Madde Detay

Mustafa Feyzullahânî, 1340/1961 yılında Hemedan vilayetinin Kebudraheng ilçesinde dünyaya gelmiştir. Herhangi bir resmî eğitimden geçmediği için okuryazarlığı bulunmamakla birlikte, güçlü hafızası ve sözlü kültür ortamında edindiği bilgi birikimi sayesinde âşıklık geleneği içerisinde önemli bir konuma ulaşmıştır. Âşık Mustafa’nın sanatı aile içinde de devam etmekte, oğlu Âşık Rıza Feyzullahânî, bu mesleği sürdüren ikinci kuşak temsilci olarak öne çıkmaktadır.

Sanat hayatına 1365/1986 yılında adım atan Âşık Mustafa, ilk sahne deneyimini bir toyda tef çalarak yaşamıştır. Zaman içinde tefin yanı sıra tar ve davul çalmayı da öğrenmiş, böylece geleneksel müzik icrasında çok yönlü bir icracı kimliği kazanmıştır. Usta-çırak silsilesini esas alan bir anlayışla hareket eden âşık, Âşık Heyder’i ustası kabul etmekte ve ondan birçok halk hikâyesi ile şiir meşk ettiğini belirtmektedir. Çıraklık geleneğini sürdürerek oğlu Âşık Rıza’yı da aynı yöntemle yetiştirmiş olması, geleneğin kuşaktan kuşağa aktarımındaki sürekliliği göstermesi bakımından dikkat çekicidir.

Âşık Mustafa, yalnızca toylarda değil, sünnet törenleri, dost meclisleri ve resmî programlar gibi farklı sosyal bağlamlarda da icralarda bulunmaktadır. Çoğu zaman oğlu ile sahne almakta, kendisi tef, Âşık Rıza tar, Ramazan Leşkerî ise balaban çalmaktadır. Gençlik yıllarında birkaç sene Âşık Sohbet ile toy programlarına katılmış, ardından yaklaşık yirmi yıl boyunca ustası Âşık Heyder’le birlikte sahne almıştır. Bu uzun süreli ortak icralar hem mesleki formasyonunun güçlenmesine hem de repertuvarının zenginleşmesine katkı sağlamıştır.

Âşık Mustafa’nın tam hâkim olduğu halk hikâyeleri arasında Garip ile Şahsenem, Memmed Beycan Sövdeger, Şah İsmail ve Tufarganlı Abbas ile Gülgez yer almaktadır. Bunun yanında Gergerli Memmed, Heste Kasım, Kerem ile Aslı, Şirin ile Birçek ve Tilim Han hikâyelerinin bazı manzum bölümlerini de bilmekte ve icralarında seslendirmektedir.

Müzikal açıdan bakıldığında, kullandığı makamların oldukça geniş bir yelpazeye sahip olduğu görülmektedir. Bilinen âşık havaları arasında Bütün Şikeste, Çerrah, Dübeytî, Geraylı, Heşterî, Kebudraheng, Kesme Geraylı, Koba, Nim Koba, Köroğlu, Maran, Mihreban, Rudbar, Tahir Mirza, Yanık Kerem, Yarım Şikeste/Mulam Şikeste, Yorgun Kerem ve Zergerî bulunmaktadır.

Âşık Mustafa ile oğlu Âşık Rıza Feyzullahânî, icralarını kayıt altına alarak bölgesel müzik kültürünün korunmasına katkıda bulunmuşlardır. İsteriyo Ahmedî Müzikevi tarafından yayımlanan kaset ve CD çalışmalarında, özellikle hikâye türküleri başta olmak üzere geleneksel halk müziğine ait pek çok örnek yer almaktadır.