İFŞAÎ, Eşref

(d. 1843/? - ö. 1908/?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İfşaî’nin asıl adı Eşref’tir. 1843'te dünyaya gelmiştir.  Aslında Kars göçmeni olan Esref'in babasının adı Yusuf, annesinin adı Rahime'dir. Yozgat'tan Çorum'un Tahirabat köyüne, oradan da Çorum'un Alaca ilçesi Mehmetbeyli köyüne göç edip aynı köyde imamlık yapmıştır. Tarihte 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Yozgat’ta gelip yerleşmiştir. Medresede tahsil gören ve hayatını Mehmetbeyli’de imamlık yaparak geçiren İfşaî’nin aynı zamanda çevresinde iyi bir hattat olarak tanındığı ifade edilmektedir. 1908 yılında 65 yaşlarında iken Yozgat’ta vefat ettiği bilinmektedir (Işıtman 1966: 3967-3968).

Ele geçen şiirlerinden hece veznini kullandığı tahmin edilen İfşaî’nin kendisinden sonra yetişen şairler üzerinde etkisinin olduğu anlaşılmaktadır. Mahmut Işıtman tarafından yayınlanan beş şiiri Hüznî’den derlenmiştir ki bu da İfşaî’nin Hüznî gibi Yozgat’ın yetiştirdiği güçlü bir şair üzerinde de etkili olduğunu göstermektedir. İfşaî’nin medresede tahsil görmüş olması, aruz veznini de kullandığını düşündürmesi gerektiriyorsa da elde herhangi bir belge bulunmadığından heceyle yazan şairler arasında değerlendirilebilir.

Kaynakça

Işıtman, Mahmut (Ocak 1966). “Yozgatlı Âşık İfşaî”, Türk Folklor Araştırmaları. 9 (198): 3967-3968.

Oğuz, M. Öcal (1994). Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü ve Bugünü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
Yayın Tarihi: 11.01.2014
Güncelleme Tarihi: 24.02.2021

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Birazcık merhamet eyle a zalim

Nar-ı aşka sen ettin beni

Elin koy göğsüne fikir eyle hâlim

Bin türlü perişan sen ettin beni

 

Vurdun gamzen okun aklım azdırdın

Güya baktın şehlâ gözün süzdürdün

Bu âşığı diyar diyar gezdirdin

Sefil ü sergerdan sen ettin beni

 

Ben bu aşk âteşin ezel görmedim

Sen gibi nevreste güzel görmedim

Zulm etmeyi sana muhal görmedim

Dîdeleri al kan sen ettin beni

 

Ne şevk-i mihrinle bâde doldurdun

Abes yere gül benzimi soldurdun

Ne doğruca iltifatın kaldırdın

Ne bir şad-ı handan sen ettin beni

 

Ben sana ettikçe meyl-i muhabbet

Ağyar ile her dem eyledin ülfet

Ancak bize kaldı dert ile hasret

Bir hatırı viran sen ettin beni

 

Mürüvvetli murat alır dünyada

Herkes ettiğini bulur dünyada

Yok idi sırrımı bilir dünyada

Dillere destan sen ettin beni

 

İfşaî dil hasta sen kaşı Leylâ

Gezdirme Mecnunu sahra-be-sahra

Gülzâr-ı hüsnüne âşık-ı şeyda

Bülbül gibi nalân sen ettin beni

Işıtman, Mahmut (Ocak 1966). “Yozgatlı Âşık İfşaî”, Türk Folklor Araştırmaları. 9 (198): 3967.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAYALÎ, Ferudun Kocad. 17.12.1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3DERVİŞ ÇINARd. 1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İFFET, Mehmed Efendid. 1843 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
5HÜSNÎ, Sarıhatip-zâde Hüseyind. 1843 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
6BEZLÎ, Çankırılıd. 1843 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
8İBRAHİMd. 1863 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
9NEZÎH, Mehmed Nezîh Beyd. 1839 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
10DÂ\\\\\\\'Î, Mehmedd. 1605 - ö. 1659-60MeslekGörüntüle
11MEHMED, Seyyid Mehmedd. 1840 - ö. 1925MeslekGörüntüle
12HİCABÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13BEHCETd. 1864 - ö. 1900Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MELİLÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KÜRŞADÎ, Süleymand. 1785-1786? - ö. 1839-1840?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZARÎ, Ahmet Kamil Tanrıdağd. 1852-1853 - ö. 09.11.1941Madde AdıGörüntüle
17EZİZHAN HAKVERDİYEV, Ezizhan Elihan oğlu Hakverdiyevd. 1932 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18DAVUT, Karagündüzlüd. ? - ö. 1985Madde AdıGörüntüle