SANDRO KAVRELİŞVİLİ

(d. 1880 / ö. 1971)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Âşık Sandro Kavrelişvili, 1880 yılında Gürcistan'ın Ahalkelek (Akhalkalaki) ili, Koteliye köyünde, orta halli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Doğup büyüdüğü Koteliya köyü âşık meclislerinin en fazla düzenlendiği ve çok sayıda saz ve söz ustasının olduğu bir köydür. Bu muhit içerisinde geleneksel eğitim içerisinde yetişmiştir. Okur yazarlığı vardır ancak örgün eğitim almamıştır. Ömrünün son yıllarını Tiflis ve Rustavi şehirlerinde geçirmiş ve 1971'de vefat etmiştir.

Âşık Sandro, kendisine üstat olarak çağdaşı ve hemşerisi Sefil Lado'yu seçmiştir. Genç yaşlarda şiirler yazmaya ve âşık meclislerinde, sohbetlerde saz çalıp türkü söylemeye başladığı bilinmektedir (Hacılar 2007: 34). Ancak Bolşevik ihtilalinden öncesine ait şiirlerine rastlanılamamıştır. Asıl şöhretini 1936 yılında düzenlenen folklor festivalinde okuduğu "olsun" redifli şiiriyle kazanmıştır. Şiirlerinde "Bolşevizm, parti ideolojisi, halkların manevi birliği, dostluk, kardeşlik" gibi konuları işlemiştir. Bununla birlikte güzelleme türünde aşk konulu şiirleri de vardır. Türkçe, Gürcüce, Ermenice ve Rusça şiirler yazdığı bilinmektedir. Bazen bu dört dili bir şiir içinde kullanmıştır. Şota Rustaveli'ye karşı büyük bir hayranlık beslediği ""İki dilinen söz yazdım/ Üçüncü Türkçe yazaram/ Men unutmam Rustaveli/ Ne geder ki sağ gezerem" dörtlüğüyle de sabittir. Bölgede bilinen âşık makam/ havalarını başarıyla icra ettiği, Âşık Şenlik'in kurduğu meclislere katıldığı ve hatta Âşık Şenlik'ten icazet aldığı rivayet edilmektedir. Şiirlerinde Azerbaycan Türkçesi veya Terekeme Türkçesi ağız özellikleri bulunmaktadır. Akrabası olan Roin Kavrelişvili'nin dediğine göre kendisinden pek fazla şiir kalmamıştır. Zira, şiirlerini topladığı defter ve münferit sayfalar gelini tarafından, bir işe yaramaz düşüncesiyle yakılmıştır (Altınkaynak 2014).

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşıq - Şairleri. Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü.

Roin Kavrelişvili, 1971 doğumlu, akademisyen, [Erdoğan Altınkaynak tarafından yapılan 17 Temmuz 2014 tarihli görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 20.11.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridzed. 1907 - ö. 1987Doğum YeriGörüntüle
2HINDI MEMMEDd. 1895? - ö. 1968Doğum YeriGörüntüle
3ZİYYEDİN HÜSEYN OĞLU İSMAYILOVd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HULKÎd. 1880 - ö. 1961Doğum YılıGörüntüle
5Kazım Özalpd. 1880 - ö. 6 Haziran 1967Doğum YılıGörüntüle
6ZEKERRİYE HACIOĞLU SÜLEYMANOVd. 1880 - ö. 1942Doğum YılıGörüntüle
7NALBANT İSHAK/İSHAK KEMALÎ, İshak Kemali Nalbantd. 1912 - ö. 01.04.1971Ölüm YılıGörüntüle
8DİLER, Mehmet Dilerd. 1904 - ö. 09.01.1971Ölüm YılıGörüntüle
9Müfide Ferit Tekd. 29 Nisan 1892 - ö. 24 Mart 1971Ölüm YılıGörüntüle
10SEFİL AHMET, Ahmet Bakid. 1937 - ö. 09.01.1996MeslekGörüntüle
11ŞENOL MURATOĞLU, Şenay Yıldızd. 20.09.1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
12AHMET RAHİMİd. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridzed. 1907 - ö. 1987Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EHMED SADAHLId. 1931 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HINDI MEMMEDd. 1895? - ö. 1968Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞARBAT FATALİ CENNETALİd. 1930 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ELVANÎ, Ali Yıldızd. 1927 - ö. 1976Madde AdıGörüntüle
18DURSUN, Dursun Doğanayd. 1937 - ö. ?Madde AdıGörüntüle