Rasim Haşmet

"Rasim Hikmet"
(d. 1888 / ö. 1919)
gazeteci, öğretmen, yazar, şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Zekiye Hanım ile tüccar Haşmet Bey’in oğludur. Selanik’te Fransız mektebini bitirdikten sonra İstanbul Hukuk Mektebi’nde öğrenimini tamamlamış, bir süre İzmir’de öğretmenlik yapmıştır. 1909 yılında Selanik’te kurulan “Sosyalist Amele Heyet-i Müttehidesi”ne katılan yazar, bu federasyonun yayın organı olan Amele gazetesinin yazı işlerini yönetmiştir. Balkan savaşının çıkması üzerine 1913 yılında İstanbul’a gelen Rasim Haşmet, Konya (1915-1917) ve İstanbul Gelenbevî Sultanîlerinde (1917-1919) felsefe öğretmenliği yapmıştır. Konya’da bulunduğu zamanlarda İttihat ve Terakki’nin çıkardığı Osmanlı gazetesini yöneten yazar, 1919 yılında vefat etmiştir. (Bezirci 1997: 115-116; Kurdakul 1973: 323, Tunçay 2009: 93)

Rasim Haşmet, Türkiye’nin ilk sosyalist şair ve gazetecisi olarak kabul edilir. (Bezirci 1997: 115) Öğrencilik yıllarından itibaren yazılar kaleme alan Rasim Haşmet, “Rasim Hikmet” imzasını da kullanmıştır. Yazı ve şiirleri -bazıları Selanik’te yayımlanan- Yeni Asır, Bahçe, Genç Kalemler, Yeni Felsefe, Eşref, Musavver Eşref, Rebab, Resimli Kitap, Hale, Tenkit, Zekâ gibi gazete ve dergilerde yayımlanır. Bunun yanı sıra özellikle 1911’de yayımlanan Yeni Felsefe dergisindeki “Mezahib-i İçtimaiye” başlıklı yazı dizisiyle tanınmıştır. (Bezirci 1997: 116; Kurdakul 1973: 323) Gazete ve dergilerde yayımlanan yazı ve şiirlerinin dışında kitap boyutunda bir eserine ulaşamadığımız Rasim Haşmet’in şiirlerinde genellikle sosyal ve siyasi temalar öne çıkmaktadır. Asım Bezirci’ye göre “Rasim Haşmet’in şiirleri estetik yönden zayıf da olsa, içerik yönünden güçlüdür. Ayrıca, sosyalist edebiyatımızın ilk örnekleri olmaları ve çağlarına göre sade bir dille yazılmaları dolayısıyla önemleri büyüktür”. (Bezirci 1997: 118)

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1973). “Rasim Haşmet”. Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. Ankara: Bilgi Basımevi.

Bezirci, Asım (1997). Halk ve Sosyalizm İçin Kültür ve Edebiyat. İstanbul: Evrensel Kültür Kitaplığı.

Tunçay, Mete (2009). Türkiye’de Sol Akımlar (1908-1925) Cilt I. İstanbul: İletişim Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TANER TUNÇ
Yayın Tarihi: 15.11.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DÂNİŞ, Hasand. 1833 - ö. 1876Doğum YeriGörüntüle
2Berkand, Muazzez Tahsind. 1899 - ö. 4 Ekim 1984Doğum YeriGörüntüle
3Gürel, Emin Recepd. 1899 - ö. 1970Doğum YeriGörüntüle
4MAHİRİ, Mehmet Özkoluaçıkd. 1888 - ö. 10.02.1952Doğum YılıGörüntüle
5Kılıç Ali (Emrullahzade Asaf)d. 1888 - ö. 14 Temmuz 1971Doğum YılıGörüntüle
6Bingöl, Ali Vecdid. 1888 - ö. 30 Ocak 1973Doğum YılıGörüntüle
7Şahabettin Süleymand. 1885 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
8MİRZE BEYLERd. 1837 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9KASIMd. 1860 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
10Boğa, Çetind. 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Candan, Mazhard. 1941 - ö. 8 Mart 2011MeslekGörüntüle
12Ulusoy, Hasand. 1 Ocak 1959 - ö. 12 Ağustos 2017MeslekGörüntüle
13Kültür, Asım İsmetd. 1898 - ö. 5 Eylül 1960Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yalçın, Hüseyin Cahitd. 1875 - ö. 18 Ekim 1957Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Zühdi Mehmed (TAYYİPZADE)d. 1854 - ö. 1914Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RASİM, Mustafa, Acemoğlud. 1829 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle
17İMAMOĞLU, Hikmet Okuyard. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HİKMET, Ahmedd. 1832 - ö. 1878Madde AdıGörüntüle