ŞEYH CÜNEYD

(d. 1893 / ö. 1958)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Şeyh Cüneyd 1893 yılında Siirt'in Ohin beldesinde doğmuştur. Babası Verkanisli Şeyh Fethullah Efendi’dir. Şeyh Fethullah, bölgede ilmi otoritesiyle ve tasavvuftaki öncülüğü ile tanınmıştır. Şeyh Cüneyd’in ağabeyi Ohinli Şeyh Alâuddin Efendi de babası gibi Doğu Anadolu bölgesi genelinde büyük bir âlim olarak tanınmaktadır. Şair, ilim ve tasavvufla ilgilenen bir aile ortamında büyümüştür. Ailevi birikimine rağmen medrese geleneği içerisinde dar imkânlarla ders vermiş, tanınmış diğer büyük âlimlerin aksine geniş kitlelere ulaşamamıştır. 1958 yılında vefat etmiştir (Çiçek 2007: 410).

Şeyh Cüneyd ilk eğitimini babası Verkanisli Şeyh Fethullah Efendi’den, babası vefat ettikten sonra da İsparitli Haci Abdulkerim’in ve Molla Hüseyin Kiçik’ten eğitim almıştır. Bu önemli şahsiyetlerin yanı sıra Ağabeyi Şeyh Alâuddin’den de yararlanmıştır (Ardıç 2009: 53). Şeyh Cüneyd kitap telifine zaman ayırmış ve İslam Hukuku/Fıkıh, Tefsir, Nahiv, Arap Dili Edebiyatı ve Tasavvuf alanlarında altı eser vermiştir. Kazi Tefsiri Kehf Suresinin Haşiyesi eserinde kişisel yorum ve birikimiyle Kazi Tefsirinin sadece Kehf süresi bölümüne uzunca bir haşiye yazmıştır. Şerhu'l- Kasideti't-Taiyye eserinde İbn Farıd’ın Taiiye adlı kasidesini bazı kelimelerin manalarını, zamirlerin mercilerini, beyitler arasındaki bağlantıları ve gramerle ilgili diğer bazı konuları inceleyerek şerh eder. Aynı şekilde İbn Farıd’ın Mimî adlı kasidesini de şerh eder. Şehu Kasideti Banet Su'adu çalışması şerh konusunda vermiş olduğu bir diğer eser olup Ka'b b. Zübeyr'in Banet Su'adu kasidesini belli kelimelerin manalarını, mananın anlaşılmasında yardımcı olan bazı nahiv kaidelerini ve kimi yerlerde de beytin toplu manasını açıklamıştır. El-Kafiyetu's-Suğra eserinde; İbn Hacib'in nahivle ilgili yazdığı el-Kafıye adlı eserini el-Kafıyetü'l-Kübra eseriyle açıklamaya çalışan Molla Halil’in söz konusu kitabını özetlemiştir. El-Mecmuatü'l-Faradiyye eserinde ise İslam hukukunda mirası araştırmıştır. Bu eserlerin dışında birisi Arapça, ikisi Farsça olmak üzere peygamber ve mürşit sevgisini işlediği kasideleri de bulunmaktadır (Çiçek 2007: 411-416).

Kaynakça

Ardıç, Mehmet (2009). Bitlis ve Çevresinde Yaşayan Mutasavvıflar. Yüksek Lisans Tezi. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi.

Çiçek, Halil M. (2007). “Van Gölü Havzasının Dini Hayatında İz Bırakan Şahsiyetlerden Şeyh Cüneyd Efendi”. III. Uluslararası Van Gölü Havzası Sempozyumu (06-08 Haziran 2007). Hakkâri. 408-417.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ERDEM AKIN
Yayın Tarihi: 27.08.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kazi Tefsiri Kehf Suresinin Haşiyesi? / ??Diğer
Şerhu'l- Kasideti't-Taiyye? / ??Diğer
İbn Farid'in Mimi Kasidesinin Şerhi? / ??Diğer
Şehu Kasideti Banet Su'adu? / ??Diğer
El-Kafiyetu's-Suğra? / ??Diğer
El-Mecmuatü'l-Faradiyye? / ??Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mehmet Akif Tutumlud. 24 Mart 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SEYYİD ABDULHÂKİM EL HÜSEYNÎd. 1902 - ö. 1972Doğum YeriGörüntüle
3Sururi Baykald. 1 Ocak 1942 - ö. 2010Doğum YeriGörüntüle
4HUMAY ESGEROVd. 1893 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Doğum YılıGörüntüle
6Mağcan Cumabayulıd. 25 Haziran 1893 - ö. 11 Mart 1938Doğum YılıGörüntüle
7Nezihe Muhittind. 1889 - ö. 10 Şubat 1958Ölüm YılıGörüntüle
8Enver Tuzcud. 1916 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
9Cemil Cahit Cemd. 1909 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
10MAHMUT GOLOĞLUd. 1915 - ö. 11.10.1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11AYDIN/AYDIN MUSA, Musa Aydınd. 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İSMAİL ÇELEBİd. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MİSRİ/SEYİT/BİÇARE SEYİT, Seyit Yalçınd. 1908 - ö. 18.12.1994Madde AdıGörüntüle
14HIFZI, Recep Hıfzıd. 1893 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle
15MENSUBÎ, Dilaver Eroğlud. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle