İSMÂİL HAKKI, Baban-zâde, Bağdatlı

(d. 1876/1293 - ö. 1913/1331)
divan şairi ve nasir
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1293/1876 yılında Bağdat'ta doğdu. Son devrin tanınmış ilim ve idare adamlarından Bağdat'a bağlı Süleymaniye Sancağı'nın Kürt eşrafından, Baban ailesi torunlarından Baban-zâde Mustafa Zihnî Paşa'nın oğlu, Baban-zâde Ahmed Na'îm ve Prof. Dr. Şükrü Baban'ın kardeşidir. Baban-zâde sanıyla tanındı. Galatasaray Sultânîsi'ni bitirdikten sonra Mülkiye Mektebi'nde okudu. Hukuk Mektebi'nden de diploma aldı. Özellikle dış siyasetle ilgili yazıları İkdâm ve daha sonra Tanîn gazetelerinde yayımlandı. Tanîn gazetesinin siyasi muharriri idi. Meşrutiyetle birlikte siyasete atıldı. 1326/1908 yılında Bağdat mebusu seçildi. Meclisteki ateşli konuşmalarıyla tanındı. 1328/1910 yılında Maarif Nâzırı oldu. Hukuk ve Mülkiye mekteplerinde anayasa hukuku dersleri verdi. İstanbul'da 1331/1913 yılında mektepte görevi başındayken vefat etti. Bâyezid Câmii avlusuna defnedildi. Vefatı Osmanlı siyasi dünyasında pek büyük yankılar yapmış ve üzüntüler uyandırmıştır.

Eserleri şunlardır:

1. Bismark'ın Hayât-ı Husûsî ve Siyâsîsi: İstanbul'da 1316/1898 senesinde 376 sayfa olarak basılan bu eser Ali Reşâd Bey ile birlikte hazırlanmıştır.

2. Dreyfüs Meselesi ve Esbâb-ı Hafiyyesi: Ali Reşâd Bey ile birlikte hazırladığı bu eser 428 sayfa olarak 1315/1897 yılında İstanbul'da basılmıştır.

3. Hukûk-ı Esâsiyye: 1325/1909 yılında 672 sayfa olarak İstanbul'da basılmıştır.

4. Irak Mektubları: Bir Irak seyahati sırasında yazdığı Osmanlı idari teşkilatının ıslahına dair makaleleri özellikle dış basında dikkati çekmişti. Sonra bunları Irak Mektupları adıyla bir araya getirerek İstanbul'da 247 sayfa hâlinde 1329/1913 yılında yayımladı.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. II. İstanbul.

Gövsa, İbrahim Alaeddin (1945). Türk Meşhurları Ansiklopedisi. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 27.08.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂLEMÎ DEDEd. ? - ö. 1611Doğum YeriGörüntüle
2BAHÂYÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ZİHNÎ, Abdüddelîld. 1551/1552 - ö. 1614/1615Doğum YeriGörüntüle
4Ziya Gökalpd. 23 Mart 1876 - ö. 25 Ekim 1924Doğum YılıGörüntüle
5Ahmet Şuayipd. 1876 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
6Ozansoy, Faik Alid. 1876 - ö. 1 Ekim 1950Doğum YılıGörüntüle
7İsmail Hakkı Paşad. 1839-40 - ö. 18 Ocak 1913Ölüm YılıGörüntüle
8Ali Nusretd. 23 Mart 1872 - ö. 13 Şubat 1913Ölüm YılıGörüntüle
9MOLLA SAİDULLAd. 1840 - ö. 1913Ölüm YılıGörüntüle
10GAZİZADE/MOLLA BOZO, Mehmet Alid. 1883 - ö. 1947MeslekGörüntüle
11HASBÎ, Helvacı-zâde Hasbî Muharrem Efendid. 1862 - ö. 1912MeslekGörüntüle
12BÂDÎ, Ahmedd. 1839 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ŞEVKÎd. ? - ö. 19 yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUHTÂR, Halîl Paşa-zâde Vâhidü'l-ayn Ahmed Muhtâr Beyd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAYRÎ, Mehmed Hayrullahd. 1860? - ö. 1910Madde AdıGörüntüle
16HESTE, Abdulla Ahun Şerîf Ahun Oğlud. 1854 - ö. 1907Madde AdıGörüntüle
17NÂZIM/HÜSNÎ, Hüseyin Nâzım Efendi, İstanbullud. 1828 - ö. 1881?Madde AdıGörüntüle