HALÎL, Damad Halîl Efendi

(d. 1236/1821 - ö. 1303/1886)
âlim
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adana’nın Çeçeli Kazasına bağlı Somunlu köyünde 1236/1821 yılında doğmuştur. Babasının adı Sâlih, dedesinin ise Feyyâz'dır. İlk bilgileri köyünde tahsil etmiş, Tarsus’a giderek İstidlâliyye isimli eser müellifi olan Kabakçı Osman Efendi'nin derslerine devam ettikten sonra Bor’a gitmiş, fazıl ve büyük âlim Borlu Hacı Mahmûd Efendi'nin tedris halkasına katılmış; on yıl kadar ilim tahsilinden sonra 1849 tarihinde Kayseri'ye gelmiştir. Kayseri’de Sungurlu Hacı Abdullah Efendi'nin derslerine devam edip 1856’da icazet almıştır. Halîl Efendi’ye, Hacı Abdullah Efendi’nin ileri gelen icazetlilerinden olması, faziletli ve olgun oluşu, üstadı tarafından takdir edilmesi sebebiyle hocası, Kayseri'ye yerleşmesini tavsiye etmiş ve kızını da öğrencisiyle evlendirmiştir. Bundan sonra, Halîl Efendi, “Dâmâd Halîl Efendi” unvanıyla meşhur olmuş; otuz seneye yakın Serçeoğlu Camisi'nde imamlık yapmış, aynı zamanda çeşitli dinî ilimlerin de yayılması için gayret sarfetmiştir. 1874’te Kayseri müftüsü olmuş, 1880 senesi Mayıs ayının başına kadar bu görevde bulunmuş, hemen ardından İstanbul’a giderek kadılık görevi yapmaya başlamıştır. Bir müddet sonra Kayseri'ye dönmüş ve 1303/1886’da vefat ederek, bir zamanlar Kurşunlu Camisi çevresinde bulunan kabristana defnedilmiştir.

Büyük Hüseyin Efendi Medresesi'nin müderrislik ve Câmi-i Kebîr'in imamlık vazifesi beratla kendisine verilmiş, bu görevleri de kusursuz bir şekilde yerine getirmiş, bu arada, Sahabiye Medresesi müderrisliğine de vekalet etmiştir. Kaynakların bildirdiğine göre yüz altmış üç talebeye icazet vermiştir. Oğlu Süleyman Efendi de babasının vefatından sonra çok yaşamayıp vefat etmiştir.

Kaynaklar, akli ve nakli ilimlerde münakaşa ve münazaraya muktedir, rahat konuşabilen, tefsir usulü ve meani ilminde kudretli, eşsiz bir âlim olduğunu bildirmektedir. İstiarelere dair bazı yazıları varsa da, tertipli ve cilt hâline gelmiş telif eserlerine rastlanmamıştır.

Kaynakça

Diriöz, Meserret ve Haydar Ali Diriöz (hzl.) (1991). Ahmed Nazîf, Kayseri Meşhurları (Kayseriyye Meşâhiri). Kayseri: Kayseri Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Yayın Tarihi: 13.11.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?Doğum YeriGörüntüle
2GARİP/HAMZA, Hamza Karabulutd. 01.01.1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NECATİ, İbrahimd. 1845 - ö. 1896Doğum YeriGörüntüle
4ZEKÎ, Refîk Efendi-zâde Mehmed Zekî Deded. 1821 - ö. 1882-83Doğum YılıGörüntüle
5ELESGER ALMEMMED OĞLUd. 1821 - ö. 07.03.1926Doğum YılıGörüntüle
6EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905Doğum YılıGörüntüle
7AHMED HAMDİ, Rizelid. 1843 - ö. 1886\'dan sonraÖlüm YılıGörüntüle
8HAYRET, Bahâeddîn Hayret Efendid. ? - ö. 1886Ölüm YılıGörüntüle
9ZİHNÎ, İsmail Zihnî Efendid. 1834 - ö. 1886-87Ölüm YılıGörüntüle
10AHMED, Şâmî-zâde Üsküdârî Ahmed Efendid. ? - ö. 1738-39MeslekGörüntüle
11NECÎB, Necîb Mehmed Efendid. ? - ö. 1706-07MeslekGörüntüle
12CEM'Î, Mehmed Cem'î Efendid. ? - ö. 1659/1660MeslekGörüntüle
13DERVÎŞ, Seyyid Dervîş Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1824Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HAKKI PAŞA, Hasan Hakkı Paşa, İşkodralıd. 1826 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜSNÎ, el-Hâc Hasan Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂBİR PÂRSÂ, Ağa-zâde Sâbir Pârsâ Muhammed Efendi, Pârsâ Sâbir Muhammed Deded. ? - ö. 1679-80Madde AdıGörüntüle
17ŞEHÎDÎ, Derviş Seyyid Hüseyin Şehîdî Efendid. ? - ö. 1671-72Madde AdıGörüntüle
18HIBRÎ, Hayreddin Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle