HİLMÎ, Kadı-zâde Mustafa Hilmî Efendi

(d. 952/1545 - ö. 977/1569)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa olan şair, Rumeli kazaskeri Kadı-zâde Efendi’nin dördüncü oğludur (Kılıç 2010: 628). Babası Bursa'da Kaplıca Medresesi'nde müderris iken 952/1545 tarihinde bu şehirde doğdu. Abdülkerîm-zâde Efendi'den mülâzım olduktan sonra kardeşi Abdurrahman Çelebi yerine İstanbul Şâh-ı Hûbân Medresesi'ne müderris olarak atandı (Kutlar Oğuz vd. 2012: 238). Çeşitli ilimlerle donanmış, irfan sahibi âlim kimseydi. Âşık Çelebi, Hilmî’nin şiir yeteneğinden bahsederken onun dördüncü çocuk olmasından yola çıkarak göğün dördüncü katına yükseltildiği bilinen Mesih’e telmihte bulunur. Ona göre; feleğin dördüncü katında oturan Mesih’in nefesiyle ölüyü dirilttiği gibi Hilmî de söz meydanında şiirlerine can vermektedir (Kılıç 2010: 628).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma‘u’n-Nezâ’ir (İnceleme - Tenkitli Metin) http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10721,edirneli-nazmi-mecmaun-nezairpdf.pdf?0 [Erişim Tarihi:15.05.2014]

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha, Müjgân Çakır ve Hanife Koncu (hzl.) (2012). Mehmed Tevfik Kâfile-i Şu'arâ. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. KADRİ HÜSNÜ YILMAZ
Yayın Tarihi: 07.06.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gerçi Mecnûn başlamış ‘ışkuñ ezel bünyâdını

Kâbil-i şâgird olan unutdurur üstâdını

 

Tâze dâg ile elifler baña sînemde yiter

Gülşenüñ añmañ baña serv ü gül ü şimşâdını

 

Sûfi câm-ı la’linüñ keyfiyyetin añlamamış

Fâsid olmışdur dimâgı bilmez agzı dadını

 

Bu harâb olmış göñül mülkini âbâd itmedüñ

Başladuñ arturmaga yir yir cefâ bünyâdını

 

Kabrüm üzre ölicek ol serv-kad kılsa güzer

Hâkden kaldursa n’ola bende-i âzâdını

 

Ol lebi şîrîni yâd itdükçe feryâd ideyin

Dehr unutsun añmasun gam kûhınuñ Ferhâd’ını

 

Bezm-i gamda mutribâ sen ne çalarsın öte tur

Hilmi’nüñ gûş eyle bir dem ney gibi feryâdını 

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma‘u’n-Nezâ’ir (İnceleme - Tenkitli Metin) http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10721,edirneli-nazmi-mecmaun-nezairpdf.pdf?0 [Erişim Tarihi:15.05.2014]. 2630)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAMDÎ, Hamdî Bey, Bursalıd. 1877 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NECÎBÂ (NECÎB), Eşref-zâde Seyyid Hacı Abdülkadir Necîb Efendid. 1703-04 - ö. 30 Ocak 1788Doğum YeriGörüntüle
3MECDÎ, Manav-zâde Mustafa Efendid. 1666-67 - ö. 1738-39Doğum YeriGörüntüle
4MEHMED, Dülger-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. Temmuz-Ağustos 1569Ölüm YılıGörüntüle
5HAZÂNÎ/ESÎRÎ, Eflatund. ? - ö. 1569Ölüm YılıGörüntüle
6CELÎLÎ, Hâmidî-zâde Abdülcelîl Efendid. 1487-88 - ö. 1569-70Ölüm YılıGörüntüle
7HÜDÂYÎ, Azîz Mahmûdd. 1541 - ö. 1628MeslekGörüntüle
8EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905MeslekGörüntüle
9DÎDÂR, Ma'den-emîni-zâde Osman Beyd. ? - ö. 1840-41MeslekGörüntüle
10BAHŞÂYİŞ ÇELEBİd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12CEVÂNÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13OSMÂN, Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MÂHİRd. ? - ö. 1843Madde AdıGörüntüle
15FÂİZ, Mustafâ, Börekçi-zâded. ? - ö. 1717-18Madde AdıGörüntüle