Pakize Başaran

(d. 1925 / ö. ?)
Yazar, Noter katipliği
(Polisiye – Bilim Kurgu / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bandırma’da doğan Pakize Başaran Saraybosna’dan Türkiye’ye gelen Boşnak bir ailenin kızıdır. Noterde çalışan Başaran, birçok edebi şahsiyetle tanıştı. Şiirlerini beğenen edebiyatçılar tarafından öykü ve roman yazımına teşvik edildi. İlk öyküsü “Hacı Nine” 1948 yılında Yeni Sabah gazetesinde yayımlandı. “Unut Beni” adlı şiiri Cem Karaca tarafından bestelendi. Yayımlanmış 12 romanı vardır. Romanlarında tarih ve aşk bir arada bulunur. Otobiyografik öğelerin de bulunduğu romanlarında, 1960 darbesi, Demokrat Parti dönemi, tek parti dönemi, II. Dünya Savaşı yılları gibi önemli tarihi olay ve zamanları işleyen Başaran bireylerin bakış açısı ile döneme ışık tutar. Birçok eseri oyuna dönüştürülerek radyolarda sunulmuştur. Öykü, şiir ve romanlarının yanı sıra maniler de yazmıştır.

Yazar olarak sağlam olay örgüsüne dayandırdığı aşk izleğini çokça kullanır. Duygu dünyasını ince ayrıntıları ile betimlemesi, kurgusunun sağlam olması, mekan ve zaman olarak da tarihi olayları seçmesi açısından çok önemli bir edebi kişiliktir. Kurmaca ile tarihin duygu dünyasında birleştiği romanlarında, ruhsal çözümlemeler de önemli bir yer tutar. Diyalogları sağlam, dili akıcı, üslubu ise gizemli ve merak uyandırıcıdır. Bu özellikleri ile Türk edebiyatı alanında çok önemli eserler vererek aşk, hasret, ayrılık, kavuşma, özlem gibi izlekleri öne çıkarmış ama aynı zamanda otobiyografik unsurlarla birlikte tarihi olayları da işleyerek hem bireyin penceresinden olayları aktarmış hem de toplumsal olaylara da bir tanık olarak gerçeklik çizgisini oluşturmuştur. Roman kurgularında gizem önemli bir yer tutar. Okur detektif hikayelerine özgü bir biçimde ipuçlarını takip ederek ortaya konan sorunun çözümü konusunda meraklanır ve düğüm sonunda genellikle umulmadık bir biçimde çözülür.

Kaynakça

Balıkçı, Önder, "Romana Adanan Bir Ömür: Pakize Başaran Yazmayı Sürdürüyor", Bandırma Manşet, 10.03.2017.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. VEDİ AŞKAROĞLU
Yayın Tarihi: 04.12.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Benim Doktorumİnkılap Kitabevi / İstanbul1951Roman
Sahte Gelinİnkılap Kitabevi / İstanbul1953Roman
Köye Dönen YosmaYeni Matbaa / İstanbul1955Roman
Meçhule Giden YolEkin Yayın Evi / İstanbul1958Roman
Seni Yalnız SeniDevrim Yayını / İstanbul1963Roman
Döner Koltukİtimat Yayınevi / İstanbul1967Roman
Devenin Öcüİtimat Yayınevi / İstanbul1969Roman
Büyükler Küçükler ve KöpeklerAk Basın ve Yayınevi / İstanbul1972Roman
Günahkar AdamYeni Türk Eli Yayınları / İstanbul1973Hikâye
Tekinsizlerİtimat Yayınevi / İstanbul1977Roman
Ben Yaşarken 27 Mayıs 1960 ve ÖncesiSimurg Yayınları / İstanbul2008Hatıra
Fırtınanın OğluBoğaziçi Yayınları / İstanbul2012Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FAHİR, Bandırmalı, Pîr-i Sânîd. 1671 - ö. 1752Doğum YeriGörüntüle
2Çınarlı, Mehmetd. 1925 - ö. 19 Ağustos 1999Doğum YılıGörüntüle
3Mutluay, Raufd. 1925 - ö. 14 Mayıs 1995Doğum YılıGörüntüle
4Karahasanoğlu, Subutay Hikmetd. 6 Mayıs 1925 - ö. 01 Mart 2006Doğum YılıGörüntüle
5Hakan Ergüld. 1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
6Neriman Hikmetd. 22 Aralık 1912 - ö. 31 Ekim 1987MeslekGörüntüle
7Arzu, Cemald. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Ayla Kocad. 7 Temmuz 1977 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9Ömür İklim Demird. 20 Ocak 1980 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10M.Akil Koyuncud. Mart 1302/1886 - ö. 8 Mart 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11PAKİZE İSRAFİL KIZI KULİYEVAd. 1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
12Bilsen Başarand. 13 Mayıs 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
13DİDARÎ, Pakize Altand. 1961 - ö. ?Madde AdıGörüntüle