Rasim Haşmet

"Rasim Hikmet"
(d. 1888 / ö. 1919)
gazeteci, öğretmen, yazar, şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Zekiye Hanım ile tüccar Haşmet Bey’in oğludur. Selanik’te Fransız mektebini bitirdikten sonra İstanbul Hukuk Mektebi’nde öğrenimini tamamlamış, bir süre İzmir’de öğretmenlik yapmıştır. 1909 yılında Selanik’te kurulan “Sosyalist Amele Heyet-i Müttehidesi”ne katılan yazar, bu federasyonun yayın organı olan Amele gazetesinin yazı işlerini yönetmiştir. Balkan savaşının çıkması üzerine 1913 yılında İstanbul’a gelen Rasim Haşmet, Konya (1915-1917) ve İstanbul Gelenbevî Sultanîlerinde (1917-1919) felsefe öğretmenliği yapmıştır. Konya’da bulunduğu zamanlarda İttihat ve Terakki’nin çıkardığı Osmanlı gazetesini yöneten yazar, 1919 yılında vefat etmiştir. (Bezirci 1997: 115-116; Kurdakul 1973: 323, Tunçay 2009: 93)

Rasim Haşmet, Türkiye’nin ilk sosyalist şair ve gazetecisi olarak kabul edilir. (Bezirci 1997: 115) Öğrencilik yıllarından itibaren yazılar kaleme alan Rasim Haşmet, “Rasim Hikmet” imzasını da kullanmıştır. Yazı ve şiirleri -bazıları Selanik’te yayımlanan- Yeni Asır, Bahçe, Genç Kalemler, Yeni Felsefe, Eşref, Musavver Eşref, Rebab, Resimli Kitap, Hale, Tenkit, Zekâ gibi gazete ve dergilerde yayımlanır. Bunun yanı sıra özellikle 1911’de yayımlanan Yeni Felsefe dergisindeki “Mezahib-i İçtimaiye” başlıklı yazı dizisiyle tanınmıştır. (Bezirci 1997: 116; Kurdakul 1973: 323) Gazete ve dergilerde yayımlanan yazı ve şiirlerinin dışında kitap boyutunda bir eserine ulaşamadığımız Rasim Haşmet’in şiirlerinde genellikle sosyal ve siyasi temalar öne çıkmaktadır. Asım Bezirci’ye göre “Rasim Haşmet’in şiirleri estetik yönden zayıf da olsa, içerik yönünden güçlüdür. Ayrıca, sosyalist edebiyatımızın ilk örnekleri olmaları ve çağlarına göre sade bir dille yazılmaları dolayısıyla önemleri büyüktür”. (Bezirci 1997: 118)

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1973). “Rasim Haşmet”. Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. Ankara: Bilgi Basımevi.

Bezirci, Asım (1997). Halk ve Sosyalizm İçin Kültür ve Edebiyat. İstanbul: Evrensel Kültür Kitaplığı.

Tunçay, Mete (2009). Türkiye’de Sol Akımlar (1908-1925) Cilt I. İstanbul: İletişim Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TANER TUNÇ
Yayın Tarihi: 15.11.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAZÎRÎd. ? - ö. 1674-75Doğum YeriGörüntüle
2LUTFÎ, Lutfî Sâlih Efendi, Selaniklid. ? - ö. 1888Doğum YeriGörüntüle
3DÂNİŞ, Hasand. 1833 - ö. 1876Doğum YeriGörüntüle
4TAĞI VELİYEVd. 1888 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ayman, Hayrid. 1888 - ö. 1958Doğum YılıGörüntüle
6YAŞAR ŞADİ BEY, İsmaild. 16.09.1888 - ö. 29.06.1923Doğum YılıGörüntüle
7Şahabettin Süleymand. 1885 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
8MECBÛR (VEFDÎ)d. 1857 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9MİRZE BEYLERd. 1837 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
10Ertekin, Fazlıd. 1911 - ö. 17 Şubat 1977MeslekGörüntüle
11Mikâil Söylemezd. 1984 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Kurt, Mustafa Hakkıd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Kulu, Fahrid. 1879 - ö. 26 Temmuz 1950Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Emine Semiyed. 28 Mart 1864 - ö. 1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RASİM KÖROĞLUd. 1953 - ö. 30.10.2014Madde AdıGörüntüle
17RASİM, Mustafa, Acemoğlud. 1829 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle
18Akımsar, Besimd. 1920 - ö. 12 Temmuz 2001Madde AdıGörüntüle