SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Doğum YeriGörüntüle
2İSKÂNÎ, Kazım Çuhadard. 1927 - ö. 1976Doğum YeriGörüntüle
3SADIK/SADIK BABA, Sadık Doğanayd. 1933 - ö. 23.01.1979Doğum YeriGörüntüle
4Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968Doğum YılıGörüntüle
5Esat Mahmut Karakurtd. 1902 - ö. 15 Temmuz 1977Doğum YılıGörüntüle
6SANATÎ, Abdurrahman Dursund. 1902 - ö. 1975Doğum YılıGörüntüle
7ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
8Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Ölüm YılıGörüntüle
9DEMLÎ/DELİ MOLLA, Hasan Coşkund. 1887 - ö. 20.01.1965Ölüm YılıGörüntüle
10YURDUSAR, Hüseyin Sarıateşd. 05.08.1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
11NURBERDİd. 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
12MEYİTTÎ/SIRRİ, Süleyman Özdolapd. 1894 - ö. 1963MeslekGörüntüle
13EYÜP, Eyüp Deded. 1860\'lar - ö. 1934Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RİNDÎ/KARAŞEMS, Ahmet Günerend. 1908 - ö. 20.12.1960Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAMİT, Hamit Şekerd. 1927 - ö. 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16EMİN KÖSESİ YAHYA, Yahya Efendid. 1487 - ö. 1560Madde AdıGörüntüle
17HALİM BABAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ZÂTÎ, Zâtî-i Hallâcd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle