MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Vitaliy Boşkovd. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2TELLİ SUNA/NECEFÎ/BACI, Suna Gölpekd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RECEB (GÖYÇELİ) EHMEDOVd. 1913 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989Doğum YılıGörüntüle
5Can Akengind. 1892 - ö. 31 Ağustos 1942Doğum YılıGörüntüle
6SADIKÎ, Ahmet (Kürdoğlu Molla Ahmet)d. 1892 - ö. 1948Doğum YılıGörüntüle
7Sait Faik Abasıyanıkd. 18 Kasım 1906 - ö. 11 Mayıs 1954Ölüm YılıGörüntüle
8Sadreddin Aynid. 15 Nisan 1878 - ö. 15 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
9MEHMED İLHAMÎd. 1901 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
10TAHSİN EYÜBOĞLUd. 18.11.1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
11YORGUNÎ, Şükrü Çelikd. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
12MEDİNE, Medine Kayapınard. 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
13MAHTUMÎ/ŞEVKÎ, Şevki Yazıcıd. 1888/1889 - ö. 1947Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BULUTOĞLU, Gültekin Bulutd. 10.04.1978 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ RIZA DAVUDİd. ? - ö. 1998Madde AdıGörüntüle
17SEYFULLAH, Seyfullah Değirmencid. 1896 - ö. 1968Madde AdıGörüntüle
18ŞENTÜRK, Şentürk İyidoğand. 10.03.1969 - ö. ?Madde AdıGörüntüle