Madde Detay
Bilal Köyden
A.S.(Ağa Sami), Uzunisalı
(d. 1894 / ö. 3 Haziran 1967)
Gazeteci, Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
1894’te Ordu’da doğar. Ordu Rüştiyesi mezunudur. Erzincan Zabit Mektebi’ne devam ederken, savaşa katılır ve yaralanır, böyle eğitim hayatı da yarım kalır. Tedavisinden sonra Ordu’ya dönen Köyden’in gazetecilik faaliyetleri bu dönemde başlar. Millî Mücadele yıllarında Ordu’da çıkan Tekâmül, Muvaffakiyet-i Milliye, Hâdim-i Cumhuriyet gazetelerinde ve Trabzon'da çıkarılan Kahkaha ve Devekuşu mizah gazetelerinde yazar. (Demir 2005: 91) 20 Temmuz 1927’de kendi gazetesi ve "Türkiye'nin ilk köy gazetesi" olduğu iddia edilen Güzelordu’yu çıkarır. Harf İnkılabı’dan dolayı 55. sayısında kapatılmak zorunda kalan Güzelordu, Köyden’in köyündeki evine ahşaptan bir baskı makinesi yaptırmasıyla 25 Mart 1929’da yeniden çıkmaya başlar. 1951’de gazetenin yayın hayatı son bulur. Bir süre Kooperatifçi gazetesinde yazan Köyden, 1951’de Birlik, 1953’te de Ordu Postası gazetelerini kurar. Ayrıca Zaman ve Ordu Sesi gazetelerinde de yazıları yayımlanır. Köyden, 3 Haziran 1967’de Ankara’da vefat eder (Dizman, 1999).
Şair ve gazeteci Bilal Köyden, şairliğinden ziyade gazeteci kimliğiyle tanınır. Gazete yazılarında Cumhuriyet'in ve Atatürk’ün ateşli bir savunucusudur. Gazetede ülkenin kalkınmasını köyün kalkınmasına bağlayan yazılar kaleme almıştır. Kalemi oldukça keskindir. Yazılarındaki mizahî ve alaycı üslup, eleştirel tavrının bir yansımasıdır. Köyden’in dizi halinde yayınladığı, keyifle okunan gezi yazıları da bulunmaktadır (Dizman, 1999).
Gazete yazılarındaki mizahî üslubu şiirlerinde de görmek mümkündür. Kabuk-name, halkın fındık kabuğu temin etmek için maruz kaldığı muameleleri mizahî bir üslupla dile getiren bir şiir kitabıdır. (Çebi 1994: 347). Saçma Kırıntıları'nın takdiminde "bu eserde şiirden, edebiyattan bir zerre aramanın abesle uğraşmak" (Köyden 1962: 1) olduğunu söyleyen Köyden, genellikle aşk konulu şiirler yazmakla birlikte siyasî konularda hiciv şiirleri de kaleme almıştır. Mâni, kıta gibi nazım biçimlerini kullandığı eserlerinde bir şiir dilini yakaladığını söylemek zordur.
Kaynakça
Çebi, Sıtkı (1994). "Ordu Yöresi Tarihi Bibliyografyası." Vakıflar Dergisi, S. 23. Ankara. 343-352.
Dizman, İbrahim (1999). Türkiye’nin İlk Köy Gazetesi Güzelordu ve Bilal Köyden. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
Demir, N (2005). “KÖYDEN, Mehmet Bilâl”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. VI. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 91.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. DİLEK YARDIMYayın Tarihi: 06.06.2019Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Yayın Tarihi: 06.06.2019Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Kolay İlâçlar | Tekamül Matbaası / Ordu | 1934 | Diğer |
| Güzelordu Gazetesi'nin 25 Yıllık Hikâyesi | Yeni Matbaa / Ordu | 1955 | Hatıra |
| Kabuk-name | Sağra Matbaası / Ordu | 1962 | Şiir |
| Saçma Kırıntıları | Sağra Matbaası / Ordu | 1962 | Şiir |
| Ordu'nun Uzunisa Köyünde Yerleşen Şeyhoğulları Ailesine Ait Silsilename | Sağra Matbaası / Ordu | 1962 | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | İHSAN GÜRDAL | d. 1932 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | KULFANİ/ÜNYELİ KULFANİ/OZAN KULFANİ, Mustafa Uğur Alan | d. 22.05.1948 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Azer Yaran | d. 13 Ekim 1949 - ö. 3 Ekim 2005 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | İ. Galip Arcan | d. 3 Kasım 1894 - ö. 8 Ağustos 1973 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Cemil Sena Ongun | d. 1894 - ö. 15 Nisan1981 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | ÂŞIK VEYSEL ŞATIROĞLU | d. 1894 - ö. 21.03.1973 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Mehmet Asım Us | d. 1884 - ö. 11 Aralık 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Kâzım Nami Duru | d. 1876 - ö. 14 Ekim 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Ahmet Naim | d. 1904 - ö. 24 Nisan 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | NÂFİ', Arab Tâhir Efendi-zâde | d. ? - ö. 1849-50 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | İrfan Bellür | d. 1954 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Tuğrul Tanyol | d. 14 Ocak 1953 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Ali Hadi Okan | d. 1901 - ö. 25 Ağustos 1980 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Memduh Şevket Esendal | d. 28 Mart 1884 - ö. 17 Mayıs 1952 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Samih Rifat | d. 16 Nisan 1874 - ö. 3 Aralık 1932 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Sâmi'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendi | d. ? - ö. 1684-85 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Ebüssüreyya Sami | d. 1868 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | ÂRİF, Muhammed Ârif Ağa | d. 1769-70 - ö. 1824 | Madde Adı | Görüntüle |