MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SORSAVUŞ, Ali Rıza Öztürkd. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SEFİL ERSUN/DOST ERSUN/OZAN ERSUN/KUL ERSUN, Ersun Bağcıd. 1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NOKSANÎ, Ahmet Turan Ünald. 1917 - ö. 12.06.1993Doğum YeriGörüntüle
4ÂYET, Âyetullah Kurutluoğlud. 25.07.1892 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ŞİFAÎ/TABİBÎ, Ramazan Akçad. 1892-1893 - ö. 1955Doğum YılıGörüntüle
6Hikmet Arif Dinod. 1892 - ö. 30 Mart 1957Doğum YılıGörüntüle
7YILDIRIM, Mevlüt Yıldırımd. 1896 - ö. 04.04.1954Ölüm YılıGörüntüle
8Mahmut Şevket Özdönmezd. 13 Temmuz 1873 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Azmiye Hami Güvend. 1904 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
10SEFİL MEHMET, Mehmet Uğurd. 1932 - ö. 1999MeslekGörüntüle
11NECMETTİN KARAMANd. 29.11.1932 - ö. ?MeslekGörüntüle
12NECATİ/NECO, Necati Aksakald. 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SEFİL DURAN, Duran Bebekd. 1943 - ö. 17.01.2017Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÇELEBİ, Çelebi Karayünlüd. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BATTAL BABA, Battal Karabulutd. 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DEF’Îd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17GÂNÎ, Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1903Madde AdıGörüntüle
18SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?Madde AdıGörüntüle