PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HIDIR BABAd. 1770 - ö. 1870Doğum YeriGörüntüle
2MÜRTEZA AKSÜTd. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TURAN YILMAZd. 1900 - ö. 1982Doğum YeriGörüntüle
4SÂNÎ, Sânî Efendid. 1866 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
5AVNİ NURETTİNd. 1866 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6MUHAMMED ALİ, Mehmet Ali Arıkand. 1866 - ö. 03.09.1940Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Hadi Maksudid. 1868 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
8KEMAL/HAFIZ MİKDAT, Mikdatd. 01.01.1866 - ö. 01.01.1941Ölüm YılıGörüntüle
9HÜSEYN BOZALGANLI, Hüseyn Cefergulu Oğlu Guliyevd. 1863 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
10KINIK, İbrahim Sarıkavaklıd. 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ZEKİ/ÇELEBİ, Zeki Salih Çelebid. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
12AHMET DURAN/AHMET, Ahmet Duran Aydoğand. 1911 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ETHEM, Ethem Kaygısızd. 01.02.1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FİGANÎ, Hasan Hüseyin Güdayd. 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MARALI, Şaziye Çeliklerd. 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SITKI PERVÂNE/SIDKÎ BABA, Zeynel Abidind. 1865 - ö. 1928Madde AdıGörüntüle
17HACI MEMMEDKERİM OĞLU ABDIYEVd. 1945 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SIDK ELİ RIZAİd. ? - ö. 1991Madde AdıGörüntüle