Madde Detay
Fakihe Odman
(d. 1908 / ö. 1967)
Roman yazarı, şair, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
1908’de Bursa’da doğdu. Babası, Burdurîzade Osman Efendi ailesinden Cemil Bey; annesi, Kâmil Paşa ailesinden Naciye Hanım'dır. İlk tahsilini, Bursa Mal Hatun Rüştiyesinde tamamladı. Dört yıllık aranın ardından Bursa Amerikan Koleji'nde başladığı öğrenimine İstanbul Erenköy Kız Lisesi'nde devam etti. İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ile Yüksek Muallim Mektebi'nden mezun oldu (1935). Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak mecburî hizmetini yapmak üzere Kayseri’ye atandı. Kayseri’den Konya’ya, Konya’dan memleketi Bursa’ya tayin edilen Fakihe Odman, bütün ömrünü burada geçirdi ve emekli olduktan sonra yerleştiği Mudanya'da vefat etti.
Fakihe Odman’ın ilk eseri, Sevgi ve Saygı (1935) isimli romanıdır. Üniversite öğrencilerinin fakülte ve yurt ilişkileri üzerine kurgulanmış bu romanı, Sevgi ve Saygı’nın “zeyli” olarak tasarlanan ve beş genç kızın mezun olduktan sonraki hayatlarının hikâye edildiği Çiçek ve Güneş (1940) takip eder. Odman, ayrıca baş kişileri öğretmen olan Leylâ ve Süheylâ (1946) ile O ve Ben (1952) isimli iki romanla Âşık ve Mâşuk (1953) isimli bir de şiir kitabı yayımlamıştır.
İlk örneklerinden itibaren Türk romanının önemli bir özelliği olan okuru eğitmeye yönelik öğreticilik işlevi, Odman’ın edebî anlayışı üzerinde de belirleyici olmuş; gerçekçi estetik doğrultusunda kurgulanmış metinlere didaktik bir nitelik kazandırmıştır. Buna göre Odman, ahlâkî değerleri vurguladığı kalem ürünlerinde, devrin ideolojisine uygun milliyetçi, halkçı söylemlere genişçe yer vermiştir. Diyalog ve vaka ağırlıklı romanlar, yazarın öğrencilik ve öğretmenlik hayatının izlerinin sürülebildiği otobiyografik eserlerdir. Odman'ın sade bir dille kaleme aldığı şiirlerinde de aynı hususiyeti görmek mümkündür.
Kaynakça
(2001). "Odman, Fakihe". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. II. ed. Murat Yalçın. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 731.
"Odman, Fakihe". http://bgc.org.tr/ansiklopedi/odman-fakihe.html [erişim tarihi: 18.12.2018]
Tan, M. Turhan (1935). "Tahlil ve Tenkit: Sevgi ve Saygı". Cumhuriyet. 25 Ağustos. İstanbul. 6.
Uraz, Murat (1940). Resimli Kadın Şair ve Muharrirlerimiz. İstanbul: Tefeyyüz Kitapevi. 357-362.
Yalçın, Hüseyin Cahid (1935). "Matbuat Hayatı: Sevgi ve Saygı". Fikir Hareketleri. S.103. 395-396.
Yazar, M. Behçet (1938). "Fakihe Odman". Edebiyatçılarımız ve Türk Edebiyatı. İstanbul: Kanaat Kitabevi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİLEM TERCÜMAN
Yayın Tarihi: 31.12.2018
Güncelleme Tarihi: 01.11.2020
Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
---|---|---|---|
Sevgi ve Saygı | Ahmet Halit Kitaphanesi / İstanbul | 1935 | Roman |
Çiçek ve Güneş: Beş Kızın Romanı | Sertel Matbaası / İstanbul | 1940 | Roman |
Leylâ ve Süheylâ | İktisadi Yürüyüş Matbaası ve Neşriyat Yurdu / İstanbul | 1946 | Roman |
O ve Ben | Şehir Matbaası / İstanbul | 1952 | Roman |
Âşık ve Mâşuk | Şaka Matbaası / İstanbul | 1953 | Şiir |
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | Yeşim Armutak | d. 1970 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | Visâlî, Şeyh İbrahim Efendi | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîm | d. 1761-62 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | Rahmi Duman | d. 1908 - ö. 20 Eylül 1985 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | MİSRİ/SEYİT/BİÇARE SEYİT, Seyit Yalçın | d. 1908 - ö. 18.12.1994 | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | BEKİR KILIÇ | d. 1908 - ö. 15.01.1992 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | HULUSÎ/YAZICI, Faik Yazıcı | d. 1917 - ö. 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | Ali Canip Yöntem | d. 1887 - ö. 26 Ekim 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | Ahmet Naim | d. 1904 - ö. 24 Nisan 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | Melahat Engüllü | d. 1950 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
11 | Oyhan Hasan Bıldırki | d. 10 Haziran 1947 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
12 | HIŞIR, Aliosman Nebioğlu | d. 1951 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
13 | Fazlullah Moral | d. 14 Mart 1876 - ö. 23 Nisan 1942 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | Mustafa Fehmi Gerçeker | d. 1868 - ö. 16 Eylül 1950 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | Sadık Vicdani Kayıkçıoğlu | d. 9 Kasım 1866 - ö. 22 Ekim 1939 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |