GÜLŞANÎ, Hafız

(d. ?/1879 - ö. ?/1918)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hafız olan âşık, 1878'de Yozgat Sorgun’un Dedik kasabasında doğmuştur. Dalmızrak Oğullarından Osman Ağa’nın oğludur. Üç yaşında geçirdiği çiçek hastalığından sonra görme yetisini kaybetmiş ve civarda Kör Hafız olarak anılmıştır. Civarın zengin ailelerinden birine mensup olan Gülşanî, babasının odasına gelerek sanatını icra eden âşıkları dinleme ve tanıma imkânı bulur. Odasında her kış âşık karşılaşmaları düzenleyen, ödüller veren Osman Ağa, çocuğunun hayatının tek tesellisi olarak saza ve âşıklığa heves etmesine izin verir. Böylece, odalarına gelen âşıklardan saz çalıp şiir söylemeyi öğrenen Gülşanî, zaman zaman onlarla atışmalar da yaparak sanatını ilerletir. 1918'de vefat eder (Işıtman 1977: 7929-7930).

Gülşanî’nin söylediği şiirlerden bazıları kendi köyünde bugün de ezgili olarak okunmaktadır. Elimizde üç şiiri bulunan Gülşanî, okuryazar olmaması, bir mesleğinin bulunmaması, saz çalması ve şiir söylemeyi âşıklardan öğrenmesi ile Yozgatlı şairler hakkında yapılacak genellemenin dışına çıkan birkaç simadan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Hakkındaki çok az bilgiye ve eldeki üç şiirine bakarak, Gülşanî’nin “âşıklık” geleneği içerisinde yetişen istisnai şairlerden biri olduğunu söylenebilir.

Kaynakça

Işıtman, Mahmut (Mart 1977). “Âşık Gülşanî”. Türk Folklor Araştırmaları. 17 (332): 7929-7930.

Oğuz, M. Öcal (1994). Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü ve Bugünü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
Yayın Tarihi: 11.01.2014
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Gözlerin süzerek hopcivan geldi

Gayet güzellikte hürdane imiş

Gelince ruyumdan bir buse aldı

Ağzında dişleri dürdane imiş

Mecnun oldum yâr cemalin görünce

Seni görüp muradıma erince

Selvi fidan gibi boyları ince

Âferin doğuran merdane imiş

Gün-be-gün artmakta hem şöhretimiz

Bulunan ahbaplar eylesin methimiz

Dalmızrak oğludur aslî zatımız

Gülşanî Dedik’te bir tane imiş

Işıtman, Mahmut (Mart 1977). “Âşık Gülşanî”. Türk Folklor Araştırmaları. 17 (332): 7929-7930.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FENNÎ, Mehmed Sa‘îd Fennî, Yozgatlıd. 1850 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
2Bayram Bilge Tokeld. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3DİYARÎ, Songül Yılmazd. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Galiesgar Kamald. 6 Ocak 1879 - ö. 19 Haziran 1933Doğum YılıGörüntüle
5Ahmet Semih Mümtazd. 1879 - ö. 28 Nisan 1956Doğum YılıGörüntüle
6GULAM RIZA DAVUDÎd. 1879 - ö. 1999Doğum YılıGörüntüle
7MAHMÛD ES'AD, Konya Seydişehirlid. 1855 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
8İSMAİL HAKKI, Bereket-zâded. 1851 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
9MUHAYYİRd. 1842 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
10MAHCUBÎ, Mehmedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HURREMÎ, Mahmud Dabak Hürremîd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MUHTÂCÎ, Hasand. ? - ö. 1870?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HEMDEMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14NESİMÎ, Nesimi Çimend. 1931 - ö. 02.07.1993Madde AdıGörüntüle
15KURBAN BACI/KURBAN, Durkadın Karagöld. 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle