MEHMED CEMÂLEDDÎN EFENDİ

(d. 1264/1848 - ö. 1335/1917)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1848 yılında İstanbul'da doğdu. Kazasker Şeyh Ahmed Hâlid Efendi'nin oğludur. Babasından ve özel hocalardan ders aldı. Meşihat dairesi kâtipliği yaptı, Adliye Nezareti'nde çalıştı. Temyiz Mahkemesi mümeyyizliğine, Meşihat Dairesi mektupçuluğuna getirildi. 1884'te İstanbul kadısı, 1888'de Anadolu Kazaskeri, 1890'da Rumeli Kazaskeri oldu. 1891'de şeyhülislamlığa getirildi. On yedi yıl bu makamda kalarak Sultan Abdulhamîd'in isteği yönünde fetvalar verdi. Sa'îd Paşa'nın on üç gün süren yedinci kabinesine de şeyhülislam olarak kaldı, 1908'de istifa etti. 5 Ağustos 1908'de kurulan Kâmil Paşa kabinesine şeyhülislam olarak girdiyse de 1909'da istifa ederek ayrıldı. 1912'de üçüncü defa olarak şeyhülislamlığa getirildi. 3 ay 8 gün görevde kaldı. Aynı yıl Kâmil Paşa'nın sonuncu kabinesine dördüncü defa şeyhülislam seçildi ve görevi 1913'teki Bâb-ı Ali baskını ile sona erdi. Mısır'a giderek Remle kasabasına yerleşti. Orada vefat etti, cenazesi İstanbul'a getirildi.

Bilinen tek eseri kendisini savunmak için yazdığı Hâtırât-ı Siyâsiyye'dir. 1336'da İstanbul'da basılmıştır. İhsan Süreyya Sırma'nın L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909 adlı tezinde Cemâleddîn Efendi ve eseri önemli bir yer tutar.

Kaynakça

Sırma, İhsan Süreyya (1973). L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909. Doktora Tezi. Strasbourg: Université des Sciences Humanaines.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Mehmed Cemaleddin Efendi". İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÂŞİH, Mehmed Sa‘îdd. ? - ö. 12 Nisan 1766Doğum YeriGörüntüle
2ES'AD, Sahhâflar Şeyhi-zâde Es'ad Efendid. 1789 - ö. 1848Doğum YeriGörüntüle
3Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4REMZİ, Arapgirli Remzi, Mehmed Mevlütd. 1848 - ö. 1907Doğum YılıGörüntüle
5MAHREMÎd. 1848 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
6AZÎZ, Mehmed Azîzd. 1848 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
7ALİ HAYDAR BEY, Çırpanlı-zâded. 1884 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
8SALİHA ABLAd. ? - ö. 1917/1918Ölüm YılıGörüntüle
9MUʼAZZAM HANd. 1842 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10HÜDÂYÎ, Ahî-zâde Hüseyin Efendid. 1572 - ö. 1634MeslekGörüntüle
11ES'AD, Hâce-zâded. 14 Haziran 1570 - ö. 1625MeslekGörüntüle
12SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538MeslekGörüntüle
13DÜRCÎ, Zülfikâr Dürcî Efendid. 1814 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÂ'İF Bey, Davutpaşalı Mehmed Râ'if Beyd. ? - ö. 1917Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DÜRRÎ, Hasîb Dürrî Efendid. 1848 - ö. 1913Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16EŞREFOĞLU, Abdullahd. 1353 - ö. 1469Madde AdıGörüntüle
17EDÎB, Ali Edîb Beyd. 1870-71 - ö. 1898Madde AdıGörüntüle
18ŞEVKÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle