Madde Detay

Abbas Kulamî, 1316/1937 yılında Hemedan vilayetine bağlı Melayer ilçesinin Tecer köyünde doğmuştur. Onun sanatı, sadece kendi bireysel icrasıyla sınırlı kalmamış, ailesi üzerinde de kalıcı bir tesir bırakmıştır. Dolayısıyla âşığın çocukları da bu gelenekten beslenmiş ve müzik icrası alanında faal olmuşlardır. Oğullarından Ferşad Kulamî çöğür, balaban, zurna ve dümbek; Huşeng Kulamî keman; Hamid Kulamî ise dümbek çalmaktadır. Özellikle Ferşad Kulamî’nin, babasından meşk ettiği bu sanatı günümüzde de sürdürmesi dikkat çekicidir.

Gençlik dönemlerinde din adamı olma ideali taşıyan Abbas Kulamî, ekonomik yetersizlikler sebebiyle bu arzusunu gerçekleştirememiştir. Onun âşıklık yoluna girmesinde yakın çevresinin rolü belirleyici olmuştur. Güzel sesinden etkilenen arkadaşları, ustası Âşık Ekber’den bir çöğür temin ederek kendisine hediye etmiş ve bu jest, Abbas Kulamî’nin âşıklık serüveninde dönüm noktası olmuştur. Zamanla saz çalmayı öğrenen sanatçı, bu sanatla içli dışlı olarak ustalık seviyesine ulaşmıştır. Geleneksel usta-çırak öğretim modeli içinde yetişen Abbas Kulamî, Kerdehor köyünden Âşık Ekber’in çırağı olarak sanatını ilerletmiştir. Okuryazar olması, ustasından dinlediği halk hikâyeleri ile hikâye türkülerini defterlerine kaydedebilmesine imkân tanımış, böylece âşıklık geleneğinin yazılı aktarımına da katkıda bulunmuştur.

Abbas Kulamî’nin yalnızca bir icracı değil, aynı zamanda öğretici bir sanatkâr olduğu anlaşılmaktadır. Hem oğlu Ferşad Kulamî’ye hem de günümüzde Hemedan sahasında icracı olarak tanınan Âşık Kurban Feramerzî ve Âşık Hüseyin Şahkendili’ye bu sanatı öğretmiş olması, geleneğin usta-çırak zinciri içinde kesintisiz devamına hizmet etmiştir. 1395/2016 yılında, yetmiş dokuz yaşındayken hayatını kaybeden sanatçı, ömrü boyunca yalnızca âşıklık mesleğiyle uğraşmıştır.

Sanatsal faaliyetlerini büyük ölçüde toplumsal ve kültürel ortamlarda sürdüren Abbas Kulamî, doğum kutlamaları, sünnet merasimleri, dost meclisleri, dinî ve resmî törenlerin yanı sıra toy gibi ritüel ağırlıklı toplantılarda da icralar yapmıştır. Bu icraların önemli bir kısmını, yaklaşık altmış yıl boyunca yakın dostu Âşık Ahmet Camibozorgî ile gerçekleştirmiştir. Ayrıca Hemedan’da ve çevre bölgelerdeki müzikevlerinde, hikâye ve türkülere dayalı yaklaşık dört yüz kasetlik bir arşiv bırakmıştır ki bu durum, onun sanatsal üretiminin hem derinliğini hem de yaygınlığını ortaya koymaktadır.

Kur’an Kerim konusundaki birikimi (Kur’an-ı Kerim’in büyük bölümünü hıfzetmişti) onun dinî meselelere duyarlılığını artırmış, bu hassasiyet şiirlerine de yansımıştır. Nitekim dinî içerikli temaların, şiirlerinde belirgin bir yer tuttuğu görülmektedir.

Hemedan sahasında halk hikâyesi yazıcıları arasında en yetkin isimlerden biri kabul edilen Âşık Abbas’ın, kendi kaleminden çıkmış şu hikâyeleri bulunmaktadır: Hösrü ile Senem, Kurban ile Mehnaz, Muhammed Hesen Han, Selim ile Şems. Bunlara ek olarak pek çok usta malı hikâyeyi de hafızasında taşıdığı ve icralarında kullandığı bilinmektedir. Bildiği usta malı halk hikâyelerinden bazıları şunlardır: Behram ile Gülendam, Behram ile Seyyad, Gergerli Memmed, Göğçek Rıza ile Dede Yadigâr, Heste Kasım, Hemrah ile Selvinaz, Kelbi ile Huruzat, Kerem ile Aslı, Mahmud ile Nigar, Memmed Beycan Sövdeger, Mesım ile Efruz Peri, Seyidi ile Peri, Şah İsmail, Şirin ile Birçek, Tahir ile Zöhre, Tilim Han, Tufarganlı Abbas ile Gülgez, Verege ile Gülşah.

Âşık Abbas’ın bildiği makamlar ise şu şekilde sıralanabilir: Bütün Şikeste, Çerrah, Dübeytî, Geraylı, Heşterî, Kelle Geraylı, Kerem, Kesme Geraylı, Koba, Köroğlu, Maran, Mihreban, Nim Koba, Şikeste, Tahir Mirza, Yanık Kerem, Yarım Şikeste/Mulam Şikeste, Yorgun Kerem.