MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BİÇARE ABİDİNd. 1860 - ö. 1936Doğum YeriGörüntüle
2HÜSEYİN, Çorumlud. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ARAP ALİ, Ali Erdugand. 07.11.1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ESNANÎ, Şevki Yılmazd. 1892 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hıfzı Tevfik Gönensayd. 1892 - ö. 13 Kasım 1949Doğum YılıGörüntüle
6Burhan Cahit Morkayad. 1892 - ö. 20 Ocak 1949Doğum YılıGörüntüle
7YILDIRIM, Mevlüt Yıldırımd. 1896 - ö. 04.04.1954Ölüm YılıGörüntüle
8Abidin Daverd. 1886 - ö. 8 Şubat 1954Ölüm YılıGörüntüle
9KEMÂLÎ, Osman Kemâlî Ozand. 1862 - ö. 08.01.1954Ölüm YılıGörüntüle
10TÜRKMENÎ, Necmi Dald. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
11AKKUŞ, Recep Akkuşd. 03.02.1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12MURAT OZANOĞLU, Durdağı Özend. 1965 - ö. 2013MeslekGörüntüle
13HATİCE, Hatice Elikd. 1935 - ö. 2000Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEYFİ, Seyfeddin Gökçed. 1885 - ö. 27.10.1969Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CEFAÎ (Çorumlu), Müslüm Koygund. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAYDARÎ, Haydar Yükseld. 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ÇERKEZOĞLU, Fuat Özdemird. 07.02.1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HATUNİ, Hatun Özberkd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle