Madde Detay
Hayriye Melek Hunc
(d. 1896 / ö. 25 Ekim 1963)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Balıkesir Manyas'da doğdu.1864’teki Büyük Çerkes sürgününde Kafkasya’nın Soçi yöresinden sürülen Xunge adlı bir Vubıh ailesinin kızıdır. Annesi Vubıhların Çizemuğ, babası ise Hunca ailesindendir. (Berzeg 1995:125; Papapha 2015).
Notre Dame de Sion Fransız Lisesin'i bitirdi. Mehâsin, Musavver Kadın, Türk Yurdu, Çerkes İttihat ve Teavün Cemiyeti’nin Türkçe-Adıgece yayımlanan Qhuaze (Rehber) gazetesi gibi çeşitli dergi ve gazetelerde yazı ve şiirleri yayımlandı. Kurucusu olduğu ve başkanlığını yaptığı Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti’nin yayını Diyane’nin başyazarlığını yürüttü. Şimali Kafkas Cemiyeti’nde çalışmalar yaptı (Berzeg 1995:125-126; Işık 2006: 1739; Tural 2004: 69; Mutlu 2012:3-6).
1919’da sürgündeki Kafkasyalıların sosyo-kültürel yaşamına önemli katkıları bulunan Met Yusuf İzzet Paşa’yla, onun ölümünden sonra 1931’de Prof. Aytek Namitok'la evlendi. Karacaahmet mezarlığına defnedildi (Papapha 2015).
Hayriye Melek Hunc, Türkiye’nin ilk kadın romancılarından biridir (Papapha 2015). Romantik bir yazar olan Hunc, roman türünde iki eser yazar. İlk romanı Zühre-i Elem’de annesini küçük yaşta kaybeden Beria’nın sevgi ihtiyacı içinde geçen ruhsal olgunlaşma süreci anlatılır. Vatan aşkıyla Ahmet ile Zeynep’in romantik aşkının iç içe geçtiği Zeynep’te ise 1919’da Mısırlıların İngiliz sömürgeciliğine karşı başlattığı halk ayaklanmasında yaşanan aşk hikâyesi anlatılır.
Baskın, Bir Hikâye-i Harp, Çırpınışlar, Bir Hatıra, Firar Hayriye Melek Hunc’un çeşitli dergilerde tespit edilen hikâyelerinden bazılarıdır. Romanlarında kadın karakterleri ön plana çıkaran yazarın hikâye ve mensur şiirlerinde de var olma mücadelesi, kırılganlığı, aşkları ve hassasiyetleri ile kadınları anlattığı, kadın merkezli eserler verdiği görülür.
Kaynakça
Berzeg, Sefer E. (1995). “Hayriye Melek Hunc”. Kafkas Diasporası’nda Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü. Samsun: Nart Yayıncılık. 125-126.
Işık, İhsan. (2006). “Hunc, Hayriye Melek”. Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi Cilt 4. Ankara: Elvan Yayınları. 1739.
Hürmen, Fatma Rezan (Yay. Haz.). (2000). Münevver Bir Türk Hanımı Ressam Naciye Neyyal’ın Mutlakiyet, Meşrutiyet ve Cumhuriyet Hatıraları. İstanbul: Pınar Yayınları. s. 216-234; 431-436.
Mutlu, Betül. (2012). Asi ve Duygulu Bir Ses Hayriye Melek Hunç. Ankara: Ürün Yayınları.
Papapha, Mahinur Tuna. (12 Ocak 2015). Hayriye Melek Hunc. http://www.abhazhaber.com/yazi/191/hayriye-melek-hunc#.Wldvha7iaUk. Erişim Tarihi: 11 Ocak 2018.
Tural, Sadık (Ed.). (2004). “Hunc, Hayriye Melek”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi Cilt 5. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını. 69.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. AYDAN ENER SUYayın Tarihi: 14.09.2018Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Yayın Tarihi: 14.09.2018Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Zühre-i Elem | - / İstanbul | 1910 | Roman |
| Zeynep | - / İstanbul | 1926 | Roman |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Mustafa Seyit Sutüven | d. 1908 - ö. 14 Ekim 1969 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Mustafa Kurt | d. 18 Ocak 1977 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Hâle Seval | d. 1962 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | SEYFULLAH, Seyfullah Değirmenci | d. 1896 - ö. 1968 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | AHMET KAYA | d. 1896 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Namdar Rahmi Karatay | d. 24 Kasım 1896 - ö. 26 Ağustos 1953 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Hüseyin Süleyman | d. 1900 - ö. 10 Eylül 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | MEYİTTÎ/SIRRİ, Süleyman Özdolap | d. 1894 - ö. 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | HÜSEYİN ALYANSOĞLU | d. ? - ö. 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Mehdi Halıcı | d. 10 Nisan 1927 - ö. 8 Nisan 2008 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Can Giray | d. 1964 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Selma Ümit Karışman | d. 13 Eylül 1956 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Bekir Fahri İdiz | d. 1876 - ö. 1938 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | İsak Ferera | d. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Falih Rıfkı Atay | d. 25 Ocak 1894 - ö. 20 Mart 1971 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | BİDERMAN/DERMAN, Hayriye Şahin | d. 1946 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | MELEK TEMEL | d. 02.03.1968 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Melek Arslanbenzer | d. 13 Şubat 1981 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |