SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AHMET, Ahmet Aktaşd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MUSTAFA KOÇAK/MUSTAFA, Mustafa Sancard. 1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3DERMANÎ, Ahmet Bitekerd. 01.03.1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HALİL/SOYLU HALİL, Halil Soylud. 1902 - ö. 01.02.1986Doğum YılıGörüntüle
5Kemal Edip Kürkçüoğlud. 1902 - ö. 14 Nisan 1977Doğum YılıGörüntüle
6Orhan Şaik Gökyayd. 16 Temmuz 1902 - ö. 2 Aralık 1994Doğum YılıGörüntüle
7İSMAİL COŞARd. 1903 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
8ZAHİDEd. 1911 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
9ETHEM, İbrahim Ethem Arıkand. 1892 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
10MAHMUT, Mahmut Cihangirîd. 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MÜSLİM SEYRANÎ/MÜSLİM SEYRAN, Müslim Kumrud. 1938 - ö. 25.02.2009MeslekGörüntüle
12PERDAHÎ, Osmand. 1868 - ö. 1948MeslekGörüntüle
13BATTAL, Battal Dalkılıçd. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ELİBOL/İSMAİL, İsmail Elibold. 08.04.1930 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜSEYİN ŞENGÜLd. 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂRİF, Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1762/1763Madde AdıGörüntüle
17FÂ’İZ, Es'ad-zâde Seyyid Abdurrahim Fâ'iz Efendid. ? - ö. 29 Ocak 1726Madde AdıGörüntüle
18Abuzer Akbıyıkd. 11 Aralık 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle