Madde Detay

Samsun'da doğdu. Hayatı hakkında bilinenler azdır. Tezkirelerden sadece Kafzâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-Eş‘âr’ında (Kayabaşı 1997: 207) ve Saadettin Nüzhet Ergun’un Türk Şairleri’nde (Ergun, t.y.: 836) kendisinden kısaca bahsedilmektedir. Bu kaynaklarda 17. yüzyılın ilk yarısında yetiştiği, memleketinin Samsun, asıl adının Mehmed, mesleğinin ise sipâhîlik olduğu kayıtlıdır. Saadeddin Nüzhet Ergun, Şeyhî’nin Vekâyıü’l-fuzalâ’da Beyânî’den İstanbûlî Sipâhî Mehemmed Beg şeklinde bahsettiğini ve 1030/1620 tarihinde fevt olduğunu bildirdiğini söylemektedir (Ergun  t.y.: 836). Sicill-i Osmânî’de Beyânî Mehmed Bey adlı sipâhî bir şairden bahsedilmekte; ancak İstanbûlî olduğu ve 1038/1628 tarihinde vefat ettiği bilgisi yer almaktadır. (Bkz.: Süreyyâ 1996: 39). Aynı değerlendirme İ.Hilmi Soykut’un Unutulmaz Mısralar adlı kitabında da yer almaktadır. (Soykut 1963: 265.)

Bayram, Yavuz ve Avni Erdemir (2006). “Samsunlu Divan Şairleri”. I.Ulusal Geçmişten Geleceğe Samsun Sempozyumu Bildirileri. Ed. Cevdet Yılmaz. Samsun: Samsun Büyükşehir Belediyesi Yay. 741-747.

Ergun, Saadettin Nüzhet (t.y.). Türk Şairleri. C. 2. İstanbul.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kayabaşı, Bekir (1997). Kafzâde Fâizî’nin Zübdetü’l-eş’âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Aktan, Ali, A. Yuvalı, M. Keskin (hzl.) (1995). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniye. İstanbul: Sebil Yay.

Soykut, İ. Hilmi (1969). Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısralar. İstanbul: Sönmez Neşriyat.

Budur lâyık olan şâhum cihânda ehl-i ‘irfâna

Ki yakdığı çerâğ üstine dâ’im ola pervâne

(Soykut, İ.Hilmi (1969). Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısralar. İstanbul: Sönmez Neşriyat. 265.)