SAFDERÎ, Salih

(d. 1265/1849 - ö. 1330/1914)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Salih’tir. H.1265/M.1849 yılında Konya’da doğdu. Konyalı Âşık Rıza’nın kardeşidir. Konya’da attarlık yaparak geçimini sağladı. H.1330/M.1914 yılında Konya’da vefat etti (Gazimihal 1947: 51). Ölüm tarihini Ergun ve Uğur H.1317/M.1899 olarak vermektedir (2002: 169).

 Safderî, şiirlerinde heceyle birlikte aruz veznini kullandı. Âşık tarzı Türk şiirinin özellikle koşma, destan, divan türlerinde eser verdi. Tasavvufi şiirler söyledi. Saz çalardı. Bu sebeple Konya’nın saz ve söz meclislerinde yer aldı (Gazimihal 1947: 51). Mevlevi tarikatına mensuptu. Kabri Konya’da Mevlana Türbesi’nin yakınındaki Üçler Mezarlığı’ndadır (Yakıcı 1994: 197). Safderî hakkında bilgi veren en eski yazılı kaynak Sadettin Nüzhet (Ergun) ve Mehmet Ferit (Uğur) imzasıyla 1926 yılında yayımlanan Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyatı adlı eserdir. Safderî’nin hayatı ve şiirlerine yer veren diğer önemli eser ise Mahmut Ragıp Gazimihal’in 1947 yılında yayımladığı Konya’da Musıki adlı eseridir. 

Kaynakça

Ergun, S. Nüzhet, M. Ferit Uğur (2002). Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyatı. hzl. Hüseyin Ayan. Konya: T.C. Konya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay.

Gazimihal, Mahmut Ragıb (1947). Konya’da Musiki. Ankara: Halkevleri Yay.

Yakıcı, Ali (1994). “Başlangıcından 20. Yüzyıla kadar Konya’da Âşıklık Geleneği”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi/GEFAD, Bahar. 177-204.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ALİ YAKICI
Yayın Tarihi: 06.04.2015
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Seçilmez cemalin ağ âlemden

 Sevdiğim dilrubâ göz kamaştır,

 Esse sabâ yeli canan elinden  

 Dokunur zülfüne tel dolaştırır  


Değmesin gîsuna yed-i bîgâne

Olmasın ber-aks râh-ı revâne 

Erişirse telgırafın cihana

Korkarım rakîbe söz ulaştırır

 

Sergüzeştin beyan eden ekseri

Gel tele duyurma hublar serveri

Şirin için Ferhad olan Safderî

Melâmet kisvesin aralaştırır

Ergun, S. Nüzhet-M. Ferit Uğur (2002). Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyatı. hzl. Hüseyin Ayan. Konya: T.C. Konya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay. 169.

 

Koşma

Yek nazarda serim sevdaya saldın

Çeşm-i mestin süzüp ahular gibi

Cemalin gösterip aklımı aldın

Virana düşürdün baygular gibi

 

Pembe ten sim beden huri menendim

Rahim eyle halime şah levendim

Bir başka güzel de benim efendim

Görmedim sendeki Hindular gibi 

 

Sevdiğim emsalin görmemiş ceddim

Seni vasfeylemek benim ne haddim 

Lam elif misali büküldü kadim 

Vechinde kıvırcık gîsular gibi

 

Safderî öpmüştür benli yanağın

Rub-ı meskunda yok deng-i yanağın

Güle şebih midir rengi yanağın

Bülbülü mest eder hoş bûlar gibi

Ergun, S. Nüzhet-M. Ferit Uğur (2002). Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyatı. hzl. Hüseyin Ayan. Konya: T.C. Konya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay. 169-170.

Divan

İlm-i zahir ders-i tahfif oldu anı da koduk 

İlm-i batın dersini bulduk Maani’de koduk

 

Bir sıfatta levh-i rahman-ı ledunniden ezel 

Li maallah sırrını Seb’al-mesani’de koduk 

 

On sekiz bin âlemin vefkından âgâh olmağa

Sırrımız şehrin Yemen Veysel Karani’de koduk 

 

Seyf-i nusretle girip meydan-ı aşkullaha biz 

Şanımız Rüstem cihan-ı Kahramanı da koduk

 

Safderî sen de ara her dem rızaullahı kim 

Hazret-i Hakkın rızasın Len terani’de koduk

Ergun, S. Nüzhet-M. Ferit Uğur (2002). Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyatı. hzl. Hüseyin Ayan. Konya: T.C. Konya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay. 170.

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEVRÎ, Konyalıd. 1820 - ö. 1894/1895?Doğum YeriGörüntüle
2Erdal Güvend. 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HÂFIZ/İBÂDÎ, Enderunlu İbâdî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SELİMd. 1849 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
5(DELİ) MUSTAFA REMZÎd. 1849 - ö. 1919Doğum YılıGörüntüle
6DERTLİ GULAM, Abidind. 1849 - ö. 1889Doğum YılıGörüntüle
7KURBANÎ, Sivaslıd. 1873 - ö. 1914Ölüm YılıGörüntüle
8HÜDAÎ, Hüseyind. 1855-1860? - ö. 1914-1917?Ölüm YılıGörüntüle
9CEMÎL, Köprülü-zâde Mahmûd Cemîl Beyd. 1834 - ö. 1914Ölüm YılıGörüntüle
10ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881MeslekGörüntüle
11FÂNÎ, Fânî Çelebid. 1543 ? - ö. 1601\\\'den sonraMeslekGörüntüle
12ŞEYHÎ, Yûsuf Sinâneddînd. ? - ö. 1431 ?MeslekGörüntüle
13BEYOĞLU, Hezarîd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ENVERÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İDRAKÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16YAHŞÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17RUHANİ, Mustafa Temeld. 1931 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HÜSEYNÎ AVŞARd. 1972 - ö. ?Madde AdıGörüntüle