MEÇHULÎ/GIYABÎ, Hasan Aşık

(d. 1915 / ö. 2000)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hasan Aşık olan âşık, 1915'te Kayseri’nin Bünyan ilçesine bağlı Karakaya köyünde doğmuştur (Kalkan 1988: 114; Akbaş 1994: 40; Çapraz 2013: 126). Karakayalı Mehmet Ağa ile Firdevs Hanım’ın oğludur. Ailesi, babası Karakayalı Mehmet Ağa’nın sesinin çok güzel olmasından dolayı “Âşık” soyadını alır (Akbaş 1994: 40; Çapraz 2013: 126).

7–8 yaşına gelince köy imamından Kur’an-ı Kerim’i okumayı öğrenir ve 13-14 yaşlarında ise köye gelen bir öğretmen sayesinde yeni harfler ile tanışır. 17-18 yaşlarında köyünden Nimet Hanım ile evlenir ve bu evlilikten dört çocuğu olur. 1950’li yılların sonuna doğru köyünden Hedik adında bir kadına âşık olur; bu yüzden evini, eşini ve çocuklarını terk eder. Bu dönemde Hedik’in sevgisi ve derin bir yalnızlık duygusu ile şiirler söyleyen âşık, Hedik’in kendisini terk etmesinden sonra tamamen içine kapanır ve ömrünün sonuna kadar da tek odalı gecekondusunda çileli bir yaşam sürer (Navruz 2002: 13-14; Çapraz 2013: 126; Kalkan 1988: 114). 2000 yılında köyünde vefat eder (Çapraz 2013: 126).

Hasan Âşık, şiir söyleme yeteneğini babasından alır (Kalkan 1988: 114; Çapraz 2013: 126). Şiir söylemeye de uykusundan sert bir sesle uyanarak başladığı rivayet edilir (Navruz 2002: 14; Çapraz 2013: 126). İlk şiirlerinde Âşık mahlasını; daha sonra yazdığı şiirlerde ise sırasıyla ‘Meçhulî’ ve ‘Gıyabî’ mahlaslarını kullanır (Kalkan 1988: 114; Akbaş 1994: 40; Çapraz 2013: 126). Gıyabî mahlasını ise gıyabında konuşanların çok olmasından dolayı hâline uygun düşsün diye alır (Kalkan 1988: 114). Tasavvufî konulara ilgi duyarak kendini tasavvufa verir ve daha ziyade bu yolda şiirler söyler (Kalkan 1988: 114; Akbaş 1994: 40). Şiirlerinde daha çok aşk, sevgi, yalnızlık gibi konuları işlemekle birlikte taşlama sahasında da önemli şiirleri vardır (Çapraz 2013: 27). Şiirlerinde yer yer tasavvufî remizlere de rastlanır. Şiirlerinde oldukça duygulu ve samimi bir söyleyişe sahip olup yöre ağzı kelimelere de yer verir. Gençliğinden beri yazdığı yazdığı şiirlerin bir kısmını birkaç deftere kaydeder fakat hiçbir yerde yayımlamaz. Sadece araştırmacılar şiirleri için kendisine müracaat ettiğinde şiirlerini onların istifadesine sunar (Kalkan 1988: 114). Ölümünden sonra ele geçirilen tüm şiirleri Ali Rıza Navruz tarafından bir kitap hâline getirilerek bastırılır (Navruz 2002).

Kaynakça

Akbaş, S. Burhanettin (1994). Bünyan ve Yöresi Halk Edebiyatı Folklor ve Etnografyası. Kayseri: Bizim Gençlik Yay.

Çapraz, Erhan (2013). “Hasan Âşık”. Kayseri Ansiklopedisi. Kayseri: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kültür Yay. 126-127.

Kalkan, Emir (1988). Çağlar Boyunca Kayseri Şairleri. Kayseri: Kayseri İli Özel İdare Müdürlüğü ve Kayseri Belediyesi Birliği Yay.

Navruz, Ali Rıza (2002). Hasan Âşık / Gıyabî (1914 – 2000) / Hayatı ve Şiirleri. Kayseri: Şafak Ofset.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ÇAPRAZ
Yayın Tarihi: 30.12.2018
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ESMER HATUN/ŞERİFE HALA, Şerife Soykand. 1879 - ö. 12.12.1944Doğum YeriGörüntüle
2İZZET, Mütercim İzzet Paşad. 1843 - ö. 1914Doğum YeriGörüntüle
3AHMED BABA, Hacı Ahmed Babad. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Muzaffer Gökmand. 28 Ocak 1915 - ö. 12 Aralık 1996Doğum YılıGörüntüle
5Mümtaz Zeki Taşkınd. 15 Temmuz 1915 - ö. 2001Doğum YılıGörüntüle
6İlyas Eserberlind. 10 Ocak 1915 - ö. 5 Ekim 1983Doğum YılıGörüntüle
7Şahabettin Uzunkayad. 10 Temmuz 1919 - ö. 5 Eylül 2000Ölüm YılıGörüntüle
8KEMAL ÖZAY GÖNLÜMd. 05.02.1940 - ö. 01.03.2000Ölüm YılıGörüntüle
9HATİCE, Hatice Elikd. 1935 - ö. 2000Ölüm YılıGörüntüle
10YILDIRIM, Mevlüt Yıldırımd. 1896 - ö. 04.04.1954MeslekGörüntüle
11MİTHAT KARATAŞd. 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
12MEHMET/KOCATÜRK, Mehmet Kocatürkd. 1929 - ö. 2005MeslekGörüntüle
13OZAN CÖMERT/DAVUT, Davut Cömertd. 04.04.1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CEVRÎd. 1845 - ö. 1925Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HALİL, Halil Akgözd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HASGÜL, Hasan Hüseyin Erimd. 1945 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ALİ RAŞİDİd. 1971 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18GÜVENCİ, Hasan Güvençd. 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle