MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMAYIL HEYDER OĞLU ELEKBEROVd. 1886 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MA'DEN/KEMÎNE, Adine Muhammedd. 1761 - ö. 1838Doğum YeriGörüntüle
3PAŞA ELİF, Elif Kamand. 1915 - ö. 31.07.2003Doğum YeriGörüntüle
4İskender Fahrettin Sertellid. 1892 - ö. 29 Mayıs 1943Doğum YılıGörüntüle
5Hikmet Arif Dinod. 1892 - ö. 30 Mart 1957Doğum YılıGörüntüle
6ÂYET, Âyetullah Kurutluoğlud. 25.07.1892 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7M. Ayaz İshaki İdillid. 23 Şubat 1878 - ö. 22 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
8Şükrü Osman Şenozand. 1875 - ö. 3 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
9İKRAMÎ (ÇERÇİ/KARACAOĞLAN), Mehmet Gündoğand. 1896 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
10MİRAT, Mirati Gazeloğlud. 10.10.1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11SÜLEYMAN SIRRI AYGÜNd. 1876 - ö. 12.04.1948MeslekGörüntüle
12SIRMA ŞAFAK KAYNAKd. 1930 - ö. ?MeslekGörüntüle
13BEYÂNÎ, Halil İbrahim Güleçd. 1938 - ö. 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GARİP, İsmail Toyd. 01.03.1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BAHATTİN, Bahattin Avcud. 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NEVRUZ BACI/NEVRUZA, Nevruz Oylumd. 1932 - ö. 10.10.1995Madde AdıGörüntüle
17ZAHİDEd. 1911 - ö. 1965Madde AdıGörüntüle
18CEYHUN, Kamandar Efendiyevd. 1929 - ö. 2000Madde AdıGörüntüle