AZİZ TOPRAK

(d. 1873 / ö. 1946)
?
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Aziz Toprak olan âşık, şiirlerinde Aziz Toprak mahlasını kullanır. 1873'te Sivas'ın Divriği ilçesine bağlı Çamşıhı yöresi köylerinden Balova'da dünyaya gelir. Dedesi Balo Ağa, aynı zamanda Balova köyünün kurucularındandır. Babası Haydar Bey, annesi Sultan Hanım'dır. Sultan Hanım, Kangal'ın İğdeli köyündendir. Aziz'in Süleyman adında bir de kardeşi vardır. Çocukluğu sıkıntılar içerisinde geçer. Okuma imkânı bulamamıştır. Askerliğini Yemen'de yedi yıl yapar. Memleketine gazi olarak döner, zira bir gözünü kaybeder. Çevresinde "Kör Aziz" diye de bilinir. Başından iki evlilik geçer. İlk evliliğini Çamoağa köyünden Tamiş Hanım ile gerçekleştirir. İkinci evliliğini ise Baloağalı Süleyman Ağa'nın kızı Gülbahar Hanım ile yapar. Evliliklerinden Haydar, Beset, Mustafa, Süleyman, Hatun, Şerey ve Rabia adlarında yedi çocuğu dünyaya gelir. Hayatı boyunca Çamşıhı çevresinden pek dışarı çıkmayarak dedelik yapmıştır. Çok sayıda cem yönetmiştir. 1946'da Balova köyünde vefat eden Aziz Toprak'ın mezarı Balova köyü eski mezarlığındadır (Kaya 2002: 56; Kaya 2009: 384).

Aziz Toprak'ın edebî kişiliğiyle ilgili çok fazla yorum yapmak mümkün değildir, zira bugün elimizde "Hey Erenler" isimli şiirinin dışında başka şiiri yoktur. Yöredeki sözlü kaynaklardan alınan bilgilere göre iyi derecede saz çalabilen ve pek çok usta malı şiiri ezbere bilen bir âşıktır. Çok sayıda heceli şiiri olduğu ve nazım birimi olarak genellikle dörtlükleri tercih ettiği söylenir, ancak "Hey Erenler", divani nazım şekliyle beyit nazım birimiyle üretilmiştir. Şiirlerinde genellikle Alevi-Bektaşi inanç sistemiyle paralel konuları işlediği de söylenir (Kaya 2002: 56; Kaya 2009: 384).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2002). Çamşık Ozanları. Ankara: Çamşık Hüseyin Abdal Derneği Yay.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C. I. Sivas: Önder Matbaacılık.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEYH HAMİT, Hamit Cantaşd. 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SALİH, Salih Çelikd. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÇINARCAN, Abidin Çınard. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ali Kâmi Akyüzd. 1873 - ö. 11 Mart 1945Doğum YılıGörüntüle
5Mahmut Şevket Özdönmezd. 13 Temmuz 1873 - ö. 1954Doğum YılıGörüntüle
6AVNÎ, Avni Konukd. 1873 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7AHMED CELALEDDİN DEDE, Ahmet Celalettin Baykarad. 1853 - ö. 1946Ölüm YılıGörüntüle
8İshak Refet Işıtmand. 1891 - ö. 17 Ekim 1946Ölüm YılıGörüntüle
9HAVVA BACId. 1906? - ö. 1946\'dan sonraÖlüm YılıGörüntüle
10NECMİYE BACId. 1890 (?) - ö. 1946\\\'dan sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SÂKİNE HATUN, Sakine Bacıd. 1840 - ö. 1935?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SEYİT ALİ, Seyit Ali Atmacad. 1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13GERMÎ BEYd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14SIRRÎ, İbrâhim Sırrî Efendid. ? - ö. 1699Madde AdıGörüntüle
15MEYLÎ, Meylî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle