SALİM BABA, Salim Top

(d. 1932 / ö. 2015)
âşık, sıvacı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Salim Top olan Salim Baba, 1932'de Gümüşhane'nin Kale Nahiyesi'ne bağlı Geçitli köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Kale eşrafından Mecit Top'tur. Annesi ise Kale eşrafından Mecbure Hanım'dır. Salim Top, kendi zamanında üç yıl olan ilkokulu eğitmenden okumuştur. Köy imamı Sefer Efendi’den Kuran öğrenir. Kaynaklarda, Salim Top'un bu öğrenme sürecinde zorlandığı, bir gece gördüğü bir rüyadan sonra Kur'an okumayı öğrendiği ifade edilmektedir. Salim Top'un bu rüyasında cübbeli ve sarıklı üç kişi gördüğü, bu kişilerin Salim Top'un başını okşayıp sırtını sıvazlayarak gidip Kur'an okumasını söyledikleri rivayet edilmektedir. Salim Top, önce anne ve babasına sonra da köydeki diğer insanlara Kur'an okur. Salim Top, üç ay kadar Hafız Ahmed Efendi adlı bir hocadan hafızlık dersleri alır. Salim Baba, fakirlik dolayısıyla hıfzına devam edemeyerek on beş yaşında gurbete çıkar (Aydın 2011: 419-420). İstanbul taş ocaklarında beş yıl amelelik yapar. Yirmi yaşında sıvacı olur ve on beş yıl çalışır. Bu arada çok sayıda Hadis-i Şerif ezberler. Otuz yaşlarındayken Halveti büyüklerinden Mehmed Emin Güvener hazretlerinin irşat halkasına dâhil olur. Yirmi bir yıl onun yanında kemale erip olgunlaşır. Mehmed Emin Güvener, 1982 'ta vefat etmesi üzerine seyyah olur ve Türkiye’nin birçok vilayetini gezmeye başlar (Aydın 2011: 421). Bu zaman zarfında kendisini hem dinî konularda hem de şiirde geliştiren Salim Baba, Ankara'da yaşamaya başlar. Salim Baba, 2015'te Ankara'da vefat etmiştir.

Salim Baba, şeyhi vefat edince seyyah olur ve Türkiye'nin birçok vilayetini gezer, âşıklarla atışma yapar ve yarışmalara katılır. 1989'da Kadirî ve Şazelî meşayıhından Hasan Efendi ile tanışır. Salim Top'un yıllarca dinî konularda irticalen söylediği şiirlerinin sayısı binin üzerindedir. Âşığın hakkında Rufai tarikatı Şeyh Ömer Efendi Dergâhı tarafından Âşık Salim Hoca El Halveti Divanı isimli bir divan hazırlanmıştır. Âşık, birçok şenlik ve gecelere katılmıştır. Bunun yanı sıra âşıklar hakkında televizyon ve radyolarda yapılan programlara iştirak etmiştir. Âşığın şiirleri birçok televizyon ve radyo programında ve yerel gazetelerde yer almıştır (Aydın 2011: 421-422). Şiirlerinde gurbet, özlem, sevgi, yiğitlik, tabiat ve din gibi konuları işleyen âşık, "Salim, Salim Baba" mahlaslarını kullanmıştır. Aldığı eğitim ve şiirlerinin içeriklerinden hareketle âşığın şiiri, toplumu eğitmek için bir araç olarak kullandığını söylenebilir.

Kaynakça

Aydın, Oğuzhan (2011). "Salim Top (Âşık Salim Baba)". Sazın ve Sözün Sultanları- Yaşayan Halk Şairleri VIII. Ed. Fatma Ahsen Turan, Gülşah Gülegül, Oğuzhan Aydın. Ankara: Gazi Kitabevi. 419-441.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NAGİHAN ÇETİN
Yayın Tarihi: 03.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Âşık Salim Hoca El Halveti Divanı- / Ankara2008Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SERDARÎ, Binali İncid. 1926 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NÛRİ BABA/İLHAMİ/İLHAM, İlhami Uçard. 28.02.1908 - ö. 14.07.1992Doğum YeriGörüntüle
3Dilaver Cebecid. 15 Temmuz 1943 - ö. 29 Mayıs 2008Doğum YeriGörüntüle
4Maksut Doğand. 1932 - ö. 25 Aralık 1990Doğum YılıGörüntüle
5RAHMAN ZARİÎ KARA MELİKÎd. 21.03.1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Halil Rıdvan Çongurd. 26 Temmuz 1932 - ö. 14 Mart 2013Doğum YılıGörüntüle
7Sıtkı M. Erinçd. 16 Nisan 1940 - ö. 22 Nisan 2015Ölüm YılıGörüntüle
8EFENDİ, Muhittin Geyikd. 01.01.1923 - ö. 17.11.2015Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Miskioğlud. 9 Kasım 1924 - ö. 25 Ağustos 2015Ölüm YılıGörüntüle
10MAHMUT, Mahmut Şahind. 1932 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ŞAHTUNÎ, Yaşar Şahind. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ÖZCAN, Müslim Özcand. 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
13MURTAZA YALÇINd. 03.01.1954 - ö. 12.03.1999Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HASAN, Hasan Yördemd. 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BOYACI, Esat Hüseyin Canıtezd. 1914 - ö. 1990Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17NEVZATd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MAHMUT, Mahmut Karataşd. 1961 - ö. ?Madde AdıGörüntüle