EFKARÎ, Nebi

(d. 1251/1866 - ö. 1303/1915)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Nebi olan âşık Artvin ili Ardanuç ilçesinin Sugara (Soğanlı) köyünde 1866 yılında doğmuştur. Cuğolu âşıklarının beşincisi olan Nebi Efkarî, Âşık Şöhretî’nin torunudur. Âşıklık geleneğinin canlı bir şekilde yaşatıldığı bir ailenin içerisinde doğup büyüyen Efkarî’nin mesleği hakkında elde bilgi mevcut değildir. Sadece “Kerem ile Aslı, Emrah ile Selvi, Âşık Garip” gibi geleneksel halk hikâyelerini anlatması ve iyi bağlama çalmasıyla bilinmektedir. Âşığın düzenli bir eğitim alıp almadığı konusunda bilgi mevcut değildir. Döneminde bir hamisinin olup olmadığı da bilinmemektedir. Efkarî’nin ölümüne dair değişik bilgiler bulunmaktadır. İlki Yusufeli’nin Narlık köyünde tifoya yakalanıp vefat ettiği ve orada toprağa verildiği, ikincisi ise 1915 yılında Bayburt’ta vefat edip orada toprağa verildiğidir (Karadeniz 2002: 164).

Mahlası Efkarî’dir ancak bu mahlası nasıl ve ne zaman aldığı, badeli bir âşık olup olmadığı bilinmemektedir. Şiirlerini yazmadığı için bugün elimizde çok az şiiri bulunmaktadır. Bu şiirlerde akıcı ve sade bir dil göze çarparken, âşık edebiyatı geleneğine bağlı olarak aşk, sevgili, gurbet, vatan özlemi gibi konular işlenmiştir. Efkarî, dedesi Âşık Şöhretî’den etkilenmiştir ancak onun etkilediği şairler olup olmadığı konusunda bilgi mevcut değildir (Öksüz 2013: 260).

Kaynakça

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TURGAY KABAK
Yayın Tarihi: 31.10.2013
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gördünüz mü?

Garip bülbül vatanından yâd oldu

Varıp gayrı dala kondu gördünüz mü?

Bir dem idi el âlem şad oldu

Şimdiyse gönlümüz söndü gördünüz mü?

 

Hepimiz benzerdik bes’li boğaya

Tenezzül etmezdik beye ağaya

Geçin karşısına bakın Cuğo’ya

Kalmadı bir hane yandı gördünüz mü?

 

Cümlemiz mevlaya olmuşuz asi

Yürekten silinmez gam ile yası

Şimdi oğ’l uşağın her idaresi

Efkârî sırtına bindi gördünüz mü?

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi. 260.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÜLPAŞA, Gülpaşa Dursund. 1927 - ö. 1993Doğum YeriGörüntüle
2AKSAKAL NURİ, Nuri Aksakald. 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BESTEKÂR, İsmail Deded. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4PERVANE, Sinan Pervaned. 1866 - ö. 1941Doğum YılıGörüntüle
5HAYDERÎ, Haydard. 1866 - ö. 1923Doğum YılıGörüntüle
6KEMAL/HAFIZ MİKDAT, Mikdatd. 01.01.1866 - ö. 01.01.1941Doğum YılıGörüntüle
7GÂLİB/FİKRÎ, Mehmed Gâlib Bey, Niğdelid. 1853 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
8RİF'AT, Zilelid. 1870 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
9KARÂRÎ, Tahird. 1835/1826 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
10PİNHANÎd. ? - ö. 1856Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11DERYÂÎ, Hacıd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ALİ, Zilelid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MEDİNE ATAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14VAKIF MECİDOĞLU CAFEROVd. 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15DİLŞAD, Şövket İsgenderovad. 1912 - ö. ?Madde AdıGörüntüle