Rasim Haşmet

\"Rasim Hikmet\"
(d. 1888 / ö. 1919)
gazeteci, öğretmen, yazar, şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Zekiye Hanım ile tüccar Haşmet Bey’in oğludur. Selanik’te Fransız mektebini bitirdikten sonra İstanbul Hukuk Mektebi’nde öğrenimini tamamlamış, bir süre İzmir’de öğretmenlik yapmıştır. 1909 yılında Selanik’te kurulan “Sosyalist Amele Heyet-i Müttehidesi”ne katılan yazar, bu federasyonun yayın organı olan Amele gazetesinin yazı işlerini yönetmiştir. Balkan savaşının çıkması üzerine 1913 yılında İstanbul’a gelen Rasim Haşmet, Konya (1915-1917) ve İstanbul Gelenbevî Sultanîlerinde (1917-1919) felsefe öğretmenliği yapmıştır. Konya’da bulunduğu zamanlarda İttihat ve Terakki’nin çıkardığı Osmanlı gazetesini yöneten yazar, 1919 yılında vefat etmiştir. (Bezirci 1997: 115-116; Kurdakul 1973: 323, Tunçay 2009: 93)

Rasim Haşmet, Türkiye’nin ilk sosyalist şair ve gazetecisi olarak kabul edilir. (Bezirci 1997: 115) Öğrencilik yıllarından itibaren yazılar kaleme alan Rasim Haşmet, “Rasim Hikmet” imzasını da kullanmıştır. Yazı ve şiirleri -bazıları Selanik’te yayımlanan- Yeni Asır, Bahçe, Genç Kalemler, Yeni Felsefe, Eşref, Musavver Eşref, Rebab, Resimli Kitap, Hale, Tenkit, Zekâ gibi gazete ve dergilerde yayımlanır. Bunun yanı sıra özellikle 1911’de yayımlanan Yeni Felsefe dergisindeki “Mezahib-i İçtimaiye” başlıklı yazı dizisiyle tanınmıştır. (Bezirci 1997: 116; Kurdakul 1973: 323) Gazete ve dergilerde yayımlanan yazı ve şiirlerinin dışında kitap boyutunda bir eserine ulaşamadığımız Rasim Haşmet’in şiirlerinde genellikle sosyal ve siyasi temalar öne çıkmaktadır. Asım Bezirci’ye göre “Rasim Haşmet’in şiirleri estetik yönden zayıf da olsa, içerik yönünden güçlüdür. Ayrıca, sosyalist edebiyatımızın ilk örnekleri olmaları ve çağlarına göre sade bir dille yazılmaları dolayısıyla önemleri büyüktür”. (Bezirci 1997: 118)

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1973). “Rasim Haşmet”. Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. Ankara: Bilgi Basımevi.

Bezirci, Asım (1997). Halk ve Sosyalizm İçin Kültür ve Edebiyat. İstanbul: Evrensel Kültür Kitaplığı.

Tunçay, Mete (2009). Türkiye’de Sol Akımlar (1908-1925) Cilt I. İstanbul: İletişim Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TANER TUNÇ
Yayın Tarihi: 15.11.2019
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TEVFÎK, Mehmed Tevfîk, Selaniklid. 1860 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
2MEŞHÛRÎd. 1783 - ö. 1857Doğum YeriGörüntüle
3ÂDİLE NECLA KANDEĞERd. 1910 - ö. 1965Doğum YeriGörüntüle
4Hayri Aymand. 1888 - ö. 1958Doğum YılıGörüntüle
5Ahmet Emin YALMANd. 1888 - ö. 19 Aralık 1972Doğum YılıGörüntüle
6ALİ SOYDANd. 1888 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MEHMED NÛRÎ, İstanbullud. 1841 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
8NEVVÂB, Mir Möhsünd. 1833 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9GEDAYÎ, Hüseyin Şükrüd. ? - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
10İSMAİL HAKKI ŞAHİNd. 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Yusuf Ahıskalıd. 10 Mart 1909 - ö. 26 Haziran 1983MeslekGörüntüle
12Muhterem Orhand. 1924 - ö. 1 Şubat 2019MeslekGörüntüle
13Halil İbrahim Akçamd. 1885 - ö. 5 Eylül 1956Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Samih Rifatd. 16 Nisan 1874 - ö. 3 Aralık 1932Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmetzâde Mirza Balad. 13 Ağustos 1898 - ö. 7 Mart 1959Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hüseyin Rasim Gülerd. 1941 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Arif Hikmet Pard. 1920 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92Madde AdıGörüntüle