HÂLİS, İbrâhim Edhem Hâlis Efendi

(d. 1269/1852 - ö. 1335/1917)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ankara'da 1269/1852 yılında doğdu. Asıl adı İbrâhim Edhem Hâlis Efendi'dir. Şiirlerinde Hâlis mahlasını kullandı. Babası, Ankara redif binbaşılığında bulunan Hasan Bey'dir. Dârulfünûn Kütüphanesi müdürü Fehmî Bey, Hâlis Edhem Efendi'nin oğludur. Öğrenimini İstanbul'da yaptı. Eyüp'te Kalenderhâne Sıbyan Mektebi'nde ve Ayvansaray Rüşdî Mektebi'nde okudu. 1283/1866 yılında Tophâne Birinci Dâ'ire-i Hisâbiyye Kalemi'ne girdi. Görevinde yükselerek 1298/1881 senesinde Muhasebe Kalemi müdürlüğüne, 1323/1905 yılında 4.000 kuruş maaşla Tophane Muhasebeciliği'ne tayin edildi. Ulâ Sınıf-ı Evvelî rütbesini, ikinci rütbe Osmânî ve Mecîdî nişanlarını aldı. 1325/1907 senesinde kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. 1335/1917 yılında İstanbul'da vefat etti. Eyüp'te imaret karşısındaki kabristana defnedildi.

Şiirleri hakkında edebî bir değerlendirme yapmayan İbnü'l-Emin'e göre Hâlis Edhem Bey, şiirlerini evlenmeden önceki dönemde söylemiş, evlendikten sonra ise meşguliyetinin çokluğundan dolayı hiç şiir söylememiştir. İbnü'l-Emin bu bilgiyi Dârulfünûn Kütüphanesi müdürü olan Edhem Bey'in oğlu Fehmî Bey'den aldığını bildirmektedir (İnal 1988: 528). Şiirlerine örnek Son Asır Türk Şairleri'ndedir.

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 28.09.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Vasfına yazsam gazeller gerçi nâ-ma'dûd olur

Nâr-ı hasret parlayup gitdikçe âhım dûd olur

Arz-ı hâcet eylemek mümkin mi âyâ zâtına

Hâl-i ruhsârın görünce âşıkın bîhûd olur

Mest olup âzâde-ser gezsem cihânda ser-te-ser

Dilde gam aşkınla cânâ dem-be-dem mevcûd olur

Esb-i kûşiş her ne denlü itse irhâ-yı inân

Kişver-i vaslın şehâ meftûh iken mesdûd olur

Hâlisâ kullukladır câh-ı ulâya irtikâ

İstikâmet ehline dîdâr-ı Hak mev'ûd olur

(İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay. 528.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MİRÂTİ, Kalecikli Mirâti, Mehmedd. 1809? - ö. 1884?Doğum YeriGörüntüle
2Ümit Denizerd. 25 Şubat 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Tekgül Arıd. 3 Mart 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Abdülhak Hamit Tarhand. 2 Ocak 1852 - ö. 13 Nisan 1937Doğum YılıGörüntüle
5KARA HACI YUSİF OĞLUd. 1852 - ö. 1932Doğum YılıGörüntüle
6MÜNİRE BACId. 1852 - ö. 1912Doğum YılıGörüntüle
7Mizancı Muradd. 1854 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
8SEYRÎ, Yozgatlıd. 1852? - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
9SAYRAMÎ, Molla Musad. 1836 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10HAZANÎ, Murat Kavasd. 15.07.1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Nusret Karacad. 14 Nisan 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Mustafa Ökkeş Evrend. 15 Ekim 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SIDKÎ, Osman Efendid. ? - ö. 1822Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÜŞDÎ, Antakyalıd. 1846-47 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RİF'AT, Ali Rif'at Bey, Silahşörd. ? - ö. 1827Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SUN’Î, Mevlânâ Sun’î Çelebid. ? - ö. 1509-10Madde AdıGörüntüle
17AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18EMRÎ, Murâd Emrî Efendi, Tırnavalıd. 1851 - ö. 1917Madde AdıGörüntüle