Madde Detay
Rasim Haşmet
Rasim Hikmet
(d. 1888 / ö. 1919)
gazeteci, öğretmen, yazar, şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Zekiye Hanım ile tüccar Haşmet Bey’in oğludur. Selanik’te Fransız mektebini bitirdikten sonra İstanbul Hukuk Mektebi’nde öğrenimini tamamlamış, bir süre İzmir’de öğretmenlik yapmıştır. 1909 yılında Selanik’te kurulan “Sosyalist Amele Heyet-i Müttehidesi”ne katılan yazar, bu federasyonun yayın organı olan Amele gazetesinin yazı işlerini yönetmiştir. Balkan savaşının çıkması üzerine 1913 yılında İstanbul’a gelen Rasim Haşmet, Konya (1915-1917) ve İstanbul Gelenbevî Sultanîlerinde (1917-1919) felsefe öğretmenliği yapmıştır. Konya’da bulunduğu zamanlarda İttihat ve Terakki’nin çıkardığı Osmanlı gazetesini yöneten yazar, 1919 yılında vefat etmiştir. (Bezirci 1997: 115-116; Kurdakul 1973: 323, Tunçay 2009: 93)
Rasim Haşmet, Türkiye’nin ilk sosyalist şair ve gazetecisi olarak kabul edilir. (Bezirci 1997: 115) Öğrencilik yıllarından itibaren yazılar kaleme alan Rasim Haşmet, “Rasim Hikmet” imzasını da kullanmıştır. Yazı ve şiirleri -bazıları Selanik’te yayımlanan- Yeni Asır, Bahçe, Genç Kalemler, Yeni Felsefe, Eşref, Musavver Eşref, Rebab, Resimli Kitap, Hale, Tenkit, Zekâ gibi gazete ve dergilerde yayımlanır. Bunun yanı sıra özellikle 1911’de yayımlanan Yeni Felsefe dergisindeki “Mezahib-i İçtimaiye” başlıklı yazı dizisiyle tanınmıştır. (Bezirci 1997: 116; Kurdakul 1973: 323) Gazete ve dergilerde yayımlanan yazı ve şiirlerinin dışında kitap boyutunda bir eserine ulaşamadığımız Rasim Haşmet’in şiirlerinde genellikle sosyal ve siyasi temalar öne çıkmaktadır. Asım Bezirci’ye göre “Rasim Haşmet’in şiirleri estetik yönden zayıf da olsa, içerik yönünden güçlüdür. Ayrıca, sosyalist edebiyatımızın ilk örnekleri olmaları ve çağlarına göre sade bir dille yazılmaları dolayısıyla önemleri büyüktür”. (Bezirci 1997: 118)
Kaynakça
Kurdakul, Şükran (1973). “Rasim Haşmet”. Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. Ankara: Bilgi Basımevi.
Bezirci, Asım (1997). Halk ve Sosyalizm İçin Kültür ve Edebiyat. İstanbul: Evrensel Kültür Kitaplığı.
Tunçay, Mete (2009). Türkiye’de Sol Akımlar (1908-1925) Cilt I. İstanbul: İletişim Yayınları.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. TANER TUNÇYayın Tarihi: 15.11.2019Güncelleme Tarihi: 12.12.2022
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 15.11.2019Güncelleme Tarihi: 12.12.2022
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 12.12.2022
İlişkili Maddeler
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | BÂKÎ, Bâkî Efendi, Bâkî-i Selânikî | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Fazlı Necip | d. 21 Nisan 1864 - ö. 19 Haziran 1932 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | DÂNİŞ, Hasan | d. 1833 - ö. 1876 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Kılıç Ali (Emrullahzade Asaf) | d. 1888 - ö. 14 Temmuz 1971 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Ahmet Hilmi Kalaç | d. 1888 - ö. 1996 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Prenses Kadriye Hüseyin | d. 10 Ocak 1888 - ö. 1955 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | SÂ'İB AHMED BEY | d. ? - ö. 1919 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | AVAZ, Avaz Otar | d. 1884 - ö. 1919 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | ALİ ULVÎ BABA, Mehmed Ali Çerkeşî | d. 1864? - ö. 1919 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Ahmet Rıza | d. 1858 - ö. 26 Şubat 1930 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Reha Mağden | d. 13 Nisan 1955 - ö. 25 Temmuz 2006 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Halil Gökkaya | d. 5 Mayıs 1969 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Mehmet Sıtkı Akozan | d. 1890 - ö. 4 Ocak 1948 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Ahmet Reşit Rey | d. 1870 - ö. 14 Ağustos 1955 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Mehmet Fuat Köprülü | d. 4 Aralık 1890 - ö. 28 Haziran 1966 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | RESÎM/RÂSİM, Hacı Mustafa | d. ? - ö. 1717-18 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Haşmet Zeybek | d. 1948 - ö. 10 Ekim 2013 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | ARİFÎ/HİKMET ARİF, Arif Hikmet Ataman | d. 08.05.1945 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |