PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RIFAT, Malatyalıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SABRÎ, Hüseyin Sabrîd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
3Arife Kalenderd. 07 Ağustos 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İBAD, İBADÎ, İBAD HOCA, Abdullah Çelebid. 01.07.1866 - ö. 25.03.1949Doğum YılıGörüntüle
5HAYDERÎ, Haydard. 1866 - ö. 1923Doğum YılıGörüntüle
6EFGAN/ÇOBAN EFGAN, Efgan Elekber Namazovd. 1866 - ö. 1924Doğum YılıGörüntüle
7HÜSEYN SALHANOVd. 1890 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
8ALİ İFFETd. 1872 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
9Halit Asımd. 1918 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
10RECÂÎ, Muhammedd. 1834 - ö. 1907MeslekGörüntüle
11ZEKİ BABA, Zeki Karasud. 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ŞEVKETÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13DERDİÇOK, Ömer Lütfi Derdiçokd. 1874 - ö. 1937Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ACİZ HAFIZ, İbrahim Çaylakd. 1932 - ö. 06.12.2004Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15GURBETÇİ/KABADAYI ALİ, Ali Kabadayıd. 1939 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ KURTd. 1931 - ö. 26.08.2010Madde AdıGörüntüle
17YETİMİ/ALİ YETİMİ, Ali Çelikd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18PERVANE/SEFİL PERVANE, Tuncay Demird. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle