Madde Detay

Azerbaycan âşıklarından olan Oruc Ehmedov, 1920 yılında Göyçe bölgesinin Yarpızlı köyünde doğmuştur. Babası Âşık Veli Göyçe’nin tanınmış üstat âşıklarındandır. Ehmedov, beş yıl köy mektebinde eğitim almıştır. 1949-1950 yıllarında Yarpızlı köyünde yaşayan Türkler, Gedebey’in Zehmet köyüne göç etmeye mecbur bırakılınca Âşık Oruc da buraya yerleşmek zorunda kalmıştır. Ehmedov, dokuz çocuk babasıdır. Çocukları yükseköğrenim görmüş ve sanatın çeşitli dallarında ustalaşmışlardır. Saz ve söz ustası Oruc Ehmedov, 1976 yılında Gedebey’in Zehmet köyünde vefat etmiştir (Namazov 2004: 330-331; Namazov 2013: 465).

Oruc Ehmedov, köy mektebinde eğitim almasına rağmen babası Âşık Veli’nin yolundan giderek saza yönelmiştir. 1929 yılında babasını kaybetmesi üzerine, bu sanatı en iyi şekilde öğrenmek için Âşık İbrahim Alışan oğlunun yanına gitmiş ve birkaç yıl ona çıraklık yapmıştır. 1939’dan itibaren tek başına âşıklık yapmaya başlamıştır. Göyçe âşık mektebinin zorlu sınavlarından başarıyla geçen Ehmedov, etkileyici sesi ve saz tutmadaki ustalığıyla şair olarak da tanınmıştır (Namazov 2004: 330-331; Namazov 2013: 465).

1949-1950 yıllarında Gedebey’in Zehmet köyüne göç ettikten kısa bir süre sonra Azerbaycan âşıkları arasında tanınmaya başlayan Âşık Oruc Ehmedov; ülkede gerçekleştirilen kültürel faaliyetler, festivaller ve merasimlerde sanatını icra etmiş, ayrıca üçüncü âşıklar kurultayına katılmıştır. Kendi ifadesine göre âşık, altmıştan fazla saz havası çalmakta ve meşhur destanların pek çoğunu mükemmel derecede bilmektedir. Âşık Şahsuvar ve Âşık Nureddin de âşık sanatını kendisinden öğrenmişlerdir (Namazov 2004: 331; Namazov 2013: 465).

1953-1970 yılları arasında ise Gedebey’de bir grup âşığa önderlik etmiş, Âşık Miskin Veli ve Âşık Mehemmedeli ile birlikte meclislere katılıp pek çok toy düzenlemişlerdir. Ehmedov’un önderlik ettiği âşıklar arasında Âşık Şahsuvar, Âşık Yusif, Âşık Fezayil, Âşık İsfendiyar, Âşık Mehemmed, Âşık Nadir, Âşık Zahid, Âşık Melik, Âşık Sedaget gibi isimler bulunmaktadır. Âşık şiirinin birçok türünde şiirler söylemiştir. Kaynaklarda, Morullu Âşık Teymur’a yazdığı gıfılbendine (muamma) yer verilmiştir (Namazov 2004: 331-332; Namazov 2013: 465-466).