HUSREV, Husrev Çelebi

(d. 886/1481 - ö. 970/1561)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bursalı olan Husrev, Kadı Mehemmed Paşa adında bir zatın oğludur. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmeyen Husrev, Kanûnî devri (1494- 1566) şâirlerindendir. Tahsil gördükten sonra, Kadı Paşa vasıtasıyla Mevlevî olup, Konya Mevlevîhanesi şeyliğine atandı. Şehzâde Bayezid isyanında II. Selim'e (1470-1520) yardım etti. Kaynaklar, Kanûnî'nin Irak seferi sırasında Konya'ya uğrayarak, kendisini ziyaret ettiği, seferden dönüşünde hediyeler getirdiği, Husrev Çelebi'nin de bunların tamamını dervişlere dağıttığını bildirirler. Osmanlı Devleti'nin en güçlü devrinde makam çelebiliği yapmış olan,  Kanûnî ve II. Selim saygısını ve yakınlığını kazanan Husrev Çelebi, dergâha zengin vakıfların bağlanmasına vesile oldu. Kanûnî devrinin sonlarında vefat eden Husrev Çelebi, Konya Mevlevîhanesi'nde gömülüdür. Oğlu Ferruh Çelebi (öl. 1010 / 1601) tarafından babasının vefatına, aşağıya bir kısmı alınan güzel bir mersiye söylenmiştir.

 Husrev ü devrân-ı sırr-ı Mevlevî
 İtdi 'azm-i taht-gâh-ı ma'nevî
 Terk idüp sohbet-serâ-yı şeş-derî
 Türbe-i ceddinde oldu münzevî

Husrev Çelebi'nin kaynaklarda yer alan Farsça şiirlerinden bu dile vâkıf olduğu ve bu dilde akıcı şiirler yazabildiği görülür. Şâirin Türkçe lirik gazellerinde de, aruza ve dile hakim, akıcı bir üslûbunun olduğu, Divan şiirinin edebî sanatlarını kullanmada ustalık gösterdiği bilinmektedir.

Kaynakça

"Husrev Çelebi" (1981). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 276. 

Enver, Ali (1309). Semâ'hâne-i Edeb. İstanbul.
Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk vd. (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL & DOÇ. DR. NİLGÜN AÇIK ÖNKAŞ
Yayın Tarihi: 21.07.2014
Güncelleme Tarihi: 31.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Kıble-i rûy-ı niyâz-ı cân-ı Âdemdür gönül
Maksad-ı sahrâ-i nûr-dân-ı dü alemdür gönül

Rûy-pûş izzet olmışdur süveydâ kadrine
Rûy-i ma’nîde velî arş-ı mu’azzamdur gönül

Işbıîn-ı lutf u kahrun gûyiyâ kalbidür ol
Rifat-i taklîb-i hikmetle mükerremdür gönül

Sırr-ı her-sâhib-zamanun dest-i hall ü akdine
Vefk-ı gavsiyyet nihâde lal-i hâtemdür gönül

Def-i jengâr-ı men ü mâ eyleyelden Husrevâ
Mazhar-ı feyz-ı cemâl-i ism-i azâmdur gönül 

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 145.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÜZHET, Osman Nüzhet Efendid. ? - ö. 1 Şubat 1806Doğum YeriGörüntüle
2REFİ‘Î, Atâ-zâde Mehmedd. 1584 - ö. 1660Doğum YeriGörüntüle
3SUHÛFÎ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1737Doğum YeriGörüntüle
4TAŞKÖPRÎ-ZÂDE, Ahmed İsâmeddîn Ebülhayr Efendid. 2 Aralık 1495 - ö. 16 Nisan 1561Ölüm YılıGörüntüle
5KUDSİ, Arap-zâded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatÖlüm YılıGörüntüle
6CENÂBÎ (Harfî), Cenâbî (Ahmed) Paşad. ? - ö. 1561-62Ölüm YılıGörüntüle
7SEMÂÎ, Sultan Divanîd. 1448 - ö. 1530MeslekGörüntüle
8ENÎS, Receb Deded. ? - ö. 1734MeslekGörüntüle
9KEMÂL, Kemâl Ahmed Deded. 1526-27(?) - ö. 1601-02 veya 1615 (?)MeslekGörüntüle
10SUN'Îd. 1485/86 - ö. 1533/34Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HÂFIZ-I ACEM, Hâfız, Hâfızüddin Mehmed Efendid. ? - ö. 31 Ocak 1551Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HUSREVÎ, Husrev-zâde Mustafâd. Mart-Nisan 1534 - ö. 1591Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13YÛSUF HÂS HÂCİBd. 1019-20 ? - ö. 1069-70’ten sonra ?Madde AdıGörüntüle
14ŞÂKİR, Cerrâh Şâkir Efendid. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
15SADIKÎ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1679Madde AdıGörüntüle