HALİL KARGIN

(d. 1923 / ö. 2009)
makine teknikeri
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Halil Kargın, 1923 yılında Diyarbakır’ın merkez ilçelerinden Sur’a bağlı Alevi inancına mensup Türkmen köylerinden Büyükkadı köyünde dünyaya gelmiştir. Babası, yörede Dede Garkın Ocağı’nın dedeliğini yapan ve aynı zamanda âşık ve cem zâkiri olan Süleyman Dede’dir. Halil Kargın, ilkokulu doğduğu köy olan Büyükkadı köyünde okumuştur. 1932 yılında babası Süleyman Dede’yi kaybederek çocuk yaşta babasız kalmıştır. 1939-1940 yıllarında Diyarbakır Bölge Sanat Okuluna başlamış fakat maddi imkânsızlıklardan dolayı iki yıl devam edebildiği okulu bırakmak zorunda kalmıştır. Ağabeyi Mustafa Dede’nin maddi ve manevi destekleriyle Kırıkkale Askeri Fabrikalar Grup Müdürlüğüne giderek iş müracaatında bulunmuştur. Bu müracaatı kabul edilen Halil Kargın, 1941 yılında Kırıkkale Askeri Fabrikalarından top fabrikasında iş başı yapmıştır. 1942 ile 1946 yılları arasında vatani görevini yerine getiren Halil Kargın, askerliği bittikten sonra tekrar aynı fabrikada çalışmaya devam etmiştir. 1947 yılında Dede Garkın Ocağı’ndan Hasan Dede’nin kızı Ümmi Kargın ile evlenen şairin bu evlilikten ikisi erkek, ikisi kız olmak üzere dört çocuğu olmuştur. 1956’da Orta Sanat okulunu, 1959’da meslek lisesini, 1967 yılında da işokulu Akşam Tekniker Makine bölümünü bitirmiştir. Askeri fabrikaların ve Makine Kimya Endüstrisi kurumunun muhtelif ünitelerinde makine teknikeri olarak görev yapmış, 1979 yılında kendi isteğiyle emekli olmuştur (Akın 2011: 88-89). Halil Kargın, emekli olduktan sonra İzmir Balçova’ya yerleşmiş ve yaşamının sonuna kadar da burada ikamet etmiştir (Özmen 1998: 285). Kargın, 2009 yılında yakalandığı prostat kanserine yenik düşerek vefat etmiştir (Akın 2011: 88-89).

Henüz 6-7 yaşlarındayken babası Süleyman Dede’den saz çalmayı ve deyiş söylemeyi öğrenmeye başlayan Halil Kargın, öncelikle babasının deyişlerini ve usta malı deyişleri çalıp söylemeyi öğrenmiştir. Yine babasının yanı sıra amcası Eyüp Dede’den de feyz almıştır. Emekli olduğu 1979 yılına kadar usta malı deyişleri çalıp söyleyen Halil Kargın, bu tarihten sonra Alevi-Bektaşi edebiyatına ve âşıklığa daha fazla zaman ayırarak kendi şiirlerini yazmaya başlamıştır (Akın 2011: 89).

Şiirlerini hece ölçüsüyle yazan Halil Kargın’ın gerek 11’li gerekse 8’li hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerinin bazı dörtlüklerinde ölçü hatalarıyla karşılaşmak mümkündür. Âşık, şiirlerinde yörede yetişen diğer Dede Garkın Ocağı mensubu âşıklardan farklı olarak Alevi ve Bektaşi inancına özgü konuların yanında sosyal ve beşeri konulara daha sık yer vermiştir. Bu anlamda şiirlerinde, bilhassa toplumsal sorunlara sık sık değinmeyi tercih etmiştir. Şiirlerinde sade bir dil kullanan Halil Kargın, zaman zaman yöresel ağız özelliklerine de yer vermeyi ihmal etmemiştir (Akın 2011: 89-96).

Kaynakça

Akın, Bülent (2011). Diyarbakırlı Türkmen Alevi Âşıklar. Köln: Önel Verlag.

Özmen, İsmail (1998). Alevî-Bektaşî Şiirleri Antolojisi. C. 5. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. BÜLENT AKIN
Yayın Tarihi: 03.01.2019
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DİDARİ/EFGAN DİDARİ, Ökkeş Adil Toprakd. 1865/1872? - ö. 1914Doğum YeriGörüntüle
2HAŞİM, Haşim Arıcıd. 1918 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SAİD, Kırşehirlid. 1835 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
4Ercüment Alacakaptand. 1923 - ö. 02 Mart 2001Doğum YılıGörüntüle
5Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012Doğum YılıGörüntüle
6Abbas Sayard. 21 Mart 1923 - ö. 12 Ağustos 1999Doğum YılıGörüntüle
7MERAMÎ, Nuri Kaşıkçıd. 1940 - ö. 30.05.2009Ölüm YılıGörüntüle
8Sami Erdemd. 22 Ekim 1922 - ö. 2009Ölüm YılıGörüntüle
9Hümaşah Vardard. 1920 - ö. 11 Ocak 2009Ölüm YılıGörüntüle
10ÖZDEMİR ÖZKANd. 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Fatih Erdoğand. 23 Nisan 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
12POLATOĞLU, Yusuf Polatd. 28.10.1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13REVÂNÎ, Veli Bozkurtd. 1898 - ö. 20.10.1968Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14UMMANÎ/OVACIKLI UMMANİ, Abdullahd. 1872 - ö. 1924Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÖZHANÎ, Zekeriya Özhand. 12.10.1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BEZMÎ, Çankırılıd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HÂCİBÎ, Hacı Sâlih-zâde Halîl Hâcibîd. ? - ö. 1824Madde AdıGörüntüle
18GÖYÇELİ/BEHMEN GÖYÇELİ, Behmen Göyçeli Garayevd. 1901 - ö. 13.11.1976Madde AdıGörüntüle