MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AVNİ, Avni Şakrakd. 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SADAHLI/MEHEMMED SADAHLI/MEHEMMED, Mehemmed Tanrıverdioğlu Memmedovd. 1930 - ö. 26.03.2016Doğum YeriGörüntüle
3HAZANÎ, Erdoğan Bektaşd. 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Feyzullah Sacit Ülküd. 1892 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SADIKÎ, Ahmet (Kürdoğlu Molla Ahmet)d. 1892 - ö. 1948Doğum YılıGörüntüle
6Hikmet Arif Dinod. 1892 - ö. 30 Mart 1957Doğum YılıGörüntüle
7M. Ayaz İshaki İdillid. 23 Şubat 1878 - ö. 22 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
8KARABABA, Battal Karababad. 1893? - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Hüseyin Rıfat (Işıl)d. 1878 - ö. 24 Şubat 1954Ölüm YılıGörüntüle
10SEFEROV MEHEMMED HEMİD OĞLUd. 1903 - ö. 1977MeslekGörüntüle
11SITKI ALİ GARGALULUd. 1904 - ö. 1984MeslekGörüntüle
12ŞABAN AYANd. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SATILMIŞ KOCAMANd. 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEVDAÎ, Duran Eroğlud. 01.01.1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15GARİP, İsmail Toyd. 01.03.1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZÜHDÜ, Hacı Ahmetd. 1885 - ö. 1958Madde AdıGörüntüle
17GAFARGELDİ NECATd. 1961 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İSMAİLd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle