ÂŞIKÎ MEHMED

(d. ?/1765 - ö. ?/1821)
Âşık
(Âşık / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Âşıkî Mehmed 1765'te Arguvan yöresinde dünyaya gelmiştir. Mahmut Ercil'in Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri) adlı yüksek lisans tezinde verilen bilgilere göre, Malatya yöresindeki âşık koluyla halk şiirinin önde gelen temsilcilerinden Derviş Muhammed’in çırağı olan âşık 1821 yılında vefat etmiştir (Ercil 2008: 59). 

Kaynaklarda, kendisine ait müstakil bir eserin varlığına dair bilgi bulunmayan âşık, Malatyalı başka bir âşık olan Birfâni tarafından "doğa sözcüsü" olarak tanıtılan âşıklar arasında yer almaktadır (2008: 60). Âşığın bu şekilde anılmasında, Yunus Emre’ye hazırladığı söylenen lirik tarzdaki nazirenin payının olduğu söylenebilir. Yunus Emre'nin "Aşkın oldu ciğerimi/Yaka geldi yaka gider/Garip başım bu sevdayı/Çeke geldi çeke gider" şiirine, Âşıkî Mehmet’in şu dörtlükle başlayan bir nazire hazırladığı ifade edilmiştir: Canan bizi aşk oduna/Yaka geldi yaka gider/Boynumuza zülfü bendin/Taka geldi taka gider (Yardımcı 1997'den akt. Ercil 2008: 71).

 

Kaynakça

Ercil, Mahmut (2008). Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri)Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 10.02.2015
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1PENÂHİ, Mustafa Müslim Ocakd. 1847 - ö. 1942Doğum YeriGörüntüle
2HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1824Doğum YeriGörüntüle
3VELİ, Karabaş Veli Efendid. ? - ö. 1686Doğum YeriGörüntüle
4SÛZÎd. 1765 - ö. 1830Doğum YılıGörüntüle
5YÂVER, Enderunlu Hasand. 1765 - ö. 1213/1797-8Doğum YılıGörüntüle
6NÂSIR, Seyyid Abdülbâkî Nâsır Dede Efendid. 1765 - ö. 1821Doğum YılıGörüntüle
7NECÎB, Şeyh Necîb Ahmed Efendid. ? - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
8RÜŞDÎ PAŞA, Mehmed Rüşdî Paşa, Erzurumlud. 1750 - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
9MU'ÎN, Manastırlı Mu'în Efendid. ? - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
10AGÂHÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11GÜZİDE ANAd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12DERDEMENDÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HEMDEM, Mehmed Sa'îd Hemdem Çelebi Efendid. 1807 - ö. 1859Madde AdıGörüntüle
14ENCAMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15KÖR BESTİ, Besti Kerbelayi Bayrameli Gızıd. 1836 - ö. 1936Madde AdıGörüntüle