HÂFIZ-I KONEVÎ

(d. ?/? - ö. 1543/950)
Mevlevî şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Konya doğumlu, Mevlevî bir şairdir. Hâfız mahlaslı diğer şairlerden ayırmak için tezkire müellifleri Hâfız-ı Konevî olarak tanıtır. Mesnevîhandır. İyi derecede Arapça ve Farsça bilen Hâfız, sesinin güzelliği ve hafızasının gücüyle tanındı. Bilgili bir insandır, ancak şiirleri zamanında çok beğenilmemiştir. 950/1543 civarında vefat etmiştir. Kardeşi Mutî’î de şairdir. 

Kaynakça

[Ergun], Sadeddin Nüzhet-[Uğur], Mehmed Ferîd (1926). Konya Vilâyeti Halkiyyât ve Harsiyyâtı. Konya: Vilayet Matb. 20-21.

Canım, Rıdvan (2000). Latîfî. Tezkiretü'ş-Şuara ve Tabsıratü'n-Nüzemâ. Ankara: AKM Yay. 220-221. 

Genç, İlhan (2000). Esrâr Dede. Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye, İnceleme-Metin. Ankara: AKM Yay. 125-126.

Kutluk, İbrahim (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi. Tezkiretü'ş-Şu'ara. C. 1. Ankara: TTK Yay. 278.

Solmaz, Süleyman (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 268.

Şemsettin Sâmi (1996). Kâmûsü'l-Alam C. III. İstanbul: Kaşgar Neşriyat. 1914.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. (Tıpkıbasım) ( hzl.) Cemâl Kurnaz- Mustafa Tatçı. Ankara: Bizim Büro Yay. 175.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. EMİNE YENİTERZİ
Yayın Tarihi: 10.06.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Fe‘ilâtün Fe‘ilâtün Fe‘ilâtün Fe‘ilün

‘Iyd-i vaslına nigâruñ beni kurbân eyleñ

Ben gedâyı ‘adem iklîmine sultân eyleñ

Gam-ı hecriyle ölürsem serümüñ kâsesini

Ser-i kûyında sifâl-i seg-i cânân eyleñ

Üstühânumla konaklañ eşigi seglerini

O bahâneyle beni kûyına mihmân eyleñ

Gözlerümden akıdup kanlu ciger-pârelerüm

Tag u sahrâyı tolu lâle-i rümmân eyleñ 

‘Aşkınuñ gencine vîrâne imiş cây-ı karâr

Ey gam u derd dil-i Hâfızı vîrân eyleñ

(Genç 2000: 125-126)

Kıt’a

Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün Fa‘ûlün

Gerekmez bana fazl u ma’rifet hîç

Zamâne düşmen-i ehl-i hünerdür

Ko kesb-i fazlı sa’y it câhil ol var

Bu devr içinde câhil mu’teberdür

Hüner da’vâsın itme ey tehî-dest

Hüner elde bu demde sîm ü zerdür

Hüner kizb ile şirret oldı şimdi

Anı her kim bilür sâhib-hünerdür

Gözün aç kim cihânun hayrı gitdi

O demdür kim zamâne şûr u şerdür 

(Canım 2000: 221; Ergun 1926: 20-21)

 

Beyitler

Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün

Gam-ı zülfüñle hâk olsam biter üstümde sünbüller

Ruhuñ şevkiyle cân virsem tolar kabrüm kızıl güller

(Solmaz 2005: 268)

Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün Mefâ‘îlün

Ola kim bir bahâneyle irem bâğına dil-dâruñ

Kesik başum sifâlinde diküñ bitsün karanfüller 

(Solmaz 2005: 268)

Mef‘ûlü Fâ‘ilâtün Mef‘ûlü Fâ‘ilâtün

El virse baña devrân bir hoş zamâne olsa

Iyd olsa dest-i yâri öpsem bahâne olsa 

(Solmaz 2005: 268)

Fâ‘ilâtün Fâ‘ilâtün Fâ‘ilâtün Fâ‘ilün

Zülf-i miskîn kim sabâdan çın seher kalkar kopar

Her taraf cân illerinde fitneler kalkar kopar 

(Kutluk 1978: I/278; Genç 2000: 125)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Akçay (ÖZ), Perihand. 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Dânişî, Şa‘bân bin Mustafad. ö. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MUSTAFA ÇANKAYAd. 1957 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
4ZÂFÎ MEHMEDd. ? - ö. 1543Ölüm YılıGörüntüle
5PERVÂNE, Derviş Pervâned. ? - ö. 1543Ölüm YılıGörüntüle
6ALÂADDÎN ALÎ ÇELEBİd. ? - ö. 1543-44Ölüm YılıGörüntüle
7ALÂYÎ, Acem Alâyî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8PENÂHÎ, Mustafad. ? - ö. 1563MeslekGörüntüle
9DEFTERDARZÂDE KEMÂLÎ, İsmail Kemâleddin Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10BİHÂRÎd. ? - ö. 1551-52Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ÂVÂREd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HACI HASANZÂDE, Mehmed Vahîdî Paşa b. Hacı Hasanzâde Muhyiddin Mehmed Câmî Efendid. ? - ö. 1528Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13(MEVLEVİ) MEHMET ABDÜLBAKİd. 1882 - ö. 25.02.1935Madde AdıGörüntüle
14HÂFIZ, Erzurumlu İshâk Efendid. 1838 - ö. 1903Madde AdıGörüntüle
15NÂCİYE HANIM, Nuhkuyulud. ? - ö. 1896 ds.Madde AdıGörüntüle