Rıza Ümit

(d. 1922 / ö. 1977)
Şair, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Erzurum'da doğdu. Sunucu Güner Ümit'in babasıdır. İlk ve ortaokulu Kars'ta okudu. 1939'da Sivas İlköğretmen Okulu'nu bitirerek yurdun çeşitli yerlerinde öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Ankara Keçiören Çizmeci İlkokulu öğretmeni iken 1970 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. 1977 yılında öldü.

Rıza Ümit, Kars Ortaokulu'nda öğrenciyken şiirleriyle Türkçe öğretmeni olan Halide Nusret Zorlutuna'nın dikkatini çekmiştir. Onun teşvik ve himayesini gören Ümit, ilk şiirlerini Yedigün, Çınaraltı, Varlık gibi dergilerde yayımlamıştır. Hece ve aruz ölçüsüyle şiirler yazmış, Yunus Emre ve Fuzuli'nin özelliklerini birleştiren bir şair olmuştur. Mistik, sıcak, derinlikli ve düşündürücü şiirlere imza atmıştır.

Şairin son dönemdeki yakın arkadaşlarından biri olan Halil Soyuer, hatıralarında Rıza Ümit'in şiir dünyası ile ilgili şu tespitleri yapar: "Rıza Ümit'in köklü bir din eğitimi ile yuğrulduğu şiirlerinden belli oluyordu. Allah sevgisini mısra mısra dile getiriyor ve bundan gurur da duyuyordu: 'Eğer bilmeyen varsa / Şayet bizi ararsa / Arayan bana yârsa / Bir seher Allah diye / Yanarken bulsun beni.' Rıza Ümit, şiirlerini aruz ve hece vezniyle yazardı. Rubai tarzının en güzel örneklerini vermişlerden biriydi. Yunus Emre'ye deli gibi vurgun olduğundan, koşma tarzındaki şiirlerinde Allah sevgisini yüceltirdi. Şiirlerinin Allah tarafından ilham yoluyla yazdırılan dizeler olduğunu söyler dururdu. Rıza Ümit, Türk musikisine de vâkıftı. Nota ve usul bilir, çok güzel de ut çalardı. Keçiören'in Ünal Sokağı'ndaki evinin bahçesinde yaz aylarında musiki günleri düzenler, Keçiören'in gençlerine Türk musikisi sevgisini aşılamaya çalışırdı. Besteleri de vardı, bestelenmiş şiirlerinden biri şuydu: 'Hâlâ yanıyor besteler en son nefesinde / Hâlâ gülüyor bahçelerin nadide hazda / Lâkin güze girmiş ne yazık gözleri yaşlı / Hicran diye bir velvele var şimdi Boğaz'da.'" (Soyuer 1982: 147-149)

Rıza Ümit, bir ömür boyu yazdığı şiirlerini Beşgen Dünya adlı bir kitapta toplamayı tasarlamışsa da bu arzusunu gerçekleştiremeden vefat etmiştir..

Kaynakça

Soyuer, Halil (1982). Anılarla Şairler Albümü I. Ankara: Ankara Basım Sanayi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 22.05.2019
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1LEBÎB, Şeyh Seyyid Mahmûd Efendid. ? - ö. 1737Doğum YeriGörüntüle
2NECMETTİN KARAMANd. 29.11.1932 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3FERYÂDÎ, Dervîş Hasan, Dervîş Hasan Efendi, Şeyh Hasan, Şeyh Hasan Babad. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Mehmet Gökkayad. 1922 - ö. 3 Kasım 1981Doğum YılıGörüntüle
5Güzide Taranoğlud. 29 Ocak 1922 - ö. 30 Aralık 2013Doğum YılıGörüntüle
6Şinasi Özdenoğlud. 30 Ağustos 1922 - ö. 12 Ocak 2019Doğum YılıGörüntüle
7Basri İmeced. 1924 - ö. 1977Ölüm YılıGörüntüle
8İbrahim Aşkî Tanıkd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Ölüm YılıGörüntüle
9MEMMEDAĞAd. 1933 - ö. 1977Ölüm YılıGörüntüle
10ENÎSÎ, Yol Kulu Beg Şamlud. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11Sait Faik Abasıyanıkd. 18 Kasım 1906 - ö. 11 Mayıs 1954MeslekGörüntüle
12Yılmaz Uçard. 20 Ekim 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Sinan Yağmurd. 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Arzu Bahard. 22 Mayıs 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Emin Alperd. 02 Mart 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MEHMED RIZA MİRZAYİd. 1970 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Turgut Yükseld. 22 Haziran 1967 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18RIZÂ, Ali Rızâ Efendi, Bursalıd. 1816 - ö. 1905Madde AdıGörüntüle