SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1OZAN GÜLŞAN, Mustafa Gülşand. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MÜMİN, Zilelid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Öner Yağcıd. 01 Nisan 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Esat Mahmut Karakurtd. 1902 - ö. 15 Temmuz 1977Doğum YılıGörüntüle
5SANATÎ, Abdurrahman Dursund. 1902 - ö. 1975Doğum YılıGörüntüle
6VELİ MEMMEDOVd. 1902 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Refik Halit Karayd. 15 Mart 1888 - ö. 18 Temmuz 1965Ölüm YılıGörüntüle
8ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
9ZAHİDEd. 1911 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
10MUSA, Musa Kayad. 1973 - ö. ?MeslekGörüntüle
11KEMAL DEVRANÎ, Kemal Arpaçayd. 01.12.1939 - ö. ?MeslekGörüntüle
12KUL MEHMET/SEFAÎ, Mehmet Acetd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
13HADİYE SARId. 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DERTLİ DİVANİ, Veli Aykutd. 15.01.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞAHAP/ŞAHABENDE/YASİN MAKSUDî/MAKSUDî/FANî, Şahap Karamand. 09.04.1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Rif'at, Rif'atî-zâde Mustafa Efendid. ? - ö. 1784-85Madde AdıGörüntüle
17MEHMED, Mehmed Efendi b. İbrâhîm Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ŞETVÂN, Ahmed Şetvân Efendid. ? - ö. 1882Madde AdıGörüntüle