YUSUF DEDE

TEİS'in tamamlayıcı çalışması olan Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü (TEES) erişime açılmıştır. https://tees.yesevi.edu.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

YUSUF DEDE

(d. ?/1834 - ö. ?/1904-1905)

tekke şairi

(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

ISBN: 978-9944-237-86-4

Yusuf Dede’nin hayatı hakkında geniş bir bilgi yoktur. Hilmî Yücebaş’ın Tekirdağlı Şairler adlı eserinde belirtildiğine göre Yusuf Dede, 19. asrın ikinci yarısında yaşamış Bektaşi şairlerinden olup 1834’te Tekirdağ’da doğmuş, Cemalî Baba ile aynı yıllarda yaşamış ve çok güzel şiirler yazmış olup 80 yaşında Tekirdağ’da tahminen 1904/1905 tarihinde vefat etmiştir (Oy 1995: 365). Aynı eserde iki nefesi verilmektedir. Şair her iki şiirinde de Yusuf Dede mahlasını kullanmıştır.

Kaynakça

Ergun, Sadettin Nüzhet (1956). Bektaşi Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri. İstanbul: yyy.

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Şairleri ve Nefesleri. İstanbul: Naci Kasım İstanbul Maarif Kitaphanesi ve Matbaası.

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. İstanbul: Kaya Matbaacılık.

Yücebaş, Hilmî (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

“Yusuf Dede, Tekirdağlı” (1998). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Dergâh Yay. 619.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. EMİNE ÇAKIR

Yayın Tarihi: 30.11.2014

Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Nefes

Tâ bezm-i ezelden var imanımız

Dergâhına senin Şah Seyyid Ali

Horasan erisin yok gümanımız

Dergâhına senin Şah Seyyid Ali

Rivayet eyledi Hazret-i Resûl

Hayderî yanında ola hep usul

Seni isteyenler eylesün duhul

Dergâhına senin Şah Seyyid Ali

Olisersin dedi kırklara Sertac

Rumelin küffarı lütfuna muhtaç

Yüz sürüb gelenler buldular ilaç

Dergâhına senin Şah Seyyid Ali

Dîn-i Muhammed-i eyledin ızhâr

Heybetinden dağlar tireşir her bâr

Derviş muhiblerin verdiler ikrar

Dergâhına senin Şah Seyyid Ali

Yusuf Dede’m eder keşf oldu merâm

Sırr-ı hakikati gösterdi Huda’m

Sürülür erkân-ı on iki imam

Dergâhına senin Şah Seyyid Ali

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Şairleri ve Nefesleri. İstanbul: Naci Kasım İstanbul Maarif Kitaphanesi ve Matbaası. 656-657.

Nefes

Arzumanım güzel şaha

Gidem dedim gidemedim

Ham insanı yola talip

Edem dedim edemedim

Tarikat imiş küllisi

Tasdikten imiş gelmesi

Her biri bir dağ elması

Yudam dedim yudamadım

Bizim ile ceme geldi

Edebi, erkânı gördü

Yular değil, zincir kırdı

Yedem dedim, yedemedim

Dağıldı, dağlara düştü

Erkânı gördü aklı şaştı

Bizim ile ceme düştü

Görem dedim göremedim

Yusuf Dede’m geldim şunda

Kazancın isterler anda

Meşayıh kulunca ben de

Gidem dedim gidemedim

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. İstanbul: Kaya Matbaacılık. 366.

İlişkili Maddeler

Sn.	Madde Adı	D.Tarihi / Ö.Tarihi	Benzerlik	İncele
1	REMZÎ, Osman Remzî Efendi	d. ? - ö. 1724-25	Doğum Yeri	Görüntüle
2	SUBHÎ, Subhî Ahmed Efendi	d. ? - ö. 1696-97	Doğum Yeri	Görüntüle
3	RİF'AT, Hacı Memiş-zâde	d. 1844 - ö. 1912	Doğum Yeri	Görüntüle
4	VÂFÎ, Osman Vâfî Efendi	d. 1834-35 - ö. 1890-91	Doğum Yılı	Görüntüle
5	KOLAĞASI ALİ RIZÂ EFENDİ	d. 1834-35 (?) - ö. 28 Haziran 1919	Doğum Yılı	Görüntüle
6	CÂZİB, Surreemîni-zâde Halîl Câzib	d. 1834 - ö. ?	Doğum Yılı	Görüntüle
7	VÂFÎ, Osman Vâfî Efendi	d. 1834-35 - ö. 1890-91	Ölüm Yılı	Görüntüle
8	KOLAĞASI ALİ RIZÂ EFENDİ	d. 1834-35 (?) - ö. 28 Haziran 1919	Ölüm Yılı	Görüntüle
9	CÂZİB, Surreemîni-zâde Halîl Câzib	d. 1834 - ö. ?	Ölüm Yılı	Görüntüle
10	VÂFÎ, Osman Vâfî Efendi	d. 1834-35 - ö. 1890-91	Alan/Yüzyıl/Saha	Görüntüle
11	KOLAĞASI ALİ RIZÂ EFENDİ	d. 1834-35 (?) - ö. 28 Haziran 1919	Alan/Yüzyıl/Saha	Görüntüle
12	CÂZİB, Surreemîni-zâde Halîl Câzib	d. 1834 - ö. ?	Alan/Yüzyıl/Saha	Görüntüle
13	VÂFÎ, Osman Vâfî Efendi	d. 1834-35 - ö. 1890-91	Madde Adı	Görüntüle
14	KOLAĞASI ALİ RIZÂ EFENDİ	d. 1834-35 (?) - ö. 28 Haziran 1919	Madde Adı	Görüntüle
15	CÂZİB, Surreemîni-zâde Halîl Câzib	d. 1834 - ö. ?	Madde Adı	Görüntüle