Madde Detay

Kurban Şah Hüdakeremî, 1356/1977 yılında Hemedan ilinin Rezen ilçesine bağlı Boğratı bölgesinde yer alan Baba Nezer köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Muhammed Veli, annesi Gülzar’dır. 1381/2002 yılında evlenmiş, üçü kız biri erkek olmak üzere dört çocuk sahibi olmuştur. Âşıklık faaliyetlerinin yanı sıra geçimini tarım ve hayvancılık yaparak sağlamaktadır.

Yaklaşık sekiz yıllık bir öğrenim sürecinden geçen Âşık Kurban Şah, bu eğitim sayesinde okuryazarlık kazanmıştır. Kendi ifadesine göre, âşıklık sanatına ilgisi, öğrenimin üçüncü yılına denk gelen dönemde ortaya çıkmıştır. Bu ilgi, özellikle ağabeyi Âşık Elem Şah’ın Save şehrinden bir çöğür getirmesiyle belirgin biçimde artmış, evde çöğürün bulunması, onun yalnızca üç ay gibi kısa bir zaman zarfında enstrümanı kendi kendine çalmayı öğrenmesine zemin hazırlamıştır.

Kurban Şah Hüdakeremî, doğrudan usta olarak ağabeyi Âşık Elem Şah’ı, manevi usta olarak ise Hemedan sahasının önde gelen isimlerinden Âşık Han Mirza’yı görmektedir. Âğabeyi aracılığıyla âşıklık mesleğinin pratik yönlerine dair bilgi edinmiş, bunun yanında Âşık Han Mirza ve Âşık Sohbetullah Tahirî’ye ait kasetleri uzun yıllar dinleyerek makam bilgisini geliştirmiş, anlatı ve şiir repertuvarını zenginleştirmiştir. Geleneğin devamı konusunda da sorumluluk üstlenen âşık, hâlihazırda beş çırağa tar icrası, makam bilgisi ve şiir söyleme teknikleri üzerine eğitim vermektedir.

Sanat hayatına 1372/1993 yılında toy meclislerine katılmak suretiyle adım atan Âşık Kurban Şah, günümüzde de icralarını çoğunlukla ağabeyi Âşık Elem Şah ile sürdürmektedir. Bu meclislerde Kurban Şah genellikle tar veya çöğür çalmakta, Âşık Elem Şah ise tef ile eşlik etmektedir. Toy sahiplerinin talebine bağlı olarak bazı programlara balaban icracısı Memmed Zemanî de dâhil edilmektedir. Âşık Kurban Şah, toyların yanı sıra sünnet merasimleri ve dost meclislerinde hikâye türküleri söyleyerek geleneği yaşatmaktadır. Ağabeyiyle birlikte Tahran, Kum, Save, Kazvin, Zencan, Hemedan, Keydar, Mahdeşt ve Çubinder gibi birçok şehirde düzenlenen meclislerde sahne almıştır.

Anlatı dağarcığı bakımından değerlendirildiğinde, Âşık Kurban Şah’ın Behram ile Gülendam, Garip ile Şahsenem, Kelbi ile Huruzat, Kerem ile Aslı, Köroğlu’nun Tokat Seferi, Kurban Han, Memmed Beycan Sövdeger, Seyidi ile Peri, Şirin ile Birçek, Tufarganlı Abbas ile Gülgez ve Verege ile Gülşah gibi halk hikâyelerinin çeşitli manzum bölümlerini ezberinde tuttuğu görülmektedir.

Müzikal repertuvarı da oldukça geniştir. Hâkim olduğu başlıca makamlar şunlardır: Bütün Şikeste, Dayıcan, Dübeytî, Elyatı, Geraylı, Hacilî, Han Ayvaz, Heşterî, Koba, Köroğlu, Maran, Mihreban, Neynim Kerem, Osmanlı, Rudbar, Tahir Mirza, Yanık Kerem, Yorgun Kerem ve Zergerî.