörüntüle
9Tuğrul Çakard. 1946 - ö. 23 Temmuz 2017Ölüm YılıGörüntüle
10Adil Okayd. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Sona Adiyevad. 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Raif Kırkuld. 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Mustafa Şahind. 1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Turgay Algand. 25 Aralık 1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hayriye Ünald. 06 Ekim 1973 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ahmet Can Akyold. 20 Nisan 1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Ahmet Efed. 1 Eylül 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18AHMET AĞAOĞLUd. 1869 - ö. 19 Mayıs 1939Madde AdıGörüntüle