BEYÂNÎ

(d. 17.yüzyılın başları (?)/? - ö. 1038/1628)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Samsun'da doğdu. Hayatı hakkında bilinenler azdır. Tezkirelerden sadece Kafzâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-Eş‘âr’ında (Kayabaşı 1997: 207) ve Saadettin Nüzhet Ergun’un Türk Şairleri’nde (Ergun, t.y.: 836) kendisinden kısaca bahsedilmektedir. Bu kaynaklarda 17. yüzyılın ilk yarısında yetiştiği, memleketinin Samsun, asıl adının Mehmed, mesleğinin ise sipâhîlik olduğu kayıtlıdır. Saadeddin Nüzhet Ergun, Şeyhî’nin Vekâyıü’l-fuzalâ’da Beyânî’den İstanbûlî Sipâhî Mehemmed Beg şeklinde bahsettiğini ve 1030/1620 tarihinde fevt olduğunu bildirdiğini söylemektedir (Ergun  t.y.: 836). Sicill-i Osmânî’de Beyânî Mehmed Bey adlı sipâhî bir şairden bahsedilmekte; ancak İstanbûlî olduğu ve 1038/1628 tarihinde vefat ettiği bilgisi yer almaktadır. (Bkz.: Süreyyâ 1996: 39). Aynı değerlendirme İ.Hilmi Soykut’un Unutulmaz Mısralar adlı kitabında da yer almaktadır. (Soykut 1963: 265.)

 

Kaynakça

Bayram, Yavuz ve Avni Erdemir (2006). “Samsunlu Divan Şairleri”. I.Ulusal Geçmişten Geleceğe Samsun Sempozyumu Bildirileri. Ed. Cevdet Yılmaz. Samsun: Samsun Büyükşehir Belediyesi Yay. 741-747.

Ergun, Saadettin Nüzhet (t.y.). Türk Şairleri. C. 2. İstanbul.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kayabaşı, Bekir (1997). Kafzâde Fâizî’nin Zübdetü’l-eş’âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Aktan, Ali, A. Yuvalı, M. Keskin (hzl.) (1995). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniye. İstanbul: Sebil Yay.

Soykut, İ. Hilmi (1969). Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısralar. İstanbul: Sönmez Neşriyat.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YAVUZ BAYRAM
Yayın Tarihi: 26.12.2013
Güncelleme Tarihi: 24.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Budur lâyık olan şâhum cihânda ehl-i ‘irfâna

Ki yakdığı çerâğ üstine dâ’im ola pervâne

(Soykut, İ.Hilmi (1969). Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısralar. İstanbul: Sönmez Neşriyat. 265.)
 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Zübeyde Seven Turand. 19 Kasım 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Funda Özsoy Erdoğand. 12 Nisan 1972 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ali Kemal Yılmazd. 18 Mayıs 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HÂKİMÎ, Çuhacı-zâde Hâkimî Efendid. ? - ö. 1628-1648Ölüm YılıGörüntüle
5HÜDÂYÎ, Azîz Mahmûdd. 1541 - ö. 1628Ölüm YılıGörüntüle
6ŞEYH SEYYİD MEHMED EMÎN EFENDİ (EYYÛBÎ)d. ? - ö. 1628/1629Ölüm YılıGörüntüle
7FEYZÎ, Feyzî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8SÂNÎ, Cân Memid. ? - ö. 1586-87MeslekGörüntüle
9İŞTİYÂKÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10BAHŞÎ, Mehmed Bahşî Efendid. ? - ö. 1628-29Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ŞİFÂÎ, Ahmed Şaban Şifâî Efendid. ? - ö. 1704-05Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HALÎM, Halîm Efendid. ? - ö. 1669 -70 yılında hayattaAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ŞEKÎB, Ömer Deded. ? - ö. 1722-23Madde AdıGörüntüle
14KÂDİRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15NİHÂNÎ, Haydar Efendi b. Mahmud Efendid. ? - ö. 1520Madde AdıGörüntüle