Madde Detay
İsmail Gümüş
Gazi
(d. 05 Temmuz 1938 / ö. 05 Ekim 2015)
Şair, Hikâyeci, Ressam
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Kırklareli'nin Demirköy ilçesinde doğdu. Demirköy Merkez İlkokulundan (1950), Kepirtepe Köy Enstitüsü ve İstanbul Öğretmen Okulundan (1957) ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümünden (1963) mezun oldu. Kepirtepe Köy Enstitüsünde okurken edebiyata ilgi duymaya başlayan sanatçı, Gazi Eğitim Enstitüsünde okuduğu yıllarda şiir ve hikâye denemelerine başladı. Kocaeli (1960-1963), Rize (1963-1965), Beşikdüzü/Trabzon (1969-1974), Ankara (1974-1976) ve Ankara/Kayaş'ta (1976-1978) ilk ve orta okullarda öğretmenlik görevinde bulundu. 1985 yılında emekliye ayrıldı. Emekli olduktan sonra Ankara'da kurduğu ve yönettiği resim atölyesinde dersler verdi. Eğit-Der, Ankara Sanat Kurumu, Edebiyatçılar Derneği üyelikleri bulunan yazar, yazılarını Varlık, İmbat, Türk Dili, Orman ve Av, Bilim ve Sanat gibi dergilerde yayımladı.
Edebiyat hayatına şiirle başlayan Gümüş, daha sonra hikâye sahasında eserler vermiştir. Hikayelerinde ilk kitabının adını da oluşturan Boşnaklar yoğun olarak konu edilir. Balkan savaşı sonrası Balkanlardaki karışıklıklar ve yaşanan sıkıntılar sonuncunda göç etmek zorunda kalan Boşnakların çektiği zorluklar ve hayat karşısındaki çabalarını dile getirmiştir. Boşnakça konuşan hikâye kahramanlarının Türkçesi çok zayıftır. Gümüş, realist bir tavırla, gözleme dayalı nesnel gerçeklikleri etkili bir şekilde aktarır. Bu tavır okuyucunun metinle bağ kurmasını ve metni zihninde canlandırmasında kolaylık sağlar. Kısa ve sade cümle yapılarını tecih etmesi de bu etkiyi artırır. Yazar kendisinin de ifade ettiği şekilde yeni nesillere geçmişlerini anlatmak ve unutturmamak amacıyla hikayelerini yapılandırmış ve özellikle toplum içinde fazla dikkat çekmeyen sıradan insanların yoğun duygularını etkileyici bir biçimde yansıtmaya çalışmıştır.
Tek romanı olan "Hançer"de Selçuklu hükümdarı Alparslan'ın Malazgirt savaşında Romen Diyojenle olan karşılaşmasını ve onu yenilgiye uğratmasını konu edinir. Romanda islamiyeti kabul etmiş bir milletin yapılan fetihlerde Allah'ın rızasını kazanmaya çalışması, padişahın şeyhiyle olan konuşmaları ve ondan fikir alması gibi olaylarla karşılaşılır.
Şiirlerini tematik olarak iki gruba ayırabiliriz. İlk grup içerisindeki şiirleri, şahsi duygularla yazılmış ve sevgili ile âşık arasındaki ilişkiye ele alan sevgili merkezli şiirlerdir. İkinci grup içerisinde ele alınabilecek olanlar da sosyal temaları ele alan şiirleridir.
Kaynakça
Anday, Melih Cevdet (1984) "Büyük Bir Öykü Yazarı". Cumhuriyet Gazetesi. 22 Haziran. 2
Enginün, İnci (2015) Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergah Yayınları. 399-400.
Işık, İhsan (2004) Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi. C.II. Ankara: Elvan Yayınları. 830-831.
Işık, İhsan (2006) Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar Ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. C.IV. Ankara: Elvan Yayınları. 1530.
Kollektif, (2003) Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C.I. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 431.
Kollektif, (2013) Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.IV. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. 257.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: SİNAN ULUALAN
Yayın Tarihi: 12.08.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
---|---|---|---|
Minicik Resimli Şiir | Inkılap Matbaası / Trabzon | 1969 | Şiir |
Boşnak Türküsü | Hacan Yayınları / Ankara | 1984 | Hikâye |
Deli Balkan Yeli | Ardıç Yayınları / Ankara | 1994 | Hikâye |
Bego Dayının Islığı | Cumhuriyet Kitapları / Ankara | 2011 | Hikâye |
Hançer | Profil Kitap / İstanbul | 2015 | Roman |
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | HAYLÎ, Ahmed Çelebi | d. ? - ö. 1686-87 | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | Cahit Irgat | d. 21 Mart 1916 - ö. 5 Haziran 1971 | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | Necdet Tezcan | d. 08 Şubat 1942 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | KELİME KUBAT | d. 1938 - ö. 14.02.2010 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | Orhan Teoman Özdemir | d. 29 Nisan 1938 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | OZAN CEFA, Mehmet Özler | d. 1938 - ö. 23.04.1994 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | Hüseyin Avni Cinozoğlu (Hüseyin Akıncı) | d. 1955 - ö. 4 Eylül 2015 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | Ali Tavşancıoğlu | d. 17 Ağustos 1971 - ö. 23 Mayıs 2015 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | Mehmet Başaran | d. 25 Nisan 1926 - ö. 27 Haziran 2015 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | Şaban Özüdoğru | d. 1963 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
11 | Bilal Köyden | d. 1894 - ö. 3 Haziran 1967 | Meslek | Görüntüle |
12 | Müzeyyen Hançerci | d. 8 Haziran 1939 - ö. 28 Ocak 2017 | Meslek | Görüntüle |
13 | Atila Alpöge | d. 29 Mayıs 1935 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | Necmi Zeka | d. 01 Ağustos 1963 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | Leyla Şahin | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | HAKKI, Bursalı İsmail Hakkı Bursevî | d. 1652-1653 - ö. 20.07.1724 | Madde Adı | Görüntüle |
17 | HULÛS, İsmail Hulûs Dede | d. ? - ö. 1805-06 | Madde Adı | Görüntüle |
18 | VECDÎ, İsmail Vecdî Efendi | d. ? - ö. 1844 | Madde Adı | Görüntüle |