Madde Detay

Asıl adı Mehmed'dir. Hâmid-zâde/Câmidî-zâde sanıyla tanındı. 1251/1835 yılında Diyarbakır'da doğdu. Hâmidî-zâde müftü Abdülganî Efendi’nin oğludur. Önce babasından eğitim gördü. Diyarbakır medreselerinde okudu. Tahsilini tamamlamak için Bağdat’a gitti. Daha sonra memleketine dönerek çeşitli memuriyetlerde bulundu. Memleketinden ayrılmadı. Hattın 12 çeşidini Mehmed Şa'bân Kâmî Efendi'den öğrendi. Ali Emîrî Efendi ile "sıhriyet"leri vardır. Aynı zamanda yakın arkadaş olmuşlardır. 1315/1897 yılında vefat etti.

Dîvânçe'si varsa da kaybolmuştur. Şevket Beysanoğlu, Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları'nda üç gazelini kaydeder.

Ali Emîrî Fâzıl'ın kişiliğini över. Şiirlerini "muhayyel" ve "âteşîn" terimleri ile değerlendirir. Fâzıl, her mısrasında "ateş" bulunan "gül" redifli gazelini kaydetmesi için Ali Emîrî Efendi'ye göndermiş, o da bu gazelden 2 beyti tezkiresine kaydetmiştir.

Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. II. Ankara: San Matbaası.

Güner, Galip ve Nurhan Güner (2003). Esâmî-i Şuarâ-yı Âmid, Ali Emiri Efendi. Ankara: Anıl Matbaa.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Gazel

Çâr-sûy-ı gülşen âteş murg-ı âteş-hâra gül

Açmış âteşle dehânın subh-dem gülzâra gül

Sebt-i ünvân eyler âteş-bâr-ı kilkin Fâzılâ

Nazm-ı âteş-bâr-ı rengînin ser-i tûmâra gül

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 749.)